22. Một chứng minh về sự học giỏi của cậu

Lúc đó Gioan được mười sáu tuổi và theo học lớp la-tinh duy nhất tại Castelnuovo. Ông thầy dạy nghĩ rằng, xuất thân từ thôn Becchi, cậu Bosco chỉ có thể là một học sinh kém lắm. Cậu lại đã 16 tuổi rồi nên ông thầy càng tin chắc rằng cậu là thứ “lưu lớp”.

Một hôm thầy ra cho cậu một bài thi để quyết định về việc xếp lớp. Gioan thuộc số học sinh năm thứ nhất ban cổ điển, nhưng cậu xin làm bài của năm thứ ba.

Ông thầy la lên: “Con ở thôn Becchi tới, mà dám có tự cao như thế ư? Thôi, con khỏi học la-tinh, con sẽ không hiểu gì đâu”.

Không lấy thế làm xúc phạm, Gioan cứ năn nỉ xin làm bài, nên rốt cuộc ông thầy nói dỗi: “Ờ, con làm gì thì làm, nhưng không bao giờ thầy sẽ đọc những chỗ ngớ ngẩn của con viết ra trên tờ giấy của con”.

Bài thi cho năm thứ ba là một đoạn văn la-tinh khá khó dịch sang tiếng Ý. Không mấy lúc Gioan đã dịch xong và nộp bài cho thầy. Ông thầy cầm bỏ trên bàn mà không thèm nhìn. Nhưng Gioan thưa thầy: “Xin thầy coi bài của con, xin thầy sửa những chỗ sai cho con!”.

Các học sinh đồng thanh hô lớn: “Xin thầy đọc cho nghe bản dịch của Bosco, chúng con cũng muốn biết những chỗ dịch nghĩa của anh ấy”.

Cuối cùng, ông thầy đồng ý và đọc bản dịch. Bản dịch khá trôi chảy. Nhưng ông thầy đặt tờ giấy của Bosco xuống bàn và nói mỉa mai:

– Thầy đã bảo ngay từ trước rồi mà! Trò Bosco là hạng bất tài. Chắc cậu đã cọp-pi. Bài dịch này không thể nào là của Bosco.

– Thưa thầy, cũng dễ kiểm chứng thôi ạ! – Gioan nói – Xin thầy coi tất cả các bài của các bạn con, xem có bài nào giống của con không.

Nhận xét của Bosco rất chính xác, được các bạn bè tán thưởng. Và tất nhiên cậu đã thắng cuộc, không bị tố bậy, và được các bạn bè kính nể học lực của mình.