Chương 3 - Các bản văn Kinh Thánh hay văn bản được khơi hứng từ Kinh Thánh trong các Giờ Kinh Phụng Vụ lễ thánh Maria Mazzarello

Antonella MENEGHETTI

Với sự khôn ngoan giáo dục, Giáo hội luôn tìm cách để Kinh Thánh được công bố trong suốt chu kỳ năm phụng vụ, nhờ đó Lời Chúa được lan rộng theo thời gian, đặc biệt là qua việc cử hành Thánh Thể và Các Giờ kinh Phụng vụ. Điều này được Tông huấn Lời Chúa của Đức Bê-nê-đic-tô XVI khẳng định (số 52) và tông huấn cũng nói thêm rằng: “Chắc chắn rằng Các Giờ Kinh Phụng Vụ là một trong những hình thức cầu nguyện rất đề cao Kinh Thánh […], một hình thức ưu việt để lắng nghe Lời Chúa, vì liên kết người tín hữu với Kinh Thánh và truyền thống sống động của Giáo hội” (số 62).

Kinh nguyện này có một chiều sâu thần học và chiều kích Giáo hội đáng chú ý, bởi vì trong đó, chức tư tế của Đức Giê-su là Đầu của Hội Thánh không ngừng được hiện thực (1Ts 5,17). Bất cứ ai cử hành các Giờ kinh phụng vụ là tham dự vào sự tôn vinh cao độ của Thần Khí Đức Ki-tô, Đấng đại diện toàn thể dân Chúa trước mặt Thiên Chúa mình. Vì thế, Giáo hội bày tỏ mong muốn rằng kinh nguyện phụng vụ này được phổ biến rộng rãi hơn trong dân Chúa, vì nó thúc đẩy sự thân thiết với Lời Chúa nơi các tín hữu (x.VD 62).

Suy tư này tiếp nối những gì đã được nói về sự thông diễn của bản văn được chọn cho lễ kính thánh Maria D. Mazzarello, vì thế cũng có ý định đánh giá những gì mà các trích đoạn được chọn cho Các Giờ kinh Phụng vụ nói về Thánh nữ, vì Thánh nữ được xem như một nhà chú giải hiện sinh của Lời.

Những bản văn Kinh Thánh được công bố trong cử hành phụng vụ lễ kính Thánh nữ Maria Domenica Mazzarello có một sức mạnh biến đổi riêng dành cho những ai cử hành với niềm vui, tiếp đón bằng niềm tin và để bản thân được thúc đẩy tiến bước theo những chú giải sống động của Thánh nữ cách nhiệt tình.

Trong Giờ kinh phụng vụ, một số trình thuật được trích từ Kinh Thánh như các Thánh Vịnh, Thánh Ca và các bài đọc ngắn hoặc dài (trong Kinh Sách), ngoài ra còn có các yếu tố khác được khơi hứng và được vang vọng từ Lời Chúa, chẳng hạn các điệp ca hoặc những lời nguyện chung. Tất cả các trình thuật đều có khả năng dẫn đưa đến dung mạo của Maria D. Mazzarello cách dễ dàng (vì chúng được thích nghi hoặc được soạn thảo ra). Thật vậy, tất cả mọi bản văn Kinh Thánh được chọn đều là một sự tổng hợp đã được Giáo hội chuẩn nhận.

-      Bản văn Thánh Vịnh

Khi đọc hoặc hát bản văn Thánh Vịnh, cũng như khi ở trong một buổi cử hành phụng vụ mang tính cộng đoàn, chúng ta có thể cảm nếm được Lời như một sự hiện diện sống động, được làm phong phú nhờ hành động đọc hay hát, cũng như nghe, nhìn.

Thánh Au-gut-ti-nô khẳng định: “Có khi nào mà Người im lặng? […] Cả khi Người im lặng, Người cũng sẽ không nói qua Kinh Thánh sao? Trên bục đọc sách là người tiến lên công bố, nhưng đó lại là chính Người-Đấng không im lặng” (Discorsi 17,1).

Cần nhấn mạnh rằng tự trong bản văn Thánh Vịnh đã mang chở hình thức mạc khải. Như vậy, Lời được đọc, được lắng nghe và được nhập thể. Lời mặc lấy một hình thể và trở nên xác phàm trong phụng vụ. Hơn nữa, trong trường hợp của các Thánh Vịnh, Lời Chúa trở nên một Lời phục hồi . Thật vậy, Thiên Chúa đã mở ra một cuộc đối thoại yêu thương qua Chúa Con và Thánh Thần. Người đã đặt vào miệng dân thánh, thân mình của Người Con, những lời mà Người muốn họ nguyện cầu.

“Nào ca ngợi danh thánh Chúa đi! […]Ai sánh tày Thượng Đế Chúa ta, Đấng ngự chốn cao vời cúi xuống để nhìn xem bầu trời trái đất? Kẻ mọn hèn, Chúa kéo ra khỏi nơi cát bụi, ai nghèo túng, Người cất nhắc từ đống phân tro […]Người làm cho đàn bà son sẻ thành mẹ đông con, vui cửa vui nhà” (Tv 113). Trong lịch sử cứu độ được viết ngang qua những thăng trầm của 150 năm của Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ, Mẹ Mazzarello chính là người nữ quảng đại, hoàn toàn dâng hiến cho Chúa, người đã trở thành “người mẹ đầy vui mừng vì con cái”. Mẹ được tôn vinh bởi Thiên Chúa là “Đấng ngự chốn cao vời, cúi xuống để nhìn xem bầu trời trái đất”, Đấng đã nhìn xem sự bé nhỏ và khiêm nhường của những người nghèo luôn tín thác nơi Người.

-       Các điệp ca

Khi theo dõi bố cục của các Giờ kinh Phụng vụ, khởi đi từ kinh chiều I của ngày lễ, ta biết rằng các Thánh Vịnh được lấy từ phần chung lễ các thánh trinh nữ. Vẻ đẹp của các Thánh Vịnh được tôn thêm nhờ các điệp ca, gần giống như tựa đề của bản văn Kinh Thánh. Trong phụng vụ ngày lễ, các điệp ca có nhiệm vụ nhấn mạnh điều gì đó đặc biệt trong cuộc đối thoại giữa Thiên Chúa và dân Người, bởi vì các Thánh Vịnh là lời đáp trả đầy ngạc nhiên trước những công trình của Chúa.

Đây là các điệp ca điển hình:

Điệp ca 1. Kinh chiều I: Chúng con ngợi khen Chúa!

Người nâng cao những người khiêm nhường. Ha-lê-lu-ia.

Điệp ca này bắt đầu cho Thánh Vịnh 112: Hỡi tôi tớ Chúa, hãy dâng lời ca ngợi…

Điệp ca 1. Kinh sách: Tôi hớn hở vui mừng: vì Chúa đã làm những điều cao cả. Ha-lê-lu-ia.

Vinh quang của Thiên Chúa đã được thể hiện nơi Maria D. Mazzarello : Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa … (Tv 18 A).

Điệp ca 3. Kinh sách: Tình yêu của Đức Ki tô ngự trong tôi đã làm cho tôi trở thành một người mẹ phong phú. Ha-lê-lu-ia .

Trong cuộc đời của Maria D. Mazzarello, điều này đã xảy ra và Tv44 đề cao vẻ đẹp mặn mà, tươi tắn của hiền thê, gắn với sứ điệp đời sống của Mẹ Mazzarello.

Điệp ca 1. Kinh sáng: Ngay từ rạng đông con tìm kiếm Chúa: tình yêu của ngài là lẽ sống đời con. Ha-lê-lu-ia.

Hiện ra trước mắt là hình ảnh của thôn nữ Main hướng nhìn từ cửa sổ Valponasca và môi miệng cô dường như chất chứa những lời của Tv 62: Lạy Chúa, Chúa là Chúa của con, ngay từ rạng đông con tìm kiếm Chúa.

Điệp ca 1. Kinh chiều II: Lạy Chúa, con không ngừng tìm kiếm Chúa

 và Chúa đã đổ tràn nơi con mọi điều thiện hảo. Ha-lê-lu-ia .

Điệp ca này mở ra cho Thánh Vịnh 121: Vui dường nào khi thiên hạ bảo tôi: ta cùng trẩy lên đền thánh Chúa. Và giờ đây, Giê-ru-sa-lem hỡi, cửa nội thành, ta đã dừng chân…

Kẻ cả các Điệp ca của Benedictus và Magnificat đều lấy cảm hứng từ Kinh thánh và được chọn cho ngày lễ. Các điệp ca này nhấn mạnh đến sự dễ dạy của Thánh nữ đối với Chúa Thánh Thần: Này trinh nữ khôn ngoan, Thánh Linh đã biến cô thành bà giáo của sự sống (trong Kinh sáng); Con đơn nghèo và khiêm tốn, Chúa yêu thương và làm cho con biết bao điều cao cả (trong Kinh Chiều).

-      Xướng đáp

Các Xướng đáp có nhiệm vụ quan trọng là giúp tiếp nhận các bản văn Kinh Thánh được công bố (hoặc các bài đọc trong hạnh các thánh của Kinh sách). Sự đan kết khéo léo của Lời Chúa trong phần người xướng và cộng đoàn không được lấy từ phần chung lễ các thánh Trinh nữ, mà được soạn thảo riêng, sao cho phù hợp để làm vang vọng bản văn đã được nghe công bố, vì thế có sự lặp lại để khắc sâu vào tâm hồn và cuộc sống của những người đã nghe và tiếp nhận.

Tất cả sức nặng thần học của Lời tùy vào thời điểm mà Lời trở nên thức ăn nuôi dưỡng tâm linh một cách hiệu quả, bằng cách đi qua miệng, rồi qua thính giác và trái tim của những người tiếp nhận.

Trong trường hợp này, nếu bản văn Kinh Thánh được chọn (cho Kinh sách) là Thư gửi tín hữu Rô-ma (12,1-16a) đề cập đến đời sống người Ki-tô hữu như là sự thờ phượng thiêng liêng, một sự thờ phượng được thực hiện bằng việc trực tiếp dâng mình cho Thiên Chúa ngang qua các cử chỉ yêu thương huynh đệ hàng ngày, thì câu xướng đáp phản hồi bằng các bản văn Kinh Thánh khác:

X.Hãy có lòng bác ái; hãy lấy lòng khiêm nhường mà coi người khác trọng hơn mình. *Mỗi người đừng tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi ích cho người khác (Pl 2,2.3-4)

Đ.Hãy luôn luôn cố gắng làm điều thiện cho nhau cũng như cho mọi người (1Tx 5,15).

Còn các bản văn hạnh tích thánh được lấy từ thư 20 của Mẹ Mazzarello, hoặc từ diễn văn của Đức Giáo hoàng Pi-ô XI hoặc Thánh Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II, làm vang vọng những lời xướng đáp được trích ra từ các thư  thánh Phao-lô với những chủ đề lớn trong linh đạo của Thánh nữ, chẳng hạn như sự dâng hiến hoàn toàn cho Chúa và con tim ngay thẳng của Thánh nữ:

X. Anh em có làm gì, nói gì

* thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giê-su.

Đ. nhờ Người mà cảm tạ Thiên Chúa Cha (Cl 3,17);

hoặc :

X. Bất cứ làm việc gì, hãy làm tận tâm như thể làm cho Chúa, chứ không phải cho người đời * biết rằng anh em sẽ nhận được phần thưởng Chúa ban, là gia nghiệp dành cho dân Người.

Đ. Đức Ki-tô là Chủ, anh em hãy phục vụ Người. (Cl 3, 23-24).

Các bản văn khác nhấn mạnh đến đức tin sâu sắc, tình thương mến và sự khiêm nhường của Thánh nữ:

X. Càng làm lớn, con càng phải tự hạ, như thế, * con sẽ được đẹp lòng Đức Chúa.

Đ. Hãy gắng trở nên người công chính, đạo đức, giàu lòng tin và lòng mến, hãy gắng sống nhẫn nại và hiền hòa. (Hc 3,20; 1Tm 6,11);

hoặc:

X. Hãy yêu thương nhau. * Ha-lê-lu-ia.Ha-lê-lu-ia.

Đ. Anh em hãy có lòng yêu thương nhau (Ga 13,34; 1Pr 1,22a).

-      Lời tổng nguyện

Lời tổng nguyện là lời tổng hợp các ý nguyện trong cử hành Thánh Thể, nên nó tóm tắt một cách hài hòa tất cả những yếu tố mà các bản văn Kinh Thánh, các câu xướng đáp và điệp ca đã bày tỏ:

Lạy Cha là nguồn mạch mọi sự lành, nơi Thánh Maria Đomenica Mazzarello, Cha ban cho chúng con một gương sáng về đời sống Ki-tô hữu và tu trì trong đức khiêm nhường sâu thẳm và đức ái nồng nàn. Xin Cha ban ơn giúp chúng con hằng ngày làm chứng về Tình Yêu Phụ Tử của Cha với tinh thần đơn sơ.

Tuy nhiên, một cách nào đó, chúng ta có thể nói rằng lời tổng nguyện này có vẻ còn thiếu một điều gì đó về diện mạo của Mẹ Mazzarello: đó là sự nhắc nhớ về niềm đam mê giáo dục và niềm vui của Mẹ như một bầu khí không thể thiếu của sự thánh thiện Mornese.

 Kết luận

Lời được đọc hoặc hát trong Các Giờ kinh Phụng vụ dành cho lễ kính Thánh nữ Maria D. Mazzarello là Lời có khả năng đi vào thời đại và đi qua lịch sử của chúng ta. Trong bối cảnh cử hành của ngày lễ, Lời được dẫn giải. Ký ức về một người nữ khôn ngoan vì được Thánh Thần hướng dẫn, một người nữ khiêm nhường, vui tươi, tràn đầy tình yêu thương đối với các chị em làm cho các bản văn Kinh Thánh được công bố trở nên đặc biệt sống động. Trong mối liên kết giữa trời và đất mà lời cầu nguyện phụng vụ tạo ra, chúng ta chắc chắn rằng tiếng nói của chúng ta không chỉ được kết hợp với tiếng nói của Đức Ki-tô và của Chúa Thánh Thần, mà còn cùng kết hợp với tiếng nói của các thánh của Người. Không khó để chúng ta tin rằng chính Mẹ Mazzarello cùng hát với các con cái của Mẹ hiện diện ở khắp nơi trên thế giới:Chúng con ngợi khen Chúa! Ngài nâng cao những người khiêm nhường. Ha-lê-lu-ia. Hỡi tôi tớ Chúa, hãy dâng lời ca ngợi, ca tụng danh Chúa… Đức Chúa được tôn cao hơn muôn dân, vinh hiển Ngài cao hơn các tầng trời. Tôi hớn hở vui mừng: Chúa đã làm những điều cao cả. Ha-le-lu-ia. Tình yêu của Đức Ki-tô ngự trong tôi đã làm cho tôi trở thành một người mẹ phong phú. Ha-lê-lu-ia!

Hát vang hay tường thuật những bản văn Kinh Thánh này làm cho sứ điệp Lời Chúa được lưu giữ cách sống động và việc gần gũi trìu mến với những chú giải của những bản văn thánh, cho phép ghi sâu chúng trong cuộc sống của những ai biết đưa các các bản văn thành hành động ngang qua việc cử hành và lưu giữ chúng cách sống động.