DẪN NHẬP
“Chúng ta hẹn gặp nhau tại nguyện xá nhé!”. Trong ít lời này, chúng ta bắt gặp niềm hứng khởi đầy đam mê. Và trong bối cảnh của những nền văn hóa và tôn giáo khác nhau, ý tưởng đến với môi trường trên rèn luyện sự tăng trưởng và nhân cách của vô số người trẻ thuộc các thế hệ.
Sân chơi: dường như là một từ ma thuật mà ngay lập tức khiến chúng ta liên tưởng đến những màu sắc, sức sinh động, chuyển động của người trẻ và tiếng reo hò vui vẻ, sự phong phú và âm nhạc, các em nhỏ, các trẻ vị thành niên, người trẻ đang chăm chú vào những trò chơi, sẵn sàng gặp nhau để cùng giải trí, để đối chiếu với nhau về những vấn đề xã hội mang tính thời sự và về những chủ đề về giới trẻ nóng bỏng hơn cả.
Sân chơi, một môi trường thu hút và sư phạm hơn cả của nguyện xá, đó là địa điểm để khích lệ sống đời sống cách nghiêm túc, để đam mê việc phục vụ được đảm nhận trong niềm vui, để lôi cuốn người ta vào một cuộc gặp gỡ với Chúa Giê-su trong đời sống hàng ngày cách nhiệt tình.
Chúng tôi giới thiệu cuốn sách này, là cuốn đầu tiên trong Bộ sưu tập Mục vụ giới trẻ FMA “Đây là cánh đồng của con...” được xúc tiến và biên tập bởi Sr. Maria del Carmen Canales, Tổng Cố vấn, và từ Lãnh vực quốc tế về mục vụ giới trẻ9 của Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ. Bộ sưu tập đồng hành với tiến trình phục hồi Nguyện xá - Trung tâm trẻ (OCG), môi trường giáo dục vốn tìm kiếm, đón nhận và đồng hành với người trẻ, một địa điểm tạo thuận lợi cách đặc biệt để loan báo về Đức Giêsu và chứng tá hữu hiệu về Tin Mừng, không gian Phúc Âm Hóa nền văn hóa của người trẻ.
Những trang sách mà các bạn sẽ đọc, giới thiệu một tiến trình lịch sử-sư phạm ngang qua 140 năm của đời sống Salêdiêng theo nữ tính, một gia sản lý thú và tuyệt đẹp của việc giáo dục không chính quy trên năm châu lục. Trong đó, hàng ngàn diện mạo của thực tại Nguyện Xá - Trung Tâm Trẻ với những sắc thái riêng, được ráp lại với nhau và được hiểu dưới ánh sáng của đoàn sủng giáo dục. Con tim nguyện xá là một món quà được trao tặng và chia sẻ với nhiều nhà giáo dục nam nữ. Tác giả và những người chịu trách nhiệm cho cuốn sách này,10 là những FMA, trong một ekip làm việc rộng lớn hơn, được Lãnh vực Mục vụ Giới trẻ điều phối từ, họ đã khởi sự một tiến trình sinh động để phục hồi Nguyện Xá - trung tâm trẻ trên các châu lục, tại tất cả những điểm hiện diện và công cuộc, nơi mà những người Thánh hiến, những người đời nam nữ, người trẻ và người lớn cộng tác với nhau trong một cộng đoàn giáo dục.11
Độc giả được đồng hành để đi vào một hành trình khám phá lịch sử - sư phạm của Nguyện xá - Trung tâm trẻ của các nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ, là nơi tiếp đón, vui tươi, rộng mở trong sự đối chiếu với những diễn tả đời sống của những người trẻ nam nữ, có khả năng giáo dục về niềm tin và về đời sống xã hội.
Nữ tu Maria Lopaco đã biên soạn tiến trình lịch sử về nguyện xá FMA, từ khởi đầu của đoàn sủng cho đến những năm 50. Chị cho thấy rõ Nguyện xá hiện diện như một sự đáp trả trước một nền giáo dục yếu kém đang phải đương đầu với sự gia tăng của các lao động nữ giới và sự chuyển động của làn sóng di dân của nhiều trẻ vị thành niên vì nhiều lý do phải sống xa gia đình. Trên hết, nguyện xá không bao giờ được nghĩ đến như một sự chạy trốn khỏi những vấn nạn thường ngày; như sự dửng dưng xa lạ với thực tế cụ thể, nhưng nó phải được nghĩ đến như một môi trường chú tâm đến chiều kích xã hội.
Nữ tu Maria Borsi, khi nghiên cứu mô hình Nguyện Xá được tạp chí damihi animas của Hội dòng đề xuất cho đến những năm 90, đã giới thiệu Nguyện xá như một địa điểm của tương quan giáo dục, của sự đón tiếp, của sự tin tưởng lẫn nhau giữa các nữ tu và các thanh thiếu nữ, không gian của sự đồng hành thiêng liêng. Nguyện Xá - Trung tâm trẻ là một cộng đoàn giáo dục trẻ trung và giới trẻ là thành phần đặc trưng của cộng đoàn ấy: Là Giáo hội trẻ. Giới trẻ không là ở trong nguyện Xá, mà là Nguyện xá.
Nữ tu Piera Ruffinato đào sâu thực tại của con tim Nguyện xá, bằng việc mời gọi đối chiếu với một khuôn mẫu căn bản luôn thực tiễn và chỉ ra ý nghĩa đích xác của nó trong sự tiếp nhận có ý thức căn tính giáo dục. Con tim nguyện xá được diễn tả ngang qua sự ưu tiên dành cho giới trẻ, sự hiện diện như dấu chỉ và biểu lộ tình thương mến tiên liệu của Chúa Cha và việc sống nguyện xá theo phong cách của Hệ thống Dự phòng. Con tim nguyện xá là nguồn mạch nuôi dưỡng tình yêu mãnh liệt của chúng ta dành cho người trẻ. Nơi họ hình ảnh của Thiên Chúa được phản chiếu để được phục vụ với sự tự hiến trọn vẹn.
Nữ tu Maria Carmen Canales trong phần trình bày đã nhấn mạnh thế giới người trẻ là nhà của chúng ta, là thế giới sống động của người thánh hiến Salêdiêng và của bất cứ ai chia sẻ kế hoạch giáo dục của Don Bosco và Mẹ Mazzarello. Nói cách khác, trở thành nhà giáo dục là vấn nạn của một đời sống dồi dào và niềm hy vọng; một cách ưu tiên, Nguyện xá - Trung tâm trẻ là địa điểm - nơi mà các trẻ nhỏ, người trẻ, và nhà giáo dục làm kinh nghiệm về việc gặp gỡ Đức Giêsu. Những mối liên kết giữa Nguyện xá - Trung tâm trẻ và những địa điểm giáo dục không chính quy, những lục địa kỹ thuật số và những không gian cản trở cuộc sống người trẻ, biểu tỏ cho thấy rất nhiều hình thái mà Nguyện xá - Trung tâm trẻ thực hiện trong nhiều bối cảnh xã hội-địa lý trong đó các cộng đoàn giáo dục FMA làm việc.
Những danh mục làm việc trong chương “Nguyện xá…. trong thực hành” và CD đính kèm với những tài liệu tương ứng là những công cụ dành cho các cộng đoàn giáo dục, cho các nhóm linh hoạt viên, ban cố vấn nguyện xá, các nhà giáo dục và giới trẻ.12 Công dụng của chúng sẽ hậu thuẫn cho việc kiểm thảo về niềm đam mê của con tim nguyện xá, sự phục hồi can trường của Nguyện Xá - Trung tâm trẻ ở những nơi đã có và cho sự khai sinh ra nó với sự sáng tạo; tại nhiều địa điểm và quốc gia, đâu là công cuộc mang tính đoàn sủng mạnh mẽ cho thiên niên kỷ thứ ba, địa điểm nối kết những ý nghĩa đa dạng và phong phú, cơ may quý giá của việc giáo dục và Phúc Âm Hóa. Có không gian cho những đáp trả giáo dục và táo bạo, để những trải nghiệm lý thú trong “bể chứa nguyện xá”, nơi kiến tạo nên sự hòa hợp mới giữa thân thể, con tim, trí óc; giữa tính phong phú, nỗ lực, trách nhiệm; giữa đời thường, sự hiện hữu và niềm tin; giữa sự nhưng không, phục vụ và kinh nguyện.
Có không gian trải nghiệm cho những người lớn sống sự tiên liệu, cho những người trẻ sống trong sự tròn đầy, cho xã hội tìm lại nét nhân đạo và biết đón tiếp hơn, nhất là cho những ai không được quan tâm tin tưởng,... mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói tới:
“... còn thiếu 99 con [chiên]! Chúng ta phải đi ra, chúng ta phải đi đến với họ. Chúng ta phải nói thật rằng, trong nền văn hóa hôm nay, chúng ta chỉ có một con chiên, chúng ta là thành phần thiểu số, số ít. Và chúng ta có cảm thấy nhiệt huyết, sự nhiệt thành tông đồ của việc ra đi – của việc đi ra và tìm gặp 99 con chiên kia không? Đây là trách nhiệm lớn, chúng ta phải xin Thiên Chúa hồng ân của lòng quảng đại, sự can đảm và kiên nhẫn để đi ra, đi ra Loan Báo Tin Mừng. À, đây quả là một khó khăn. Thật dễ việc ở lại nhà với một con chiên nhỏ bé duy nhất! Với con chiên này thật dễ để chải lông cho nó, ve vuốt nó... Nhưng chúng ta là những linh mục, kể cả các bạn là Kitô hữu, tất cả chúng ta: Thiên Chúa muốn chúng ta là những mục tử, chứ không là những người thợ chải lông chiên; những mục tử! Và khi một cộng đoàn đóng kín, chính những con người này nói với nhau, cộng đoàn này không là một cộng đoàn trao ban sự sống. Nó là một cộng đoàn hiếm muộn, không có sự phong nhiêu. Sự phong nhiêu của Tin Mừng đến từ hồng ân của Đức Giêsu Kitô, nhưng cũng trông nhờ vào chúng ta, nhờ vào sự rao giảng của chúng ta, nhờ vào sự can đảm của chúng ta, nhờ vào sự kiên nhẫn của chúng ta”13
Đức Maria, Bà giáo mà Gioan Bosco đã thấy trong giấc mơ, chỉ dẫn cho ngài sứ mệnh giáo dục, chính Mẹ sẽ đồng hành với chúng ta trong việc đọc và sử dụng tài liệu này và chỉ ra cho rất nhiều con tim quảng đại, thực trạng của giới trẻ Nguyện xá, như cánh đồng, nơi có thể làm việc cùng nhau cho một thế giới tốt đẹp hơn.
Chú thích
9 Tổng cố vấn mục vụ giới trẻ, Maria Del Carmen Canales FMA, cùng với một vài FMA tham vấn viên của lãnh vực Mục vụ giới trẻ, Costanza Arango, Runita Borja, và Elena Rastello, trong sự hỗ trợ và trong mạng liên kết với rất nhiều Tỉnh dòng khác nhau, họ đã sinh động việc soạn thảo về văn hóa và việc thăng tiến thực tại giáo dục theo ơn đoàn Sủng saledieg được sống trong phong cách nữ giới ngang qua việc khảo cứu và sự trưởng thành về một não trạng mục vụ,…
10 Người ta đang dịch cuốn sách này sang tiếng Pháp, tiếng Anh, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, như vậy nó có thể xuất bản và quảng bá sách cho rất nhiều bối cảnh ngôn ngữ và châu lục.
11 Từ năm 2011 Lãnh vực Mục vụ Giới trẻ đã đề xuất và sinh động một tiến trình lôi cuốn mọi cộng đoàn giáo dục của Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ. Họ cũng đã điều phối và làm việc một cách kiên trì cùng với một Ủy ban quốc tế Nguyện xá- Trung Tâm Trẻ (OCG) và cụ thể là:
a) ở Roma, với một nhóm nghiên cứu gồm tất cả những FMA sau: Maria Borsi, Maria Antonia Chinello, Anna Rita Cristaino, Grazia Loparco, Piera Ruffi natto e Alessandra Smerilli.
b) với một ekip quốc tế OCG, được nhóm họp theo từng thời điểm qua mạng thông tin, Ê kíp này gồm 13 FMA, đã tham dự như đại diện của tất cả thế giới và một cuộc gặp gỡ ở Castelgaldolfo, Roma từ ngày 26 tháng 9 đến ngày mùng 2 tháng 10 năm 2011. Họ là những người sau: Godéliève Kayobera (từ Zambia) e Alejandra Strada (từ Madagascar) từ liên tỉnh Phi Châu – Madagascar, CIAM; Alma Castagna (từ Timor Est) e Mariel Riceani De Mata (từ Filippine) liên tỉnh CIAO; Silvia Aparecida da Silva (từ Brasile - liên tỉnh brasiliana, CIB); Ana Cecilia Aguilar (từ Cile - liên tỉnh Cono Sud dell’America Latina, CICSAL); Wieslawa Kubiaczyk (từ Polonia) e Valentina Baricevic´ (từ Croazia) liên tỉnh europa – Medio Oriente, CIEM; Nuria Bellido (từ Spagna- liên tỉnh Spagna e Portogallo, CIEP); Francesca Scibetta từ liên tỉnh italiana, CII; Lizbeth Campoy (từ Messico - liên tỉnh Messico, Antille e Centro America, CIMAC); Maria del Roble Cavazos (từ Stati Uniti - liên tỉnh Nord America, NAC); Tamizharasi Kanickaraj (từ ’India- liên tỉnh indiana, PCI)
12 Trong cuộc nhóm họp tại Castelgandolfo đã quy tụ một vài Cộng đoàn giáo dục chuyên về Nguyện xá, và một vài nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ (FMA) và người đời. Đây là những người cống hiến cho các tư liệu được đề xuất trong CD: những bạn trẻ trưởng thành và những người con Đức Mẹ Phù Hộ của cộng đoàn giáo dục San Severo; Giuseppina Barbanti FMA, giám đốc CIOFS - Conferenza interispettoriale italiana; Tiến sĩ Hervé Randrianomenjanahary, của Madagascar, chuyên môn về Truyền thông xã hội; Tiến sĩ Emanuele Fonzo, người xuất bản và nhà giáo dục của Roma; Ada Ferraro FMA, Roma – Cinecittà; Maria Lucia Siragusa FMA, Catania – Librino.
13 ĐỨC THÁNH CHA PHANXICO, Diễn từ dành cho những tham dự viên của các Dòng tu giáo phận tại Roma, tại sảnh Phalo VI, 17 tháng 6 năm 2013, http://www.vatican.va/holy_father/francesco/speeches/2013/june/documents/papa- francesco_20130617_convegno-diocesanoroma_it.html