Chương 03 - Xét mình về tiến bộ trong đời thánh đức

Điểm nhì của việc đạo đức này khá dài, nên lúc thực hành, con không cần làm một hơi cho hết, song chia làm nhiều chặng. Chặng nhất: bàn về cách con ăn ở đối với Chúa; chặng hai: đối với chính mình; chặng ba: đối với đồng loại; chặng bốn: bàn về các tình dục. Cũng chẳng cần phải quỳ gối mà làm, trừ lúc đầu và lúc cuối, nên quỳ để dâng các tâm tình cảm mến.

Các điểm khác của bản xét mình, con có thể vừa đi bách bộ vừa làm cũng có thể làm khi nằm trên giường, miễn là phải tỉnh chứ đừng ngủ. Song muốn làm cho thành công, phải đọc kỹ trước. Con liệu thế nào để có thể thi hành điểm nhì của việc đạo đức này trong khoảng thời gian dài nhất là ba ngày hai đêm: mỗi ngày và mỗi đêm ấy con lấy một giờ, hai giờ, nghĩa là một lúc lâu, tùy sức con. Lý do là nếu làm việc này dây dưa cách quãng xa nhau, nó mất sức hiệu nghiệm, và chỉ gây những cảm tưởng yếu ớt.

Sau mỗi điểm xét mình, con sẽ thấy con lỗi trong điều gì, con đã thiếu sót gì, con đã sai trệch chỗ nào ngõ hầu biết rõ mà đi bàn hỏi, dốc lòng và củng cố tinh thần lại. Tuy những ngày con làm việc xét mình này và các việc sau, không đòi con phải cấm phòng nghiêm nhặt trong thinh lặng. Song tốt nhất là ban tối con phải bớt chuyện trò để lên giường sớm mà nghỉ ngơi tâm trí cũng như thân xác, là điều cần thiết để có đủ sức suy xét cách chu đáo. Ban ngày, con phải nâng lòng nhiều lần lên Chúa, Đức Mẹ, các thiên thần và tất cả triều thần thánh trên trời.

Con hãy làm tất cả việc đó với một lòng mến Chúa tha thiết và đầy ước muốn tiến bộ.

Để khởi sự xét mình, con hãy:

1. Đặt mình trước mặt Thiên Chúa.

2. Cầu khẩn Chúa Thánh Thần, ban ơn soi sáng để con được hiểu rõ về chính mình, như thánh Au-gu-ti-nô đã hết lòng khiêm nhường kêu xin: “Lạy Chúa! Xin cho con được biết Chúa và hiểu chính mình con!”, và như thánh Phan-xi-cô hỏi Chúa: “Chúa là ai và con là ai?” Con hãy tuyên ngôn: con chỉ muốn biết sự tiến bộ của con không để tự mãn, song để vui thoả trong Chúa, không để vênh vang tự đắc, song để vinh quang Thiên Chúa và tạ ơn Ngài.

3. Nếu nhận xét mình đã ít cố gắng, hoặc đã lùi, con quyết tâm không vì thế mà chán nản, hay thối chí buông trôi; trái lại, con muốn khích lệ, thối thúc mình can đảm hơn, hạ mình và nhờ ơn Chúa tu sửa các thiếu sót.

Làm xong việc khởi đầu trên đây, con hãy êm đềm, bình tĩnh suy xét cách ăn ở từ trước đến nay của con đối với Thiên Chúa, với đồng loại, và với chính mình.

—- o0o —-