19. Đại hội Salêdiêng ở Bologna
Tổ chức Cộng Tác viên Salêdiêng
Mục tiêu của Don Bosco để có những người Salêdiêng ngoại trú cuối cùng đã đạt được vào năm 1876 khi ngài thành lập Hội đạo đức Cộng Tác viên Salêdiêng, với những quy chế riêng. Sau đó các thành viên đã tăng số ở Pháp, Tây Ban
Nha và nhất là ở Ý. Cuộc hành trình tháng Bảy năm 1894 đưa ngài đến Thụy Sĩ, Alsace-Lorraine và Bỉ, cha Rua khám phá ra Don Bosco có nhiều người hâm mộ nhiệt thành ở các dinh thự Thụy Sĩ Tessin (Lugano) và Argovie (Muri), ở Alsace (Obernai, Andlau, Sainte-Marie-aux Mines), ở Lorraine (Metz), ở Bỉ (Liège, Hechtel, Brussels) và xa tận Maestricht, ở Hà Lan.[331]
Ta cần một tổ chức chính thức và cảm hứng nào đó cho số người đông đảo này mà theo ý Don Bosco họ tạo thành một kiểu dòng ba. Mặc dù lý do thiết lập hội này thường bị hiểu lầm, Don Bosco đã làm sáng tỏ điều này khi trò chuyện với cha Lemoyne ngày 19 tháng Hai năm 1884: “Mục đích thực sự của các Cộng Tác viên không phải là phục vụ người Salêdiêng, mà là phục vụ Giáo Hội, các giám mục và giáo sĩ dưới sự hướng dẫn của người Salêdiêng. Giúp người Salêdiêng có nghĩa là tham gia vào một trong những hoạt động của Giáo hội Công giáo.”[332] Cha Rua có thể thấy rằng điều này đòi phải dấn thân thực sự với các giáo phận, vì vậy, ngày 12 và 13 tháng Chín năm 1893, ngài triệu tập Đại hội đầu tiên dành cho những người quảng bá Cộng Tác viên thuộc giáo phận Ý được tổ chức ở nơi chôn cất Don Bosco tại Valsalice. Hai mươi sáu giáo phận đã hưởng ứng lời mời. Ngay từ khóa họp khai mạc, cha Rua đã bỏ công sức chỉ ra rằng, bao lâu liên quan đến phẩm trật, Don Bosco muốn là “toàn bộ những người thợ của Giáo hội phục vụ các giám mục và do đó phục vụ vị Đại diện Chúa Giêsu Kitô.”[333] Bằng chứng cuối cùng về sự thành công của Đại hội đến dưới hình thức một lá thư cảm ơn tập thể, như cha Rua đã thông tri một vài ngày sau.[334]
Bước tiến bộ hơn nữa được thực hiện vào năm 1894 khi cha Rua đưa ra hướng dẫn cho tất cả những người có trách nhiệm trong Hiệp hội đạo đức ấy. Ngài đặt cho nó tựa đề “Cẩm nang lý thuyết và thực hành dành cho những người điều hành Hiệp hội đạo đức Cộng Tác viên Salêdiêng.”[335] Phần đầu tiên xác định các vai trò sau đây: ‘thập trưởng’, là người chịu trách nhiệm một nhóm mười Cộng Tác viên; điều phối viên giáo phận (một linh mục); phó điều phối viên ở một thị trấn lớn; ủy ban Salêdiêng; tiểu ban cho nữ Cộng Tác viên; và cuối cùng là 'zelatori' hoặc những người thợ tích cực. Phần thứ hai, dành toàn bộ cho 'các công cuộc nhiệt tâm', chứa đựng một số yếu tố thiết yếu của linh đạo tông đồ: cầu nguyện và hoạt động, dạy dỗ đức tin (“mỗi Cộng Tác viên phải là một giáo lý viên”), cổ võ ơn gọi (trong gia đình và học đường), báo chí (phân phát sách tốt cho dân chúng, tại các lớp giáo lý, trong các Nguyện xá, các xưởng thợ và bệnh viện) trẻ em túng thiếu (giúp đỡ cho những nơi các em được chăm sóc và hỗ trợ công việc của người Salêdiêng), và cuối cùng là tài chính và cần khôn ngoan sử dụng tiền của.[336]
Việc chuẩn bị cho Đại hội Bologna
Phải nói rằng sự thành công của Đại hội tại Valsalice đối với các điều phối viên giáo phận đã gieo mầm ý tưởng trong tâm trí Đức Hồng y Đaminh Svampa, Tổng Giám mục Bologna. Ngài rất ngưỡng mộ Don Bosco và mong muốn có những người Salêdiêng trong giáo phận của mình, và đã là khách mời tại Nguyện xá trong Đại hội Thánh Thể tại Turin tháng Chín năm 1894. Ngài vạch ra một sự kiện trên quy mô lớn, không chỉ cho những người có vai trò lãnh đạo, nhưng mở rộng cho tất cả các Cộng Tác viên ở Ý và xa hơn nữa. Ý tưởng này lập tức lôi cuốn cha Rua; Tháng Mười Một ngài đề xuất với Đức Hồng y rằng thành phố Bologna của ngài phải là nơi được chọn cho Đại hội Salêdiêng lớn lao này. Đức Hồng y rất vui mừng chấp nhận; hơn thế nữa, ngài nhất định chính ngài chịu trách nhiệm việc này. Nó kêu gọi công khai tối đa. Vào thời điểm này, một người Salêdiêng khác xuất hiện: Cha Stephen Trione (1856-1935), một nhà hùng biện và một nhà tổ chức giỏi.[337] Ngày 26 tháng Mười Một, với khán giả gồm hàng giáo sĩ nổi tiếng, “giới quý tộc, mệnh phụ, thợ thuyền, dân thường” theo Tổng Thư ký Đại hội, cha Trione đã có bài nói chuyện về “Don Bosco và giới trẻ của thế kỷ 19”. Tận dụng lợi điểm là cử tọa đồng tình và tự tin vào sự hỗ trợ của Đức Tổng Giám mục, ngài đã đề xuất một cuộc họp tại Bologna vào mùa xuân năm 1895 cho các Cộng Tác viên Salêdiêng, “những người quảng bá và hỗ trợ công cuộc của Don Bosco”.
Việc chuẩn bị tiến nhanh như chớp. Buổi sáng sau buổi nói chuyện, ngày 27 tháng Mười Một, Đức Tổng Giám mục đã giúp cha Trione sắp xếp một ủy ban tổ chức. Tối hôm đó, tất cả những người được chọn đều có mặt tại một cuộc họp trong nơi ở của Đức Tổng Giám Mục. Trước sự hiện diện của Đức Tổng Giám mục, cha Trione giải thích mục đích của cuộc họp: để quảng bá Đại hội Cộng Tác viên Salêdiêng đầu tiên, sẽ được tổ chức tại Bologna ngày 23, 24 và 25 tháng tư năm sau. Mục đích của nó là phổ biến rộng rãi công cuộc hiệu quả và hợp thời mà những cơ sở của Don Bosco thực hiện, vốn cung cấp nền giáo dục tốt cho giới trẻ thông qua các Nguyện xá Chúa Nhật, lưu xá, trường cao đẳng, các trường nghề và văn hóa, cộng với việc chăm sóc người nhập cư Ý vào Nam Mỹ, và các việc truyền giáo tại châu Á, châu Phi và những người bản địa châu Mỹ. Một Đại hội như vậy sẽ khuyến khích và kích thích các sáng kiến của các Cộng Tác viên Salêdiêng, “mà sự hiện diện của họ giữa chúng ta giống như một Dòng Ba của Don Bosco, những người chỉ mong ước sống theo tinh thần của ngài và tiếp tục công cuộc của ngài.”[338]
Tối hôm đó, Ủy ban được thành lập với các trách nhiệm được chỉ định, có Đức Giám mục Nicola Zoccoli, giám mục Sebaste và vị Tổng Đại diện của Đức Tổng Giám mục làm chủ tịch. Họ chính thức yêu cầu cha Rua nên chấp nhận dự án này, khi thông tri cho ngài biết rằng Đức Hồng y Svampa sẽ là chủ tịch danh dự của Đại hội nói trên. Cha Rua trả lời vị chủ tịch: “Đức Cha có thể tưởng tượng việc con được phê chuẩn một dự án tuyệt vời như thế khiến con vui sướng biết bao. Khi thời điểm đến con hoàn toàn sẵn sàng cung cấp cho dự án mọi sự quảng bá và hỗ trợ trong khả năng giữa các Cộng Tác viên tốt của chúng con. Nếu, theo thủ tục chính đáng, dường như là thích hợp cho người đứng đầu những người Salêdiêng con phải đảm nhận chức chủ tịch thực sự của Đại hội, thì con sẽ chấp nhận lời mời tử tế của Đức Cha, khi cậy nhờ vào sự hỗ trợ của ủy ban và thiện chí của các Cộng Tác viên sẽ tham gia, mặc dù không phải không có lo lắng.”[339]
Cha Rua đầy lòng ngưỡng mộ và biết ơn khi nhìn thấy công việc chi tiết đã được chuẩn bị cho hội nghị. Các thành viên ủy ban lập ra sáu ủy ban: 1) Để xác định và điều chỉnh một hội trường phù hợp, 2) Để gom góp quĩ và có được giảm giá vé tàu, 3) Để tìm chỗ ở cho người tham gia, 4) Để sắp xếp việc quảng bá, 5) Để xem xét các chủ đề và diễn giả 6) Để chuẩn bị phụng vụ. Chương trình tổng quát được vạch ra gồm bốn lĩnh vực: giáo dục và dạy dỗ, truyền giáo Salêdiêng, các ấn phẩm, tổ chức Cộng Tác viên.
Việc gợi lên sự quan tâm của hàng Giáo phẩm trong dự án này là điều cần thiết. Vào tháng Giêng năm 1895, chủ tịch ủy ban đã gửi hai thư luân lưu cho tất cả các Giám mục Ý, một là để thông báo chính thức cho các ngài về Đại hội và mời quý Đức Cha tham dự, hai là đề nghị các ngài chỉ định cá nhân nào đó liên lạc với ủy ban và xem xét việc phân phối sau cùng các thư luân lưu và thư mời.
Ngay lập tức có một hồi đáp từ cấp cao. Đức Hồng y và các Giám mục rất vui mừng trước viễn cảnh của một Đại hội có thể khôi phục lại sức sống nào đó cho Giáo hội và xã hội. Để đạt được quy mô rộng lớn, lá thư mục vụ Mùa Chay của Đức Hồng y Svampa đã thông báo về Đại hội. Hai ấn phẩm 'vấn đề duy nhất' với các bài viết và hình minh họa thích hợp được ủy ban của Đại hội phát hành “dành cho báo chí". Các Tập san Salêdiêng khác nhau cũng lo phần của mình; vì vậy thông tin lan ra vượt khỏi biên giới nước Ý. Khi chủ tịch của ủy ban được bảo đảm về sự tham gia của các Cộng Tác viên từ ít nhất bảy quốc gia châu Âu, ngài đã không do dự khi nói về nó như một Đại hội quốc tế. Việc các Cộng Tác viên Salêdiêng quy tụ lại đã biến thành một sự kiện náo động cho thành phố Bologna.
Đại hội
Cha Rua đến Bologna bằng tàu hỏa chiều ngày 21 tháng Tư cùng với cha Philip Rinaldi, Giám tỉnh Tây Ban Nha. Nhiều thành viên trong ủy ban đã ở đó để gặp ngài. Cùng với Đức Hồng y Svampa, ngài đã có cơ hội chiêm ngưỡng hội trường tráng lệ được dựng lên trong nhà thờ theo nghệ thuật baroque được gọi là 'La Santa' (có nghĩa là Catarina de ’Vigri). Một màn trướng khổng lồ treo ở trên ca đoàn: phần trung tâm là một bức tượng bán thân của Đức Lê-ô XIII; có một cái bục hai bậc: một bậc cho vị chủ tịch danh dự, bậc kia cho vị chủ tịch thực sự. Ở hai bên đối diện của ca đoàn là hai tượng bán thân: một của Đức Pi-ô IX, tượng kia là của Don Bosco.[340]
Lễ khai mạc diễn ra vào sáng ngày 23 tháng Tư tại nhà thờ San Domenico. Đúng tám giờ, dân chúng hiện diện đông đảo, một đám rước dài bắt đầu tiến bước từ phòng thánh: những người giúp lễ, giáo sĩ, linh mục giáo xứ, kinh sĩ, cha Rua, hai mươi mốt Giám mục và Tổng Giám mục trong cappa magna với mũ gậy giám mục, các Đức Hồng y của Ravenna, Ferrara và Milan, và cuối cùng Đức Hồng y Svampa, người sẽ cử hành lễ đại triều về Chúa Thánh Thần. Âm nhạc của Palestrina là một nét tô điểm thích hợp cho một nghi lễ lộng lẫy như vậy.
Lúc kết thúc Thánh Lễ, những người tham gia Đại hội, mỗi người có một thẻ thành viên cá nhân, di chuyển vào nhà thờ La Santa, vốn đã được sắp xếp dành cho Đại hội, và chẳng mấy chốc chỗ ngồi đều kín. Trên các băng ghế dành riêng cho báo chí có ba mươi chín người Ý đại diện cho báo chí thuộc mọi quan điểm khác nhau, bốn người từ Tây Ban Nha, bảy người từ Áo, bốn người từ Pháp, một người từ Đức, ba người từ Thụy Sĩ và hai người từ Anh. Hai mươi lăm Giám mục tiến vào được đón chào bằng tràng vỗ tay lớn, bài tường trình từ một tờ báo của Milan miêu tả tuyệt vời khi cha Rua đến: “Khi âm thanh tiếng vỗ tay và người nói đang lắng xuống, đột nhiên nó lại vang to hơn bao giờ hết: mọi người đứng dậy, nghển cổ và căng mắt nhìn: họ đang nhìn thấy một người có vóc dáng gầy guộc, khiêm nhường, giản dị ngồi ở vị trí của mình tại bàn chủ tịch, khuôn mặt ngài tỏa ra một niềm vui chân thật. Đó là cha Rua, người đã đảm nhận di sản của Don Bosco, làm sống lại trong chính con người mình những đức tính của cha mình tuyệt mức đến nỗi chúng ta không có lý do than khóc quá lâu tại mộ phần của vị tông đồ thành Turin.”[341]
Đức Hồng y Svampa chào mừng Đại hội, bắt đầu với các giáo sĩ đặc biệt đang hiện diện, trong số đó ngài nhắc tới chính cha Rua; theo lời ngài, cha Rua là người không chỉ đảm nhận vai trò mà còn tinh thần của Don Bosco. Vị Tổng thư ký đọc Chiếu thư của Đức Lê-ô XIII gởi cho Đại hội, trong đó Đức Thánh Cha rất khen ngợi công việc của người Salêdiêng trong việc giáo dục giới trẻ và truyền bá đức tin giữa những người vẫn chưa biết Đức Kitô.
Tiếp theo, thay mặt cho ủy ban tổ chức, vị chủ tịch giải thích tầm quan trọng của Đại hội và cách thức nó đã diễn ra. Cuối cùng, cha Rua cảm ơn các nhà tổ chức, đặc biệt là Đức Hồng y Svampa, mà ngài nói, đã luôn luôn ngưỡng mộ Don Bosco từ những ngày còn ở tiểu chủng viện tại Fermo, nơi ngài được chọn đọc một bài diễn văn đầy thơ mộng để tỏ lòng tôn kính Don Bosco nhân dịp ngài đến thăm chủng viện. Tiếng vỗ tay vang rền, tự phát vang lên khi cha Rua hôn tay Đức Hồng y, trong khi Đức Hồng y ôm Cha Rua và hôn hai má ngài.
Như được chỉ ra, các thành viên Đại hội được chia nhóm theo bốn chủ đề: 1) Giáo dục và dạy dỗ, 2) Truyền giáo Salêdiêng, 3) Ấn phẩm 4) Tổ chức Hiệp hội đạo đức Cộng Tác viên Salêdiêng. Mỗi nhóm sẽ có một chủ tịch, một thư ký và một tường thuật viên. Chương trình hàng ngày khá căng. Ngày thứ hai và thứ ba, 8 giờ sáng có Thánh Lễ được một trong các hồng y cử hành; lúc 8:30, các cuộc họp của các nhóm khác nhau, mỗi nhóm sẽ chuẩn bị các bản kiến nghị được đệ trình tại Hội nghị khoáng đại; 10:00, Hội nghị khoáng đại; 13:00; các cuộc họp nhóm thêm; 15:00, Hội nghị khoáng đại; 17:00, bài giảng của một trong các tổng giám mục trong Vương cung Thánh đường San Domenico, sau đó là phép lành. Buổi tối ngày thứ ba có một văn nghệ trong hội trường để tỏ lòng tôn kính các thành viên Đại hội. Nhằm đánh dấu sự kiện ở cấp giáo phận, Đức Tổng Giám mục sắp xếp ngày 26, cụ thể là sau ngày bế mạc đại hội, các giáo xứ sẽ thực hiện một cuộc hành hương đến đền thánh Đức Trinh Nữ của Thánh Luca.
Danh sách và nội dung các bài tham luận được thực hiện trong Đại hội, tất cả đều được chuẩn bị chu đáo, [điều ấy] đủ để minh họa sự đa dạng và mức độ quan tâm của các thành viên. Đó là: Don Bosco và công cuộc của ngài; 'Sự Cộng tác' Salêdiêng; Cộng Tác viên Salêdiêng hình thành ra sao và bản chất sứ vụ của họ; hệ thống giáo dục của Don Bosco; các Nguyện xá Chúa Nhật và công việc huấn giáo; các lớp tôn giáo; trường tiểu học và trung học cơ sở; các trường cao đẳng và nội trú; việc giáo dục các thiếu nữ và Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ các Giáo Hữu; việc giáo dục người lao động trẻ; các trường nông nghiệp Salêdiêng; Truyền giáo Salêdiêng; chăm sóc người di cư; trợ giúp tài chính cho công cuộc Salêdiêng; báo chí phổ thông; sách giáo khoa; công cuộc Salêdiêng phục vụ Giáo hội và phúc lợi xã hội; và cuối cùng là “Đức Giáo Hoàng và Don Bosco”.
Công bằng mà nói, chúng tôi phải thêm vào những đề tài đó nhiều bản kiến nghị được các bộ phận khác nhau đệ trình, được Hội nghị thông qua và được phổ biến rộng rãi hơn trong Công báo. Những kiến nghị này đặc biệt dựa trên sự đóng góp của các Cộng Tác viên đối với nền giáo dục trẻ em về tôn giáo; việc họ tham gia dạy giáo lý trong gia đình và giáo xứ; việc họ quyết tâm đưa vào các trường tiểu học công lập một hình thức và nội dung giảng dạy tôn giáo theo yêu cầu của Giáo hội; họ chăm lo chọn cho con cái mình trường học và trường đại học được điều hành hoàn toàn theo các nguyên tắc lấy cảm hứng từ đức tin và đạo đức Công giáo; ý định sử dụng quyền hạn hoặc ảnh hưởng của họ để thấy rằng trong việc chỉ định giáo viên, chính quyền địa phương ưu tiên cho những người có nền tảng học vấn, học thuật và phẩm chất đạo đức sẽ bảo đảm hiệu suất cao, theo cả quan điểm sư phạm lẫn tôn giáo; sự giúp đỡ mà các Cộng Tác viên phải cung cấp cho người di cư; sự phản đối của họ đối với các ấn phẩm vô đạo đức và báng bổ, và sự ủng hộ của họ đối với loại báo chí phổ thông chất lượng tốt; và cuối cùng là phụ huynh cần phải cảnh giác về việc học của con em họ. Mười một bản kiến nghị liên quan đến tình trạng của người lao động, tất cả hoàn toàn phù hợp với “thông điệp đáng ngưỡng mộ Rerum Novarum” của Đức Lê-ô XIII (1891) cũng có thể được nhắc lại ở đây in extenso, vì chúng cho thấy thông điệp đã được thế giới Salêdiêng lưu ý tốt đẹp biết bao. Chúng ta sẽ nhắc đến chúng nữa. Tóm lại, chúng tạo thành một chương trình tông đồ có tầm vóc rộng lớn, ít là đối với các Cộng Tác viên người Ý. Chúng nhắm ngay đến họ. Việc còn lại là biến chương trình trở thành hiện thực, điều ấy là đúng với bất kỳ tuyên bố nào thuộc loại này.
Bế mạc Đại hội
Hội nghị khoáng đại cuối cùng diễn ra vào chiều ngày 25 tháng Tư.[342] Là chủ tịch thực sự của đại hội, cha Rua, người đã khéo léo chủ trì tất cả các cuộc họp này, nói với cử tọa “bằng giọng run run đầy cảm xúc” theo lời người ghi sử biên niên. Ngài bày tỏ những tâm tình biết ơn sâu sắc: trước nhất đến Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIII vì Chiếu thư của Đức Thánh Cha dành cho Đại hội; rồi đến bốn Hồng y, bốn Tổng Giám mục, và hai mươi lăm Giám mục vì đã hiện diện tại đại hội; và đến các linh mục, giáo dân, và đông đảo các Cộng Tác viên nam, nữ đã đến và cùng trải qua những ngày này ở Bologna. Ngài nói: "Ngày 23, 24 và 25 tháng Tư năm 1895 sẽ được viết bằng chữ vàng trong lịch sử của Tu hội Salêdiêng; và nổi bật hơn cả sẽ tỏa sáng rực rỡ tên của Đức Hồng y Svampa”. Những lời sau cùng này được chào đón bằng tiếng vỗ tay vang dội.
Phó chủ tịch, Achille Sassoli-Tomba, thay mặt cho các Cộng Tác viên Salêdiêng từ Bologna, nói lời cảm ơn các nhà tổ chức và công chúng.
Tiếp đến Đức Hồng y Svampa, chủ tịch danh dự của đại hội phát biểu. Một phần bài diễn văn của ngài được phát hành trong Công báo, khi trích dẫn nguyên văn lời ngài. Mặc dù lời lẽ hơi hùng biện, thì lặp lại ở đây xem ra thích hợp, vì chúng giúp chúng ta thưởng thức chút ít cách nào đó bầu khí kết thúc của một đại hội rất thành công. Chúng ta sẽ thấy ngài thực sự 'ngả mũ chào' cha Rua như thế nào.
Đức Hồng y nói ngài hạnh phúc xiết bao vì Đại hội thành công tuyệt đối. Nhưng nó cũng “hơi nhuốm một cảm giác thất vọng, bởi vì đây là lúc cuối cùng chúng ta ở bên nhau; bởi vì chúng ta phải rời xa nhiều người rất yêu quý; bởi vì chúng ta sẽ không còn nghe những cuộc nói chuyện thực tế và thú vị nữa vốn đã khuấy động niềm hy vọng trong lòng chúng ta. Ôi chao! tại sao những bài nói chuyện ấy lại không được khắc thành những mẫu tự sẽ kéo dài mãi mãi! Tuy nhiên ký ức về chúng tiếp tục sống trong lòng mọi người; thật an ủi khi nghĩ rằng những gì đã được nói sẽ được giữ gìn cẩn thận. Tuy nhiên, có điều gì đó làm tôi đau lòng: đó là chẳng mấy chốc nữa tôi sẽ phải rời xa những người đã trở nên rất thân thiết với tôi; những người mà trong vài ngày qua, đã tỏ lòng tôn kính chúng ta bằng sự hiện diện của họ, và đã có thể hoàn thành tất cả những gì mà các nhà quảng bá đã dự tính; những người hôm nay cảm ơn chúng ta vì sự hiếu khách mà họ đã nhận được, trong khi chúng ta là những người phải cảm ơn họ vì đã nhận lời mời của chúng ta; những người mà kỳ vọng của họ đã được đáp ứng trọn vẹn, bởi vì họ đã rất thiện cảm. Về phần mình, miễn là chỉ có một khoảng cách tách biệt giữa con người với nhau, ý nghĩ rằng chúng ta sẽ có những cơ hội khác gặp lại nhau làm tôi được trấn an. Tôi cũng đau lòng khi nói lời tạm biệt với những người Salêdiêng rất thân yêu của tôi, đặc biệt là chào giã biệt Cha Rua thân yêu của tôi, là linh hồn của Đại hội này. Nhưng sẽ không lâu đâu, bởi vì ngài đã nói nhiều, và cha Rua luôn giữ lời (tiếng vỗ tay nồng nhiệt). Nó giống như chữ ký trên tờ séc để lùi ngày. Cũng vậy, chúng ta sẽ có những người Salêdiêng ở đây, không còn là khách như hôm nay, không chỉ ghé ngang, nhưng để ở lại đây (vỗ tay).[343]
Mỗi người rời Đại hội sẽ trở về nhà rực lên một niềm háo hức mới để tham gia vào sự nghiệp đáng trọng này, được Thiên Chúa chúc lành. Chúng ta hãy gánh vác nhiệm vụ; đúng vậy, chúng ta hãy cùng nhau làm việc, tất cả chúng ta hãy hiệp nhất trong một sự nghiệp chung. Hiệp nhất trong đức tin, trong trái tim, trong tình yêu, chúng ta sẽ bảo đảm rằng không có chỗ cho những chia rẽ tai hại phá hủy nhiều công việc tốt. Chúng ta phải học cách làm chủ bản thân và kiềm chế những đam mê tàn phá bởi lòng kiêu ngạo, tham vọng và phù phiếm. Cầu xin Chúa củng cố và chúc lành cho những nỗ lực thánh thiện của chúng ta. Đức Trinh Nữ của Thánh Luca, người đã giúp đỡ và hướng dẫn chúng ta trong suốt đại hội này, đang chờ gặp chúng ta vào ngày mai trong đền thờ của La Guardia để lại chúc lành chúng ta. Chúng ta hãy mang đến cho Mẹ một bó hoa thơm ngát là lòng sùng mộ của chúng ta; Mẹ sẽ chúc lành cho tất cả những gì chúng ta làm bây giờ và mãi mãi, và sẽ bảo đảm rằng chúng ta, những người đã rất vui sướng quy tụ trong nhà thờ La Santa này, nay là phòng tiệc ly của chúng ta, một ngày kia sẽ được hạnh phúc quy tụ để tận hưởng từ Thiên Chúa sự hiếu khách mà cha Rua đã ước mong cho tất cả chúng ta, và đó là phần thưởng được trao cho những người bền chí đến cùng.” Khi ngài kết thúc bài diễn văn hùng tráng - theo lời người viết biên niên - tiếng vỗ tay sôi động từ khán giả vang lên mãi không dứt.
Những cảm xúc của cha Rua về Đại hội Bologna
Khi trở về Turin, cha Rua thảo ngay một thư luân lưu dành hoàn toàn cho Đại hội Bologna để gởi cho các Salêdiêng.[344] Ngài vẫn run run xúc động khi cố gắng hòa hợp sự khiêm tốn tự nhiên của mình với vẻ huy hoàng của sự kiện này.
“Trong bốn ngày, cha đã vui sướng tham dự một quang cảnh tuyệt vời về đức tin, lòng nhiệt thành, tình yêu và, cha có thể nói, thiện chí dành cho hội dòng khiêm tốn của chúng ta đến nỗi lòng cha vẫn còn ngập tràn và tinh thần cha chan chứa. Thậm chí cha không thể bày ra trước mặt anh em tất cả những gì cha được đặc ân nghe và thấy. Bất kể mọi nỗ lực, cha chỉ có thể tặng anh em một bức tranh mờ nhạt về những gì đã xảy ra. Cha sẽ phải kể cho anh em nghe về những điều đẹp đẽ, kỳ diệu và tuyệt vời đến như vậy, tất cả dường như quá phóng đại đối với bất cứ ai không có mặt ở đó để tận mắt nhìn thấy mọi sự.”
Do đó, ngài để cho người khác kể câu chuyện và vẽ bức tranh Đại hội “vốn sẽ trở thành một trong những trang đẹp nhất trong Biên niên sử của Tu hội chúng ta”. Ngài hài lòng tuyên bố rằng đó là một mặc khải vĩ đại về Chúa tốt lành biết bao "đối với con cái khiêm tốn của Don Bosco". Ý tưởng ban đầu của Đại hội, sự nhiệt tình mà nó tuôn vào thành phố Bologna, công việc không biết mỏi mệt của ban tổ chức, sự lựa chọn nhà thờ La Santa cho các cuộc họp, gương các gia đình nổi tiếng nhất cung cấp chỗ ở cho những tham dự viên, sự sốt sắng của toàn dân vào các giờ phụng vụ buổi sáng và buổi tối trong nhà thờ San Domenico “với sức chứa mười lăm ngàn người”; tất tất trong Đại hội này, dường như là điều phi thường không thể tin được đối với cha Rua. Một ngày sau ngày Đại hội bế mạc, trong một sự kiện cao điểm cuối cùng, khoảng năm mươi ngàn người leo lên ngọn đồi La Guardia cùng với các thành viên của Đại hội để tạ ơn Đức Trinh Nữ của Thánh Luca vì sự thành công của nó.
Trong thư, ngài không thể bỏ qua việc đề cập đến các cơ quan dân sự ở Bologna tỏ ra tử tế đặc biệt đối với những tham dự viên. Không có gì bị bỏ sót để bảo đảm trật tự công cộng tốt đẹp. Nét lịch sự tinh tế dành cho các thành viên Đại hội được thể hiện khắp mọi nơi. Họ đã được vào các bảo tàng Bologna miễn phí chỉ bằng cách xuất trình thẻ thành viên của họ. Các Giám mục từ Ý và xa hơn nữa, trong sự kiện này, “đã đưa ra bằng chứng cảm động nhất rằng họ yêu mến và quý trọng những người con cái nghèo của Don Bosco”. Bốn Hồng y, và hơn ba mươi Giám mục đã có những tham luận của mình trong quá trình Đại hội, và “vô số người khác đã bày tỏ họ ủng hộ bằng những từ ngữ xúc động và ngợi khen đến nỗi khiến chúng tôi hoàn toàn bối rối.” Trên hết mọi thứ đó, lá thư phê chuẩn tuyệt vời của Đức Lê-ô XIII gửi đến Hồng y Svampa, đã được đọc lên trong buổi khai mạc. Lời Đức Thánh Cha cam đoan ban phép lành đã khích lệ ngài rất nhiều. Thực vậy, anh em có thể nói Đại hội đã diễn ra dưới quyền chủ tịch của ngài vì bức tượng bán thân đường bệ của ngài ngự trị từ phía trên Hội nghị. Ngài đã ở cùng họ trong tâm hồn và tinh thần.[345]
Điều gây ấn tượng sâu sắc nhất trong lòng của cha Rua và để lại cho ngài kỷ niệm trìu mến nhất là tình huynh đệ đích thực, sự hiệp nhất sâu xa, sự hòa hợp trọn vẹn về cảm xúc và ước muốn, có thể nói vậy, có thể nhìn thấy trên khuôn mặt của những tham dự viên. Trong hội trường, bạn đang hít thở một bầu khí Salêdiêng thật sự: đây là những thành viên của một gia đình tụ họp với nhau, những người đã say mê lắng nghe khi người ta nói về Don Bosco, người cha chung của họ, về các dự án của Salêdiêng mà cũng là của chính họ; qua dấu chỉ là sự tán thành và tiếng vỗ tay nồng nhiệt họ chào đón bất cứ điều gì đề xuất với họ vì lợi ích của các linh hồn.
Các Hồng y, Giám mục, linh mục, cũng như những giáo dân có học thức và nhiệt huyết đã có những bài nói chuyện hùng hồn làm rung động những tâm tình nhạy cảm tinh tế nhất trong lòng thính giả. Những người Salêdiêng đã được khuyến khích một cách mạnh mẽ và nhất mực tiến lên với những sự nghiệp khác nhau của họ, trong khi để có được hiệu quả tốt, các Cộng Tác viên đã được khích lệ hỗ trợ đạo đức và vật chất cho những người Salêdiêng. Đức Hồng y Svampa đã nói đúng trong bài phát biểu cuối cùng của ngài rằng mỗi Cộng Tác viên đã học được điều gì đó mới mẻ.
Viết cho những người Salêdiêng, cha Rua cũng nói: “Anh em có thể ngạc nhiên khi biết rằng một người nào đó rất được Đại hội tán tụng, rằng họ gọi đó là chiến thắng, sự tôn thần phong thánh cho Tu hội Salêdiêng. Cha đã miễn cưỡng lặp lại những lời đó, điều này dường như xúc phạm đến sự khiêm tốn mà mọi người Salêdiêng phải thực thi, nếu không có vẻ như đã được dự đoán trong giấc mơ của Don Bosco ngày 10 và 11 tháng Chín năm 1881. Sau khi làm chúng ta kinh hãi bằng việc mô tả những nguy hiểm mà Tu hội chúng ta sẽ phải đối mặt vì sự lỏng lẻo của một số thành viên, Don Bosco trấn an chúng ta khi nói thêm rằng: khoảng năm 1895, một chiến thắng vĩ đại. Cha thân mến, lời của cha đã thành hiện thực.”[346]
Bằng lời lẽ của chính ngài, cha Rua tiếp tục lá thư, chỉ ra những bài học mà các tu sĩ Salêdiêng phải rút ra từ Đại hội. Trước tiên, một thành tựu vĩ đại như vậy buộc họ phải tạ ơn Chúa. Ngay từ đầu của dự án, cha đã hướng lòng lên Chúa qua lời cầu bầu của Đức Mẹ Phù Hộ các Giáo Hữu mong tìm được một kết quả viên mãn cho nhiệm vụ “khó khăn như vậy”. “Xin tạ ơn Thiên Chúa và Đức Trinh Nữ Maria, vì kết quả vượt quá mọi kỳ vọng của chúng ta. Thiên đàng gìn giữ chúng ta khỏi việc tuyên bố là của chính mình phần nhỏ nhất của điều chỉ là công việc của Thiên Chúa. Xin dâng Ngài mọi danh dự, dâng Mẹ mọi vinh quang!”
Những người Salêdiêng có thể cho mình hạnh phúc rằng Đại hội đầu tiên của họ mang lại niềm vui cho “Ông Già Tháng Tám của Vatican”, người cập nhật cho mình mọi chi tiết của Công báo về Đại hội. Do đó, một trong những hoa trái đầu tiên, là một mối liên kết chặt chẽ hơn giữa gia đình Salêdiêng và Vị Đại diện của Chúa Giêsu Kitô. Ngài nói tiếp, chúng ta hãy vui mừng, vì các giám mục coi trọng những nỗ lực của người Salêdiêng để cùng họ hòa nhập nhiệt tình và cùng họ chiến đấu “những trận chiến của Chúa”. Dù ở đâu, chúng ta hãy làm gương trong việc tỏ lòng kính trọng "những người thánh thiêng" ấy và vâng lời các mệnh lệnh của họ. Kết quả ngoạn mục của Đại hội cũng phải làm cho người Salêdiêng nắm giữ hơn nữa việc họ thuộc về Tu hội mà họ đã gia nhập để đáp lại tiếng gọi từ Thiên Chúa. Mặc dù, qua hàng ngàn cách, họ biết rằng Thiên Chúa chúc lành và bảo vệ Dòng mà họ thuộc về theo một cách đặc biệt, thì ước chi Đại hội này có thể thuyết phục họ hơn nữa về điều đó và thúc ép họ trở nên xứng đáng hơn với ân sủng từ trời. Là những người con của Don Bosco, họ hãy tạ ơn Chúa trong suốt Đại hội, cho dù trong hội trường, hoặc trong Vương cung Thánh đường San Domenico, vì trong ba ngày Ngài đã vinh danh vị tôi tớ trung tín của mình và vị Sáng lập, người cha đáng kính nhất của họ. Từ trên diễn đàn các Hồng y và các Giám mục ngợi khen ngài như ngợi khen một vị thánh. Các vị truyền cảm hứng cho thính giả lòng kính trọng cao nhất đối với các nhân đức và công trình của Don Bosco, mà họ không ngừng cho rằng “do Chúa Quan phòng”.
Sau lời ngài khuyên cầu nguyện và tạ ơn, cha Rua đã yêu cầu những người Salêdiêng xét mình và hồi tâm về phẩm chất đời sống đạo đức và tu sĩ của chính họ. Họ có xứng đáng để bỗng nhiên được nâng lên đỉnh cao chót vót như vậy không? Ngài, người biết họ rất rõ, có những mối nghi ngờ. “Cha phải thú nhận với anh em, những người con rất thân yêu của cha trong Chúa Giêsu Kitô, rằng đôi lúc cha cảm thấy lòng đầy lúng túng khi thấy những người Salêdiêng nghèo khó được quý mến thế nào ở khắp nơi. Tại Đại hội, họ đã được coi như người tu sĩ kiểu mẫu, đầy nhiệt huyết vì phần rỗi các linh hồn, những bậc thầy trong nghệ thuật khó khăn là giáo dục và huấn luyện thiêng liêng cho giới trẻ. Nhiều Giám mục và các Cộng Tác viên mong muốn mãnh liệt hơn bao giờ hết được nhìn thấy các cơ sở Salêdiêng trong các thị trấn và thành phố của họ: họ mong đợi những phép lạ từ họ/người Salêdiêng để tái sinh xã hội ngày nay. Nhưng anh em sẽ tha thứ cho cha nhé nếu, trong lòng, cha tự hỏi xem bản thân mình liệu chúng ta có thực sự đúng như mọi người tin chúng ta như vậy hay không ... Thường thì cha bị tấn công bởi những suy nghĩ khó chịu rằng Các Cộng Tác viên quá-tốt-bụng sẽ thay đổi suy nghĩ của mình nếu họ nhìn kỹ hơn hành vi của một số anh em chúng ta ... Ái chà! Chớ chi những người hội viên đó thiếu lòng đạo, ít tuân giữ Tu Luật Thánh của chúng ta, hoặc chểnh mảng nhiệm vụ đã có mặt tại Đại hội, cha không nghi ngờ là họ sẽ quyết tâm thay đổi lối sống. Cha xin anh em: tất cả chúng ta hãy hiệp nhất để giữ gìn thanh danh Tu hội; chúng ta hãy sống theo tinh thần của Don Bosco, giống ngài hơn, theo cách mà mọi người có lý để tin rằng chúng ta được bàn tay Thiên Chúa dẫn dắt.”
Khi kết thúc thư luân lưu của mình, Cha Rua bày tỏ mong muốn rằng hội nghị được dự trù vào tháng chín năm sau, sẽ cũng cấp một kích thích tố mạnh mẽ cho người Salêdiêng để đọ sức với những kỳ mong của các Cộng Tác viên. Nhờ Thiên Chúa trợ giúp, các giám đốc quy tụ quanh phần mộ của Don Bosco ở Turin-Valsalice, rời khỏi những cuộc họp với lòng đầy nhiệt huyết và hăng hái để đem về nhà và cho tất cả những người anh em của họ những tâm tình ấy.
Chú thích
[331] «Une visite de Don Rua à nos Coopérateurs de la Suisse, de l'Alsace-Lorraine, de la Belgique et de la Hollande», Bulletin salésien, tháng Chin, 1894, trang 143-145.
[332] Bản gốc trong sổ tay của Cha Fr Lemoyne, Ricordi di gabinetto, trang 58. Xem MB XVII, 25.
[333] Bulletin salésien, năm 1893, trang 212.
[334] «La ringraziamo...», FdR 3995 B9.
[335] Manuale teorico-pratico ad uso dei decurioni e direttori della Pia associazione dei Cooperatori Salesiani, Turin, Tipografia Salesiana, năm 1894.
[336] Phân tích của M. Wirth, Don Bosco et la Famille salésienne, Paris, năm 2002, trang 415-416.
[337] On the Bologna Congress, Atti del primo Congresso internazionale dei Cooperatori Salesiani tenutosi a Bologna ai 23, 24 e 25 aprile 1895, Turin, Tipografia Salesiana, năm 1895, 256 p., trích ở đây như là ‘Công báo'; và bản mô tả chi tiết trong E. Ceria, Annali II, trang 409-444.
[338] Atti, trang 4.
[339] Atti, trang 8.
[340] Hình hội trường ở cuối chương Atti
[341] Alfonso Ferrandini, in La Scuola Cattolica, tháng Năm, 1895, trích bởi E. Ceria, Annali II, trang 421.
[342] Bản mô tả, Atti, trang 70-76.
[343] Thật ra Tu hội Salêdiêng ở Bologna được thành lập vào năm 1896.
[344] Thư luân lưu ngày 30 tháng Tư, 1895, L.C., trang 130-136
[345] Một ghi chú trong thư luân lưu bày tỏ ý định của Cha Rua gửi một bản sao Chiếu thư của Đức Lê-ô XIII tới mỗi nhà Salêdiêng để lưu trong văn khố.
[346] Giấc mơ này trong MB XV, trang 183-187.