Chương 07 - Xét về các tâm tình của linh hồn

Tôi đã nói dài về các điểm này là cốt để nhờ đó ta xét mình mà biết ta đã tiến hay lùi. Con xét mình về các tội lỗi, đó chỉ là chuyện xưng tội mà những người không ham mộ sự tiến đức cũng vẫn làm.

Tuy vậy, xét mình về mỗi điểm sau đây, con cần phải chú ý lưu tâm, song cách êm ái nhẹ nhàng, nhận xét tình trạng của tâm hồn về mỗi điểm từ khi ta dốc lòng lần trước, rồi xem ta đã lỗi phạm khá nặng về điểm nào.

Song muốn cho gọn, ta chỉ cần xét về các thị dục của ta. Nếu ta sốt ruột không thể xét từng chi tiết các tỉ mĩ, như đã nói, ta có thể xét đại khái xưa ta thế nào và ta đã đối xử cách nào trong những điều tỉ dụ như sau đây:

- Trong tình mến đối với Thiên Chúa, với người đồng loại với chính mình.

- Trong lòng ghớm ghét tội lỗi nơi ta, nơi kẻ khác, vì ta phải mong muốn tuyệt diệt chúng nơi ta và nơi người khác.

- Trong các ước ao tiền của, thú vui và danh giá.

- Trong e sợ các dịp hiểm nghèo phạm tội, và sợ mất của cải trần gian này : người ta sợ cái này quá mà không sợ cái trên cho đủ.

- Trong lòng trông cậy có khi hơi quá nhiều nơi của cải thế gian và nơi các thụ tạo, và quá ít ỏi nơi Thiên Chúa và các của đời đời.

- Trong tính buồn rầu, có khi quá đáng về các sự phù vân.

- Trong niềm vui mừng, có khi quá đáng về các sự bất xứng.

Sau cùng, những tình luyến ái nào còn cầm buộc lòng ta? Những dục vọng nào còn choán chỗ trong trái tim ta? Trái tim ta bị đảo lộn vì đâu hơn cả?

Nhờ biết các tình dục và mỗi một tình dục của hồn mà ta biết tình trạng linh hồn. Chúng cũng giống như người gảy đàn, so từng dây để coi dây nào chưa đúng cung, thì tuỳ theo mà vặn lên hay buông xuống. Sau khi ta đã so từ lòng yêu cho đến lòng ghét, sợ hãi đến hy vọng, buồn rồi đến vui của hồn, nếu ta thấy chúng sai cung bài ca vinh quang Thiên Chúa ta có thể so cho chúng hoà cung lại nhờ ơn Chúa và sự chỉ bảo của cha linh hướng.

—- o0o —-