GIỚI THIỆU

“Đây là cánh đồng của con” … những lời này đưa chúng ta về với giấc mơ 9 tuổi, cũng là tư tưởng sẽ thường xuyên xuất hiện trong các chương của cuốn sách này, tựa như những thước phim hấp dẫn lướt qua trí não và cõi lòng chúng ta.

Khi Nhân vật Quyền thế nói với Gioan bé nhỏ, ông chỉ rõ cánh đồng và nơi chốn mà Gioan làm việc: “Đây là nơi mà con sẽ phải làm việc”. Khi đã trưởng thành và là một linh mục, Don Bosco sẽ chẳng bao giờ quên rằng tại đây là nơi chốn ngài phải làm việc, và rằng công việc mà ngài phải làm là vun xới các phẩm chất chuyên biệt được chính Nhân vật Quyền thế chỉ định, khi công bố cho Gioan bé nhỏ sứ mệnh: “làm cho con nên khiêm tốn, mạnh mẽ và cường tráng”.

Cánh đồng được Chúa Quan phòng đề xuất và trao cho Don Bosco không hề dễ dàng, nhưng Đấng ấy đã cho ngài một sự hướng dẫn bảo đảm và chắc chắn: “Ta sẽ cho con một Bà giáo. Nơi trường của Bà, con sẽ trở nên khôn ngoan”. Không chỉ hiện diện trong giấc mơ, người nữ hướng đạo ấy còn “nhân hậu nắm lấy bàn tay ngài”, Don Bosco đã luôn đặt bàn tay mình trong bàn tay ấy, và với sự dịu dàng dẫn dắt của bàn tay này, ngài đã hướng dẫn hành trình giáo dục cho cuộc sống của rất nhiều người trẻ.

Ấn bản mà chúng ta có trong tay, được nảy sinh từ bên trong một tiến trình suy tư và thực hành, bắt nguồn từ chương trình sáu năm 2009 - 2014 của ban Tổng Cố Vấn của Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ (FMA), mà ở bình diện quốc tế, Ban Mục vụ Giới trẻ FMA đã cụ thể hóa trong một vài mối quan tâm trọng yếu. Một trong số những mối quan tâm được đặc biệt làm nổi bật: đó là đề xuất để thúc đẩy trong Hội dòng FMA và trong các cộng đoàn giáo dục trên toàn thế giới, một sự nghiên cứu về những lời đáp trả giáo dục can trường dành cho những người trẻ nam nữ nghèo khổ nhất và làm cho môi trường giáo dục có chất lượng để chúng trở thành nơi thăng tiến toàn diện con người và là không gian Tin mừng hóa nền văn hóa của người trẻ, một nơi mà sự thăng tiến toàn diện con người được thực hiện, và là nơi để xây dựng một xã hội nhân bản và liên đới hơn.

Mối quan tâm này được làm rõ trong một vài mục tiêu, nó trở nên cụ thể và thức thời hơn trên cả bình diện quốc tế, và việc giới thiệu cuốn sách được đề xuất như một sự trợ giúp trong việc hiện thực hóa những mục tiêu này. Trước hết, cần suy tư về những đề xuất giáo dục của Nguyện xá - Trung tâm trẻ, ngang qua việc hiểu biết về lịch sử - mục vụ của quá trình phát triển của nó trong bước tiến của Hội dòng tu sĩ chúng ta, tại những bối cảnh khác biệt và đa dạng của nhiều quốc gia, nơi những người con Đức Mẹ Phù Hộ hiện diện trên năm châu lục. Sau đó cần cùng nhau tìm kiếm xem làm thế nào để khơi lên niềm đam mê của “con tim nguyện xá” nơi những người con Đức Mẹ Phù Hộ, nơi những người đời nam nữ trong việc cùng nhau kiến tạo nhịp cầu hướng đến những địa điểm không chính quy và tạo nên những mạng lưới để đến với người trẻ ở những nơi họ hiện diện. Hơn nữa, cần chỉ ra phương cách để kiện cường các Nguyện Xá - Trung tâm trẻ như môi trường giáo dục, là nơi tìm kiếm, đón tiếp, đồng hành với người trẻ và như không gian để người trẻ được lớn lên trong ơn gọi và sứ mệnh.

Việc hiện thực những mục tiêu này đòi hỏi sự hợp lực vì sứ mệnh giáo dục, sự phối hợp, sự lôi cuốn rất nhiều người theo một chuyển động vòng tròn, với cách thức có sức tạo nên sự trao đổi nguồn lực và diễn tả tính sáng tạo của tinh thần hiệp thông.1

Trong sự hợp lực hài hòa này, cùng với việc thúc đẩy sứ mệnh giáo dục và định hướng hoạt động mục vụ, ta tìm ra những con đường để cho sự hiện diện giữa những người trẻ nam nữ được hiệu quả và ý nghĩa, để trong nhiều bối cảnh và môi trường khác nhau, chúng phản chiếu lòng trung thành với đoàn sủng giáo dục Salêdiêng và tạo thuận lợi cho việc soạn thảo những tiến trình cụ thể nhằm hỗ trợ những người trẻ và những người lớn trong hành trình gặp gỡ với Đức Giê-su.

Được khởi động trong Hội dòng quốc tế FMA, tiến trình phục hồi Nguyện xá – Trung tâm trẻ trong tất cả điểm hiện diện giáo dục của các FMA trên thế giới chắc chắn là một cuộc phiêu lưu thú vị và hấp dẫn, để sống cùng nhau,… Nhưng tại sao lại phục hồi?

Có một câu trả lời duy nhất, rất rõ ràng: Đó là vì Nguyện Xá là một công cuộc khuôn mẫu của đoàn sủng Salêdiêng, vì, trong Nguyện Xá chúng ta được mời gọi để phản chiếu đoàn sủng cho tất cả, và vì Nguyện Xá chứa đựng mầu nhiệm của hiện diện hòa điệu của Thiên Chúa, Đấng đã mặc khải chính mình cho Gioan khi chỉ cho cậu cánh đồng, một địa điểm không chỉ như nơi chốn địa lý, nhưng là nơi trải rộng một đoàn sủng ra khắp hoàn vũ trong dòng lịch sử.

Nguyện xá - Trung Tâm trẻ đối với Don Bosco không chỉ là một hoạt động, nhưng còn là sự nhập thể của một đoàn sủng. Đối với vị thánh giáo dục của thế kỷ XIX, có nghĩa là kiện cường nơi con tim của những người trẻ bị bỏ rơi, chiều kích nội tâm và tinh thần đã được ban cho cách phi thường từ Thiên Chúa.

Nguyện xá - trung tâm trẻ là hiện thân của Don Bosco, sống động và đang hoạt động giữa các thanh thiếu niên. Nhà sử học Saledieng lỗi lạc, Don Pietro Braido đã mô tả hành trình nội tâm của vị thánh dành cho người trẻ như sau: “Hành động của Don Bosco không là một diễn tả của chủ nghĩa duy hoạt do tính khí, nhưng là một sự thánh hiến đầy ý thức và tự nguyện; là sứ mệnh với mục đích rõ ràng: ơn cứu rỗi toàn vẹn người trẻ. Như ngài đã thường nói với các em, “Chúng con có thể thực sự ‘đặt cuộc sống’ trên Cha”. «Trọn vẹn con người ngài được dâng hiến cho các đối tượng giáo dục», như ngài viết cho các nhà giáo dục trong cuốn «Hệ thống Giáo dục Dự phòng trong việc giáo dục giới trẻ» năm 1877. Chính vì lý do này mà sự cống hiến của ngài có nhịp độ, khác với nhịp độ được cống hiến bằng sức khỏe thể lý: hoàn toàn, hơn lên mãi, cho đến khi hơi tàn sức kiệt vì người trẻ”.2

Để phục hồi Nguyện Xá - trung tâm trẻ, những “công thức được đóng gói” không còn cần thiết nữa, trái lại, cần một sự đảm nhận sống động, mang tính cá nhân và cộng đoàn, về tất cả những gì mà Nguyện Xá - trung tâm trẻ đã là và trở nên dọc dài suốt 141 năm hoạt động giáo dục mục vụ của người Con Đức Mẹ Phù Hộ.3

Chúng ta đọc lại một diễn tả rất nổi tiếng của Don Paolo Albera, Đấng kế vị thứ hai của Don Bosco: Nguyện xá ở trong bạn! “Một ngày kia, Don Rua nói với một Salêdiêng rằng hãy mở một Nguyện xá ngày Chúa Nhật: “Ở đó dù không có gì, ngay cả khi không có một mảnh đất nào để quy tụ người trẻ, nhưng Nguyện xá ở trong con: Nếu con thực sự là con cái của Don Bosco, con sẽ tìm thấy một nơi thật tốt để có thể khởi sự nó và làm cho nó lớn lên như một cây to diệu kỳ và đem lại nhiều hoa trái”. Và đã xảy ra như thế sau một vài tháng, một Nguyện Xá thật đẹp và rộng lớn mọc lên, chật ních với hàng trăm bạn trẻ, mà những người trẻ lớn nhất trong họ sau này trở thành những tông đồ giữa những em nhỏ hơn. Nguyện xá chắc chắn cần những con người và sự trợ giúp, nhưng đó không phải là những nhân tố chính yếu. Hãy cho tôi một giám đốc điều hành đầy tinh thần của người Cha Đáng kính của chúng ta, luôn khao khát các linh hồn, giàu thiện chí, rực cháy tình thương mến và quan tâm đến người trẻ. Nguyện xá sẽ sản sinh những điều kỳ diệu cho dẫu còn thiếu rất nhiều điều.

Chính Don Rua sau khi nhấn mạnh đến sự nhân bội và những hoa trái lành mạnh đã nhận được từ Nguyện xá, ngài nói tiếp:

«Nhưng có thể các con tin rằng người ta chỉ có thể trông chờ những kết quả tốt ở những Nguyện xá có một nơi chốn thích đáng, tức là có một nhà nguyện phù hợp, một sân chơi rộng, một sân khấu, một sân chơi thể thao và những trò chơi hấp dẫn.

Chắc chắn chúng là những phương tiện hữu hiệu để lôi kéo đông đảo người trẻ đến với Nguyện xá, và để cho những nguyên lý tốt đã được gieo trong tâm hồn họ được bén rễ sâu hơn: Tuy nhiên, cha phải nói với chúng con bằng niềm vui sống động nhất rằng, ở một vài nơi, chính sự nhiệt thành của các anh em đã bù đắp cho sự thiếu thốn về các phương tiện»4. Nguyện xá Salêdiêng còn hơn là một thể chế, một công cuộc, một cấu trúc: Nó là một không gian tinh thần, một con tim biết rung động và yêu mến, một cung cách mục vụ truyền cảm hứng cho mọi loại hình mục vụ giới trẻ Salêdiêng của các FMA, và của rất nhiều nhà giáo dục đang sống cho và sống với người trẻ, bằng việc tìm cách thu tập trong đời sống hằng ngày những dấu chỉ về sự hiện diện của Thiên Chúa, đồng thời gia tăng việc sống sự hiệp thông căn tính nhân bản và ơn gọi giáo dục, sống ơn gọi thánh tẩy theo phong cách và đặc nét của đoàn sủng Salêdiêng trong các bối cảnh Ki-tô giáo.

Mỗi môi trường và cơ chế giáo dục FMA phải là nhà, và để được là thế cách tròn đầy, chúng phải có sức cống hiến những kinh nghiệm mục vụ của chính Don Bosco và Mẹ Maria Domenica Mazarello, đồng thời tự bộc lộ mình như sự hiện thực cách thực tế về lý tưởng tham chiếu mà Nguyện xá đã từng là. Trong những năm gần đây, Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ qua văn kiện Những đường hướng cho sứ mệnh giáo dục, là tài liệu được góp nhặt từ cuộc sống và từ những kinh nghiệm phong phú của những người thánh hiến, từ người đời nam nữ trên toàn thế giới, đã vạch ra những chiến lược ưu tiên, những tiêu chuẩn hỗ trợ và đưa ra những đặc nét Salêdiêng cho những sự hiện diện khác nhau, bằng việc cũng cố một khoa sư phạm đích thực của môi trường.

“Môi trường giáo dục trong đoàn sủng Salêdiêng được đặt như trung gian giữa những giá trị được khơi hứng từ Phúc Âm và từ bối cảnh văn hóa xã hội. Nó là một không gian trong đó những người trẻ nam nữ vẽ lên kế hoạch đời sống, trải nghiệm về niềm tin tưởng và làm kinh nghiệm nhóm. Một nơi chốn trong đó giáo dục được cá nhân hóa, song hành cùng với môi trường; là nơi mà niềm vui, hoa trái của việc đánh giá tích cực về cuộc sống, kiến tạo một bầu khí nền tảng của tình gia đình giữa người trẻ và người lớn. Trong phong cách giáo dục Salêdiêng, giáo dục trước hết là công trình của sư phạm môi trường, là con đường ưu biệt để đào luyện về trách nhiệm xã hội. Môi trường Salêdiêng được trở nên chất lượng hơn nhờ một linh đạo thấm đẫm đời sống của người trẻ và người lớn, và được đặc nét bởi niềm tin vào Thiên Chúa. Nó đặt trọng tâm vào mầu nhiệm Phục Sinh của Đức Kitô Giêsu, đã nhập thể, chịu chết và sống lại, và sự hiện diện năng động của Đức Maria rất Thánh. Tin vào sức mạnh của sự biến đổi của các Bí Tích, cột trụ cho tòa nhà thiêng liêng của người Kitô hữu trưởng thành, linh đạo này dẫn niềm tin đến việc dấn thân xây dựng nền văn minh tình thương, và được chuyển dịch trong đời sống hằng ngày qua lối sống lạc quan vui vẻ, trong niềm tin rằng Thiên Chúa tiếp tục thực hiện trong lịch sử, và Người chất vấn rằng chúng ta có là dấu chỉ cho sự hiện diện của Người trong tư cách là con người và cộng thể không».5

Cuốn sách này là cuốn đầu tiên trong Bộ sưu tập về Mục vụ Giới trẻ với tên «Đây là cánh đồng của con», chúng tôi muốn đưa ra một sự tiếp nối lịch sử về Con tim Nguyện xá trong Hội dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ, trong lúc đó, chúng tôi chuẩn bị cho việc cử hành kỷ niệm Đệ nhị Bách chu niên sinh nhật của Don Bosco, vào năm 2015, trong sự hiệp thông với Gia đình Salêdiêng trên khắp thế giới. Đối với nhiều nhà giáo dục, người thánh hiến và người đời trên khắp thế giới, thì những cống hiến đóng góp sư suy tư mang tính lịch sử - mục vụ về Nguyện xá - trung tâm trẻ có thể làm mạnh hơn con tim nguyện xá, vốn sẽ đem lại sức sống mới cho mỗi môi trường giáo dục.

Đồng hành với chúng ta trong việc đọc cuốn sách này là bốn icon (diện mạo biểu tượng) Salêdiêng. Soi sáng cho mỗi icon này là một diễn tả đặc nét của Don Bosco, từ những icon này, rất nhiều điều sẽ được gợi lên đối với ai đã biết, yêu mến, và thẩm thấu đời sống cũng như sứ mệnh giáo dục của Don Bosco. Như thế, những lối diễn tả đặc trưng của người cha và bạn của người trẻ chứa đựng trong chính nó tất cả tiến trình giáo dục có sức Phúc âm hóa:

Nguyện xá: những cánh cửa rộng mở	« Con biết thổi sáo không? »
Nguyện xá: Công trường đang hoạt động.	« Các con là duy nhất trong tâm tưởng của cha »
Nguyện Xá: Không gian tăng trưởng về ơn gọi và sứ mệnh.	«Các con có biết rằng ông già nghèo này ao ước gì nơi các con không?
Nguyện Xá ở trong bạn	“dù ở xa hay ở gần cha luôn nghĩ về các con”

Trong lúc lược lại những icon Salêdiêng này chúng ta sẽ phải nhận thức như Don Bosco rằng “Người nữ [mục tử] đã đặt tay trên đầu cha và nói với cha rằng: Đến giờ con sẽ hiểu tất cả”. Chúng ta cũng đang sống trong thời gian ưu biệt để hiểu rõ rằng Nguyện Xá - trung tâm trẻ không là một cấu trúc mà là mỗi người chúng ta: Nguyện Xá là cuộc gặp gỡ với những người trẻ nam nữ. Trong những cuộc gặp gỡ sản sinh sự sống, sinh động đời sống, có khả năng giúp tăng trưởng niềm hy vọng, thúc đẩy vươn tới những giấc mơ cho tương lai và hướng tới sự thánh thiện.

Có lẽ ngày hôm nay chúng ta phải tự hỏi mình xem những Nguyện Xá-trung tâm trẻ của chúng ta có là những nơi chốn có sức biến đổi, như ở Valdocco đã từng là, với sự thánh thiện của Don Bosco và như ở Mornese với sự thánh thiện của Mẹ Maria Domenica Mazzarello không. Cả chúng ta cũng phải tự hỏi: Ngày nay, chúng ta có đang xây dựng những cộng đoàn giáo dục biết chia sẻ một kế hoạch, hướng đến một “sự thánh thiện đích thực và biết chăm sóc người khác bằng một tình yêu có tính ngôn sứ, có sức soi sáng cho lời mời gọi sống ơn gọi không chỉ bằng lời nhưng nhất là bằng đời sống không?”.6

Mẹ Yvonne, Bề Trên Tổng Quyền của các FMA để lại một câu hỏi nhằm chất vấn mỗi người chúng ta: “Điều gì lớn lao nhất đối với chúng ta trong lãnh vực giáo dục, nếu không phải là có một ý thức mạnh mẽ rằng chúng ta được mời gọi để trở nên những nhà giáo dục về sự thánh thiện trong một thực tế ngày càng khát khao Thiên Chúa không?”7

Đức Maria Phù Hộ, với sự hiện diện của Ngài sẽ thức tỉnh nơi mỗi người chúng ta niềm xác tín rằng chỉ ai yêu một cách say mê mới có thể hiểu đời sống của Don Bosco và công cuộc ưu biệt của ngài là Nguyện Xá, bởi vì ngài là một vị thánh hơn là một nhà giáo dục.8 Chính Đức Mẹ giúp chúng ta thông truyền niềm xác tín chắc chắn này cho tất cả những nhà giáo dục khác.

Maria del Carmen Canales fma

Tổng cố vấn Mục Vụ Giới Trẻ

---

Chú thích

1 X. HỘI DÒNG CON ĐỨC MẸ PHÙ HỘ, Để chúng được sống và sống dồi dào. Những chỉ dẫn cho sứ mệnh giáo dục của Người Con Đức Mẹ Phù Hộ, LEUMAN, Torino, Elledici 2005, n. 135

2 Braido Pietro, Tiên liệu chứ không canh chừng, Hệ thống giáo dục của Don Bosco, Roma, LAS, 1988, 179.

3 Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ được thành lập ở Mornese, năm 1872, khai sinh từ cõi lòng của thánh G. Bosco và sự trung thành sáng tạo của Thánh nữ Maria Mazzarello. Don Bosco đã chọn tên này vì muốn những người con Đức Mẹ Phù Hộ nên như đài kỷ niệm sống động về lòng tri ân của ngài đối với Đức Mẹ. Ngày mùng 5 tháng 8 năm 1872, nhóm thiếu nữ đầu tiên đã tuyên xưng lời thưa Xin Vâng của họ, để như Đức Trinh Nữ Maria, họ trở thành người phù hộ, cách đặc biệt cho những trẻ nữ. “Nhờ Hồng Ân của Chúa Thánh Thần và với sự can thiệp trực tiếp của Đức Maria, Thánh Gioan Bosco đã thành lập Hội Dòng của chúng ta như một sự đáp trả cứu độ cho những nỗi mong chờ của người trẻ. Người đã để lại gia sản tinh thần được gợi hứng từ Đức Ki-tô Mục Tử nhân lành và ngài đã nhấn mạnh đến tinh thần truyền giáo mãnh liệt” Hiến Luật FMA, khoản 1.

4 ALBERA Paolo, Thư luân lưu gửi đến các Salêdiêng, Torino, SEI, 1992, 117-118

5 HỘI DÒNG CON ĐỨC MẸ PHÙ HỘ, Để chúng được sống và sống dồi dào, số142-143.

6 REUNGOAT Yvonne, Sự thánh thiện bí nhiệm của sự phong nhiêu của Hội Dòng, Thư luân lưu n. 921, Roma, Hội Dòng FMA 24 tháng 9 năm 2011.

7 Như trên

8 X. NIGG Walt, Don bosco: Một vị thánh cho thời đại chúng ta, Leumann, torino, elledici 1980.