11. Người bạn du hành của Don Bosco

Rôma: Tháng Tư - Tháng Năm 1881

Mãi đến năm 1881, bất cứ khi nào Don Bosco rời khỏi Turin, cha Rua phải thế chỗ ngài tại Nguyện xá và như vậy không tự do để đi cùng ngài. Nhưng ngày 5 tháng Tư năm đó, trên đường về lại sau một hành trình dài ở Pháp, Don Bosco viết từ Riviera với lời yêu cầu mạnh mẽ: "Xin con cho cha biết con có thể đến Sampierdarena vào ngày thứ tư Tuần Thánh và đi với cha tới La Spezia, Florence, v.v. hay không. Cha cần con.”[175] Ngài thật sự có ý hành trình thật xa tới tận Rôma.

Thực sự cha Rua đã cùng đi với Don Bosco tại Sampierdarena ngày 13 tháng Tư. Hai nhà du hành xuyên qua Florence; tại đây họ bị cầm chân lâu hơn dự liệu; cuối cùng ngày 20, họ đã đến Rôma ở đó họ tìm được chỗ nghỉ với cha Dalmazzo gần nơi xây dựng thánh đường được cung hiến cho Thánh Tâm.

Năm trước, dự phóng xây cất này được Đức Giáo hoàng yêu cầu dường như hoàn toàn án binh bất động, và vị Hồng y Đại diện đã diễn đạt nỗi chán chường của ngài cho Don Bosco, lúc đó đang ở Rôma. Don Bosco đã đồng ý lãnh trách nhiệm tiếp tục công việc dang dở, với điều kiện là xây dựng một nhà dành cho những người trẻ từ thành phố tại cùng một địa điểm. Với vụ việc Bonetti vẫn tiếp tục ầm vang, thật dễ hiểu rằng nếu ngài phải đương đầu với nhiệm vụ to lớn này, ngài cần cha Rua.

“Một địa điểm tuyệt vời, vừa ý và tốt đẹp" là cách thức cha Rua miêu tả nó trong một lá thư gởi cho cha Lazzero, giám đốc của Nguyện xá. Ngài chỉ phàn nàn về môi trường "Thệ phản" (Tin lành, protestant) thôi. Còn đối với chi phí của ngôi nhà thờ đó cũng như ngôi nhà dành cho thanh thiếu niên - ít nhất tới vài ngàn lire, nếu không phải là hàng triệu" - nghĩ tới nó đủ làm ngài chết khiếp rồi. Dù sao đi nữa, ngài tiếp tục: "Don Bosco cầu nguyện và làm việc với tất cả năng lực để làm cho nó thành công; ngài làm mọi thứ có thể được để đạt mục tiêu. Ngài tiếp tục nói ngài cần những lời cầu nguyện của thanh thiếu niên trợ giúp.”[176]

Chúng ta biết rất ít về việc ở lại Rôma lần này, trừ cuộc triều yết với Đức Lêô XIII ngày 23 tháng Tư. Cha Rua chắc chắn hiện diện với Don Bosco vốn đã viết về nó trong Tập san Salêdiêng vào tháng Năm sau đó. Nơi đây chúng ta tìm thấy mẩu đối thoại ngắn này với Đức Giáo hoàng:

“... ‘Bây giờ, con hãy nói cho Ta về thánh đường và căn nhà cho thanh thiếu niên ở Espuiline, được thánh hiến cho Thánh Tâm. Công việc tiến hành thế nào? Có tiến bộ gì không? Hay đã dừng rồi?' Con có thể nói với Đức Thánh Cha rằng công việc đang tiến nhanh, có khoảng 150 người thợ dùng tất cả sự tài khéo của mình vào công việc này, được Đức Giáo hoàng chúc lành rất nhiều. Con cho thấy rằng các tín hữu dâng các tặng phẩm khiến chúng con được khích lệ nhiều, nhưng căn cứ vào dự phóng to lớn đó, chúng con bắt đầu cảm thấy rằng những quĩ đó vẫn hoàn toàn không đủ. Xảy ra là trước đó một ít, một ai đó đã biếu tặng Đức Thánh Cha món tiền 5000 francs cho Tòa Thánh. Đức Thánh Cha mỉm cười nói: "Đây con cầm lấy, tiền này đến đúng lúc: tay phải Cha nhận được, nhưng tay trái cha trao cho con. Con hãy cầm lấy cho công cuộc ở Esquyline'".

Don Bosco sắc sảo đủ khi đi vào chuyện gây quỹ, nhưng đối với ngài đấy chỉ là một giữa nhiều vấn đề. Ngài cần thông tin hợp thời về những khế ước với những nhà cung cấp mà ban quản trị trước đã thực hiện, điều đình với kiến trúc sư và xem xét tỉ mẩn những kế hoạch cho nhà nghỉ. Thực thế, tất cả những lãnh vực này đã được ủy cho Francis Dalmazzo, nhưng Don Bosco cảm thấy rằng con mắt kinh nghiệm của cha Rua thật là vô giá. Đang khi đó, chính ngài sẽ phải thương thảo với các bộ của Rôma về vụ việc Bonetti và những đặc ân ngài hy vọng giành được cho Tu hội của mình.

Cuối cùng hai nhà du hành rời Rôma ngày 13 tháng Năm, về lại Turin vào ngày 16, để không lỡ việc khai mạc tuần chín ngày chuẩn bị mừng trọng thể lễ Mẹ Phù Hộ các Giáo Hữu.

Tháng Năm 1883: Bên cạnh Don Bosco ở Paris và Lille

Hai năm sau chuyến thăm viếng Rôma, cha Rua lại được gọi để ở bên cạnh Don Bosco trong những chuyến du hành, lần này xuyên qua Nước Pháp.

Don Bosco rời Turin ngày 31 tháng Giêng, nhắm tới Liguria và Côte d'Azur. Mục đích của ngài là tìm trợ giúp để xây dựng Thánh đường Thánh Tâm tại Rôma, và chìa tay ra xin trong một đất nước không thiếu tiền bạc và những người hảo tâm. Ngày trước khi lên đường, ngài viết như sau cho vị Hồng y Đại diện vốn trao phó cho ngài trách nhiệm xây dựng Thánh đường ấy: "Sáng mai con sẽ đi thăm Genoa... Con sẽ đi từ nhà này sang nhà khác cho tới Marseilles, và, nếu sức khỏe của con và những tham gia của công chúng cho phép, từ đó con sẽ thẳng tiến tới Lyons và Paris, tìm những trợ giúp cho Thánh đường Thánh Tâm và làm cho mọi người có ấn tượng tốt về Tòa Thánh.”[177] Thực sự, sau thất bại ở Auteuil, ngài hy vọng sẽ thiết lập được những cơ sở Salêdiêng ở Paris và Lille; đích thân ngài xuất hiện ở đó mới có thể giúp cho vụ việc của mình.

Tháng Hai và Ba, người ta thấy ngài ở Nice, Cannes, Toulon và Marseilles; kết quả thật tuyệt. Ngày 19 tháng Ba ngài có thể thông tri cho cha Dalmazzo, người phụ trách công việc (chargé d'affaires) ở Rôma, rằng ngài gởi đến ba ngàn francs từ Cannes và hai ngàn từ Hyeres. Ngài khiêm nhường viết: "Cha đang cố hết sức..."

Ngày 2 tháng Tư ngài lại thẳng tiến, rời Marseilles và đi tới phía Bắc, được người Salêdiêng, Camille de Barruel, như thư ký của ngài, tháp tùng. Lúc này, ngài không còn cần lôi kéo công chúng chú ý bằng cách nói về việc cứu giới trẻ gặp nguy hiểm. Dân chúng lũ lượt kéo đến với ngài như một người làm phép lạ. Ngài dành ngày 3 và 4 tại Avignon, và ngày sau đó, ngài rời đi, một tờ báo đăng như sau: "Vị linh mục đáng kính này, ngày trước đây là kẻ xa lạ hoàn toàn, lập tức được đám đông bệnh nhân vây quanh ... Thật là một quang cảnh cảm động khi những người mù, điếc, bất toại, hen suyễn và động kinh quây chặt lấy ngài, ganh đua nhau mong ngài để mắt đến hay nhận được một lời của ngài.”[178] Dường như họ phải tạo được một liên hệ nào đó với ngài, nhìn thấy ngài, nếu có thể nói với ngài và chạm đến ngài để hưởng được nhiều lợi ích từ những tặng phẩm của ngài. Rước Mình Thánh từ chính tay ngài là một ơn huệ được những người đạo đức thèm khát. Một bà quý tộc từ Paris tiếc nuối thốt lên: "Tôi không sao chạm đến ngài." Nhưng rồi bà thêm: "Chúa Nhật vừa qua tôi vui sướng được rước Chúa từ tay ngài - ơn lớn nhất trong mọi ơn...”[179] Khi không thể ở trước mặt ngài, dân chúng thường viết cho ngài. Dường như những lời ngài cầu nguyện có thể đạt được điều gì đó từ Thiên Chúa.

Hai người du hành thẳng tiến tới Paris theo từng đoạn - Avignon, Valence, Tain, Lyons và Moulins - và cuối cùng rời xe lửa tại ga Lyon ở Paris, khoảng 6 giờ chiều ngày 18 tháng Tư. Tại mỗi thành phố họ rảo qua, cả những người công giáo lẫn những kẻ tò mò đều nên phấn khích. Họ tụ họp đông đảo tại các nhà thờ để nhìn thấy Don Bosco, lắng nghe ngài và, nếu có thể, trò chuyện với ngài; lúc ngài đến Paris, báo chí dành trang nhất cho sự hiện diện của ngài.

Trở về lại Turin, cha Rua đã theo dõi hàng loạt những biến cố gây ngạc nhiên này; trong một luân thư dài gởi các giám tỉnh, đề ngày 28 tháng Tư, ngài chia sẻ với họ về cuộc hành trình của Don Bosco xuyên qua nước Pháp khuấy lên làn sóng nhiệt tâm.[180] Đối với chúng ta, lá thư của ngài đạt được điều mà những tình cảm của ngài trong nửa đầu của cuộc hành trình Don Bosco tới Paris (mặc dù nó chứa đựng những lỗi, chính yếu về những ngày mà chúng ta có thể sẵn sàng bào chữa, nhưng tôi sẵn sàng tự ý chỉ ra). Sau khi nói về ba việc chữa lành được gán cho Don Bosco như những phép lạ, lá thư tiếp tục:

“...Những biến cố lạ lùng này khuấy lên nhiệt tình và tôn kính rất lớn đối với con người Don Bosco, Bề trên và cha chúng ta, đến nỗi đám người rất đông theo ngài khắp nơi; thậm chí họ đi quá xa là dùng kéo cắt những miếng áo chùng thâm của ngài để giữ như những di tích quý báu. Ngày Chúa nhật mồng 8 tháng Tư, Don Bosco ở tại Fourviere, một đền thờ nổi tiếng được xây dựng trên một ngọn đồi gần Lyons, và nổi tiếng như một đền thánh dâng kính Đức Nữ Trinh. Dân chúng đến xem ngài và nhận phép lành của ngài đến nỗi nhà thờ mà nơi đó các lễ nghi được cử hành và toàn vùng xung quanh chỉ toàn người là người.

Nó có nghĩa rằng khi những việc tôn sùng đã kết thúc, Don Bosco phải ban phép lành từ cửa sổ căn phòng của Giám đốc vì những người đã không thể vào trong nhà thờ [không đúng: Don Bosco ban phép lành trên khoảng đất dành cho đi bộ]. Thứ hai ngày 10 tháng Tư, một đám người đã đến nhà thờ xứ thánh Phanxicô Salê ở Lyons để tham dự Thánh Lễ Don Bosco cử hành, để thấy ngài và nhận phép lành của ngài. Họ đông đến nỗi để Don Bosco có thể ra khỏi nhà thờ thì phòng áo phải đóng lại để đề phòng trước. Ngày tiếp sau, dân chúng còn đông hơn nữa trong nhà xứ chính của thành phố đó, tên là Ainay, và lên rước Mình Thánh; vì thế, phân phát Mình Thánh chiếm nhiều giờ. Sau Thánh Lễ, Don Bosco phải "chiến đấu" khi ngài chầm chậm rẽ lối tới phòng thánh để cởi áo lễ. Mọi người muốn thấy ngài, chạm ngài và nhận phép lành của ngài...

“Ngày 11 tháng Tư, đáp lại lời mời tử tế và nài nẵng, Don Bosco ăn tối tại nơi cư trú của các chủng sinh Lyons. Có khoảng 200 người tụ họp lại với các bề trên và một số quan khách vị vọng. Một trong những người này là Đức ông Guiol (là Giám đốc của ban giáo sư Công giáo ở Lyons, ngài chiêu đãi Don Bosco tại nhà riêng của mình). Các bề trên và chủng sinh tiếp đón Don Bosco thật tuyệt vời và thân thiện. Họ cùng ăn chung trong một nhà cơm lớn. Cuối bữa, họ sôi sục mong mỏi ngài nói đôi lời đến nỗi Don Bosco đồng ý ngỏ lời với các chủng sinh, khi khuyên nhủ và khích lệ họ. Ai nấy sốt sắng lắng nghe ngài; khi ngài kết thúc, tất cả vỗ tay tán thưởng rầm trời. Don Bosco cũng ghé thăm tu viện của tu hội Thánh Tâm Chúa Giêsu.

Khi ở Lyons, ngài cũng có hai bài huấn đức, trước hết cho những thành viên của hội địa lý, rồi cho một cử tọa trong một hội trường riêng. [phần của sự nghiệp của Boisard tại Guillotiere].

“Thứ hai ngày 23 (sai: đó là thứ hai ngày 16 tháng Tư) ngài lên đường từ Lyons tới Moulins; ngài hy vọng ít nhất được một ngày nghỉ tại đó sau mọi hoạt động mệt nhọc. Cuối cùng ngài tới Paris vào thứ ba ngày 25 (một lỗi nữa: đó là thứ tư, ngày 18 tháng Tư). Có nhiều người ganh đua nhau xem ai sẽ được vinh dự tiếp đón ngài, hay, nếu dường như không có thể, ganh đua về việc làm cho ngài hứa sẽ đến thăm họ, vì họ coi sự hiện diện của ngài tại gia đình của mình đúng là một phúc lành của Chúa.

“Chúa nhật 29 tháng Tư, ngài huấn đức cho các Cộng Tác viên Salêdiêng tại một trong những Thánh đường trung tâm và đẹp nhất ở Paris, mà ta biết là nhà thờ thánh Madalena. Niềm hy vọng của chúng ta là đây: Chúa sẽ độ lượng giúp ngài thu hoạch những hoa trái vì phần rỗi đời đời.

“Ước chi Chúa giữ Bề trên thân yêu của chúng ta được khỏe mạnh trong những hành trình này, và giữa quá nhiều cam kết gây nhọc mệt. Công cuộc ngài buộc phải đảm trách thì quá đòi hỏi đến nỗi cha thư ký của ngài viết rằng ngài cần ít là hai người nữa để giúp ngài.

Vì vậy anh em hãy cầu nguyện và hãy cầu nguyện hơn nữa cho Don Bosco, đang khi cũng nhớ cầu nguyện cho anh em, v.v"

Vào lúc ký lá thư này, cha Rua có lẽ đã quyết định cùng bên Don Bosco ở Paris để giúp thư ký của ngài, Camille de Barruel, người nói rằng mình bị phủ kín vì thư tín. Thực thế, ngài đến nhà của bà Bá tước Combaud vào sáng ngày 2 tháng Năm; khi trông thấy cả núi thư từ trên bàn của Don Bosco, ngài biết chính xác điều mình phải làm. Sau này ngài viết ngày đó cho giám đốc của Nguyện xá Turin: "Cha không thể bắt đầu tưởng tượng cả núi lá thư ở đây, tất cả đang đợi câu trả lời. Ngài cần không chỉ ba, nhưng là sáu hay bảy thư ký. May thay có một tu sĩ tử tế luôn làm cho chính mình nên sẵn sàng trên đường ngài đi."

Cha Rua không phóng đại. Bạn tìm được cùng nhận xét đó hai ngày sau từ ngòi bút của một phóng viên thuộc tờ báo La Liberté. Nhân dịp thăm Don Bosco ở Hotel de Combaud, ông được dẫn tới một người mà ông gọi là "vị tổng thư ký của ngài, tên là cha Rua;"đó là một người Ý hoàn toàn mà bạn có thể tưởng tượng." Nhà báo đó viết: "Chúng tôi không bao giờ tưởng tượng quá nhiều lá thư đến thế được gởi đi trong một ngày. Cả một đống thư trên bàn; còn sàn nhà la liệt những lá thư đã bị xé. Giữa những mảnh rải rắc đó bạn có thể thấy những sợi tóc dài, đẹp, chỉ ra những lá thư từ bàn tay của một phụ nữ. Vị tổng thư ký ghi chú trên mỗi lá thư vốn dường như đáng trả lời, rồi thêm nó vào đống thư trước mặt ngài. Quá nhiều thư từ! Quá nhiều thư từ!”[181] Cha Rua phải qua từng đêm một phân loại; và chỗ nào cần, ngài trả lời những lá thư đó.

Cha Rua đã ở với Don Bosco cho đến khi ngài trở về Turin vào cuối tháng Năm. Trong lúc đó, ngài thăm Lille với Don Bosco từ ngày 5 đến 14, trở lại Paris với ngài, và ở lại cho đến khi ra đi vào ngày 26. Di chuyển tiếp theo là tới Reims; ở đó, giữa các chuyến xe lửa, Don Bosco có buổi họp được sắp xếp trước trong một nhà thờ với Leon Harmel. Rồi họ tiếp tục đi tới Dijon; họ ở lại đây từ 26 đến 29, phá vỡ hành trình để ghé thăm nhanh gọn bá tước Maistre ở Dôle, ngày 29 và 30, đoạn rời Nước Pháp ngay chiều 30 để trở lại Nguyện xá ngày 31 khoảng 9 giờ sáng.

Chúng ta có một số lượng thông tin nào đó về tất cả những hoạt động của Don Bosco suốt những tuần đó: những Thánh Lễ ngài dâng trong các nhà thờ, tu viện và những nhà nguyện riêng, những huấn đức, số lượng ngài nhận được trong của dâng cúng, những lần ngài thăm các bệnh nhân trong bệnh viện, bệnh xá, những cử tọa của ngài, những bữa tiệc chính thức với những bậc vị vọng chính quyền và giáo hội, những bữa ăn lễ hội (tại Lille!), những chuyến tham quan xen giữa từ Lille tới Roubaix hay từ Paris tới Versaille, v.v. Còn đối với cha Rua, ngài luôn ở hậu cảnh.

Chính ngày họ trở lại Turin, cha Rua soạn một luân thư gởi cho giám đốc các nhà; ngài viết như sau: "Với Thiên Chúa trợ giúp, cha thân yêu của chúng ta đã trở về an toàn và lành mạnh sau chuyến du hành dài 4 tháng hay hơn nữa: toàn bộ hành trình liên tục làm dân Pháp yêu mến và kính trọng ngài và Tu hội Salêdiêng." Vì thế, cha Rua mời gọi họ tạ ơn Thiên Chúa và Đức Nữ Trinh. Cùng với lá thư đó, ngài cũng gởi một bản về giấc mơ Don Bosco đã có vào đêm ngày 18 tháng Giêng, trong đó cha Provera đã qua đời mang lại một lời khuyên nào đó cho các Salêdiêng và học sinh của họ.[182]

Như chúng ta thấy, cha Rua vẫn luôn xóa mình hoàn toàn sau con người Don Bosco. Dù sao, con người khiêm nhường này cũng tạo nên một ấn tượng. Đây là cách thức một nhân chứng phân định ra khi tận mắt thấy ngài trong suốt hành trình đó: "Cha Rua là nguyên mẫu của một nhà ngoại giao Ý lỗi lạc: cao trung bình, nước da hơi xanh, nét mặt sắc sảo và con mắt tinh tường. Ngài nói năng trầm lặng, và nơi nụ cười lanh lợi bộc lộ nhiều tử tế. Chúng ta có thể chuyện trò với ngài cả tiếng, và chúng ta bỏ đi song đã bị thu hút bởi nét duyên dáng của ngài trong trò chuyện; nó cho thấy một sự hòa điệu tuyệt vời giữa bản tính tốt lành của người Ý và một niềm thông cảm sâu xa của trái tim con người. Ngài là một nhân vật nổi bật.”[183]

Ngày 27 tháng Năm, hai nhà du hành đã ở Carmel miền Dijon; tại đây, Don Bosco cử hành Thánh Lễ, rồi đi tới bệnh xá để ban phép lành cho Mẹ Bề trên đang ốm nặng. Vào năm 1933, một nữ tu Carmelite làm chứng như sau: "Ngay cả sau khi xa cách tới 50 năm tôi vẫn có thể nhìn thấy Don Bosco, trầm lặng và thủ tâm, dường như ngài sống trong thế giới khác nhiều hơn trong thế giới này... Dù khác nhau, Cha Rua bắt gặp như một vị thánh, một Lu-y Gonzaga khác.”[184]

Với Don Bosco tại Frohdorf

Giữa tháng Bảy năm đó, Don Bosco và cha Rua hành trình đột xuất nhưng thật sự là gây kinh ngạc đến Áo để thăm Bá tước de Chambord; Bá tước yêu sách hợp pháp cho ngai vàng của nước Pháp với tước hiệu Henry V. Đặt hành trình này vào bối cảnh, chúng ta chọn khởi đầu bài tường trình mà được cha Rua viết.[185]

“Đến cuối tháng Sáu 1883, Bá tước de Chambord ngã bệnh nặng. Sau Thiên Chúa, tất cả những người Công giáo Pháp hy vọng bá tước sẽ khôi phục trật tự trong những việc chính trị và tôn giáo của quốc gia quảng đại đó. Tin tức về bệnh tình của ông thì không chính xác trước khi các lá thư và điện tín từ khắp nước Pháp được gởi đến Don Bosco để cầu nguyện Đức Maria Phù Hộ các Giáo Hữu cho bệnh nhân quý phái đó. Mỗi tuần các thư loại này có đến cả hàng trăm.

Từ Frohsdorf, bông hoa của giới quý tộc Pháp vốn gầy dựng lên một triều thần nhỏ gởi những lá thư và điện tín để xin Don Bosco cầu nguyện và xin người khác cầu nguyện, đang khi không để cho ngài nghi ngờ rằng Bá tước đó hoàn toàn tin tưởng vào sự che chở của Mẹ Phù Hộ khi Don Bosco và các thiếu niên của ngài cầu nguyện cùng mẹ. Người ta thực hiện mọi cố gắng để gởi những câu trả lời hứa cầu nguyện và hiệp thông hầu hoàng tử được chữa lành, nếu điều đó hợp với thiện ích cho linh hồn ngài. Rồi một ngày kia trong tháng Bảy, một điện tín đến từ Neustadt, được ký bởi Abbé Curé, với câu trả lời đã được trả tiền trước gồm 20 chữ, hết lòng xin Don Bosco đến Frohsdor, vì hoàng tử ốm yếu rất mong gặp ngài. Don Bosco không khỏe rồi còn cả gánh nặng công việc. Vì vậy, ngài buộc phải trả lời rằng cho đến lúc này không cho phép một hành trình như thế. Điện tín lạc mất và cùng tin nhắn đó được lặp lại bằng thư tín. Khi biết rằng Don Bosco không thể đến, hoàng tử vẫn tiếp tục giữ hy vọng là xin Don Bosco ở với mình một vài ngày.

Sau đó rất ngắn, Bá tước Joseph Du Bourg từ Toulouse, một người nhiệt tình đối với Giáo hội và hoàng triều, nhận được một điện thoại từ hoàng tử mời ông đến thăm mình. Hơn nữa, tin nhắn ấy còn chỉ thị cho ông đi qua Turin ở đó ông phải đón Don Bosco và mang ngài theo với mình....”

Joseph du Bourg, thành viên của đảng hoàng triều và là bạn của gia đình de Maistre, đã tiếp đãi Don Bosco ở Toulouse năm 1882.[186] Ông quay lại Valdocco ngày 13 tháng Bảy, nhưng được tiếp đón lạnh lùng. Sau này ông viết: "Vị linh mục tốt lành đó tiếp tôi với một nụ cười chân chính, tử tế và hỏi về gia đình tôi. Sau khi trả lời, tôi giải thích lý do cho hành trình của tôi và việc thăm viếng của tôi. Không chút ngập ngừng ngài mạnh mẽ nói 'không", từ đó tôi có thể thấy rằng trong toàn bộ vấn đề, ngài đã quyết định vững chắc rồi. Ngài tiếp tục nói cho tôi rằng những chuyến du hành qua nước Pháp đã làm hao mòn tất cả sức lực của mình; rằng từ lúc trở về, ngài không khỏe tí nào và không thể đối diện với bất kỳ công việc nào, và chân ngài vẫn hoàn toàn vô dụng. Chúng chỉ như hai chiếc cẳng bằng nhựa vô hồn". Ngài tiếp tục: "Dù sao chăng nữa, tôi làm gì ở cái lâu đài ấy? Nó không phải là chỗ cho Don Bosco. Nếu Hoàng tử đó cần những lời cầu nguyện, tôi sẽ cầu nguyện và xin toàn Tu hội của tôi cầu nguyện cho ngài. Nếu Thiên Chúa muốn can thiệp vào sức khỏe của vị Hoàng tử đó, ngài sẽ làm. Còn đối với Don Bosco, tất cả điều ngài có thể làm là cầu nguyện, và ngài có thể làm điều đó tốt đẹp ở đây tại Turin như ngài có thể làm ở đó." Vị Bá tước sửng sốt, nhưng không chấp nhận thất bại. Ông nói nhiều với Don Bosco, và đến nỗi ngài đồng ý để du hành. Ngài sẽ đi Frohsdorf với cha Rua.

Một sự khó chịu hơn nữa là bằng mọi giá họ phải lên đường vào chính đêm đó. Don Bosco đành chấp nhận. Chuyến du hành trước tiên đưa họ xuyên qua phía bắc Ý, rồi vào Áo. Thêm vào những khó nhọc của họ, sự chậm trễ vào sáng ngày 14 tháng Bảy khiến lỡ chuyến chuyển tiếp tại Mestre, một trạm gần Venice; họ đến muộn 45 phút cho chuyến xe lửa tốc hành từ Venice. Những người du hành không có chọn lựa nào ngoài việc lấy một xe lửa địa phương với những trạm dừng không ngớt, điều ấy có nghĩa rằng họ mất 24 giờ để tới Wiener-Neustadt rất sớm ngày Chúa nhật 15 tháng Bảy, tổng cộng mất hai đêm và một ngày trên xe lửa.

Tuy nhiên, Joseph du Bourg viết: "thời gian qua rất nhanh, nhờ có được những cuộc trò chuyện thú vị với hai người du hành của mình. Trong những lúc dừng lại lâu, tôi cố để làm cho họ ăn uống chút gì, nhưng vô ích. Vào hai giờ ban chiều, rốt cuộc cha Rua dùng hai trái trứng chiên, với một sự lịch sự. Đang khi đó, Don Bosco, một người ốm yếu, xoa bóp đôi chân như thể bằng nhựa của mình, đi đi lại lại trên sàn xe lửa, tay chắp sau lưng. Áo chùng thâm của ngài khiến hành khách khác chú ý, vì khắp nước Áo, linh mục mặc một áo khoác dài và đội mũ đen cao khi ra khỏi nhà. Nó không làm tôi ngạc nhiên rằng, với lối sống của họ như người Spartan, những vị tu sĩ đáng kính này gầy còm như một cái cào. Nhưng họ là những vị thánh, và điều đó làm nên mọi sự! Đối với tôi, những lời cầu nguyện của Don Bosco làm cho tôi một điều tốt nào đó: tôi ăn như hổ vậy.”[187]

Một chiếc xe đón ba nhà du hành tại trạm Wiener-Stadt và mau chóng đưa họ đến lâu đài Frohsdorf; nơi đây, vị hoàng tử tiếp đón Don Bosco bên giường bệnh ngay sau khi ngài cử hành Thánh Lễ. Một khi ngài rời khỏi căn phòng, Hoàng tử đó gọi Du Bourg: "Bạn thân mến, tôi nói này, tôi được chữa lành rồi. Ngài không tiết lộ, nhưng tôi biết; lần này tôi đã khỏe lại rồi." Du Bourg thật ngây ngất. Ông tiếp: "ngài là một vị thánh. Tôi rất hạnh phúc để chăm sóc ngài. Tôi muốn anh liệu sao sắp xếp cho hai vị tu sĩ này ngồi tại bàn ăn của vợ tôi nhé."[188] Vì ngày 15 tháng Bảy là ngày lễ Thánh Henry, Thánh Quan thày của Bá tước de Chambord, vùng lân cận của ông được phép thu gom mọi sự và dâng những ước nguyện. Vị tuyên úy của lâu đài, mà nhân dịp này đã chọn để dừng cuộc rước, đã để lại một bản những lời bình luận được làm bởi vị Bá tước mà bỏ quên ở đây thì thật đáng tiếc: "Tôi muốn thăm ông trong những ngày này, nhưng tôi quá mệt." Khi quy chiếu về Don Bosco và người bạn đường của ngài, cha Rua, ông thêm: "Don Bosco hiểu rằng ngài không phải là người đó. Đó là một người khác. Vì tôi không hiểu điều ông nói, ông lặp lại: Đúng thế: ngài không phải là người làm những phép lạ; chính là người đồng hành của ngài; ngài cũng là một vị thánh.”[189]

Suốt hai ngày đó, Don Bosco và cha Rua ở với ông, Bá tước Chamborg dường như có chiều hướng tốt hơn. Khi Don Bosco tạm biệt, ông hứa với ngài sẽ thăm viếng thánh đường Mẹ Phù Hộ nếu sức khỏe tiếp tục cải thiện. Hai nhà du hành thánh thiện rời Frohsdorf ngày 17 tháng Bảy, và lần này họ may mắn bắt được chuyến xe tốc hành mà chẳng bao lâu đưa họ về lại Turin.

Như một phần kết thúc thích hợp cho hành trình lịch sử này, cha Rua không trì hoãn viết ngay cho Bà Bá tước Marie-Thérèse về Don Bosco, cám ơn bà và chồng vì sự hiếu khách của họ. Cùng lúc ngài gom lại và gởi đi những lá thư từ các học sinh và trẻ tập nghề dâng những lời cầu nguyện sốt sắng cho chồng bà sớm được bình phục sức khỏe. Rất cảm động vì điều này, bà Bá tước gởi thư trả lời như sau:

“Cha Rua rất đáng kính, lá thư của cha đi thẳng vào tâm hồn tôi. Tôi đọc nó ngay cho người chồng thân yêu, ốm bệnh của tôi; nó khiến ông rất cảm động. Cả hai chúng tôi muốn cám ơn cha và Don Bosco về những lời rất tử tế của cha. Đó thật là một nguồn an ủi cho chúng tôi khi nhận phép lành của ngài, và biết rằng biết bao linh hồn trong sạch và vô tội đang cầu nguyện cho người chồng bệnh tật thương yêu của tôi. Cám ơn Chúa, mỗi ngày chúng tôi thấy có sự thuyên giảm dần dần, dù chậm chạp, dẫu sao những cơn bệnh nhỏ vẫn còn xảy ra, song ít thường xuyên hơn; tất cả những điều đó làm chúng tôi có lý để hy vọng được chữa lành hoàn toàn mà như Don Bosco nói, chúng tôi cần phải kiên nhẫn. Cả hai chúng tôi cám ơn cha vì những lá thư, rất chân thành và quảng đại, được những thiếu niên của Nguyện xá của Don Bosco, những học sinh và trẻ tập nghề, gởi đến. Khi tôi viết cho cha, chồng tôi yêu cầu tôi khẩn khoản xin Don Bosco yêu dấu tiếp tục cầu nguyện cho ông.

“Cha Rua đáng kính, chúng tôi sẽ luôn giữ kỷ niệm thiết tha về hai ngày mà Don Bosco và chính cha đã ở với chúng tôi. Tôi rất vui sướng vì hành trình trở về nhà suôn sẻ cho cha. Nó không làm tôi ngạc nhiên, bởi vì những tâm hồn tốt lành và xứng đáng như quý cha đáng được các Thiên thần Bản mệnh che chở đặc biệt.

“Tôi kết thư khi chúng tôi lại nói lên lòng biết ơn và tình cảm chân thành dành cho Don Bosco và chính cha. Cùng với những điều này, từ đáy tim, tôi vẫn là Bà Bá tước Chombord, Marie-Thérèse,

Frohsdorf, ngày 29 tháng Bảy 1883

Chồng tôi buộc tôi gởi một lời chúc rất đặc biệt và chân thành đến cha.”[190]

Chú thích

[175] Epistolario Ceria, IV, p. 40.

[176] Lá thư này trong FdR 3907 E2.

[177] Epistolario Ceria, IV, p. 210-211.

[178] Gazette du Midi, 5 tháng Tư, 1883.

[179] Mme de Staplande to Don Bosco (104, rue du Bac, Paris), s.d.,FdB 1613 D10-E1.

[180] Lối biến thể thủ bản luân lưu đề ngày 28 tháng Tư năm 1883 được cha Rua ký, FdR 3987 C6-7.

[181] “A travers champs” par X, trong La Liberté, Paris, 5 tháng Năm, 1883.

[182] Giấc mơ này trong E. Ceria, MB XVI, p. 15-17.

[183] “Don Bosco à Paris, par un Ancien Magistrat”, Paris, 1883, p. 61. Tôi nghĩ "viên chức tư pháp địa phương trước kia" là Albert du Boys, ông sẽ xuất bản một tiểu sử về Don Bosco năm kế tiếp.

[184] Cf. E. Ceria, MB XVI, p. 275, bản văn và ghi chú.

[185] “Viaggio di D. Bosco a Frohsdorf”, 6 trang viết tay, FdB 1349 C4-9. Tiếc rằng tường trình này không đầy đủ.

[186] Từ đây, theo trình thuật chúng tôi được Bá tước này cống hiến trong tác phẩm của ông, Les entretiens des princes à Frohsdorf, 1873 and 1883. La vérité et la légende, Paris, Perrin & Co, 1910, p. 112-168.

[187] Joseph du Bourg, op. cit, p. 131-132.

[188] Ibidem, p. 146-147

[189] Lá thư từ A. Curé gởi cho Mgr Vannutelli, sứ thần ở Vienna, 17 tháng Bảy năm 1883, được E. Ceria biên soạn, MB XVI, p. 573

[190] Lá thư được E. Ceria biên soạn, MB XVI, p. 348. Tình trạng sức khỏe của Bá tước chỉ cải thiện tạm thời. Ông trở nặng hơn từ ngày 5 tháng Tám và chết ngày 24 tháng Tám năm 1883.