Mô tả về một công cuộc được các Bề trên yêu cầu
Theo chỉ định của Don Rua và được sự chấp thuận hoàn toàn của Mẹ Carerina Daghiero, nguyện xá được nổi lên như một công cuộc chuẩn mực để diễn tả “bản chất” (Căn tính) và tinh thần Salêdiêng cho tầng lớp bình dân.
Trong các tài liệu chính thức, chẳng hạn như trong những cuộc đàm luận cho việc thành lập nhà, các Bề trên tìm cách đảm bảo về quyền sử dụng những môi trường cho nguyện xá ngày Chúa nhật, sao cho điều kiện này trở thành một yêu cầu quan trọng làm chuẩn mực cho việc chấp nhận hay từ chối một đề xuất mở nhà mới. Nơi nào đã không thể kiến tạo một nguyện xá ngay trước mắt, người ta mở ngỏ cho niềm hy vọng vào tương lai với ý thức rằng người FMA không cần phải thúc thủ mà từ bỏ việc này, nhưng họ chờ đợi và kiến tạo những cơ hội thuận tiện.
Trong Hiến luật năm 1906, Nguyện xá ngày Chúa nhật được đưa lên vị trí hàng đầu trong các công cuộc FMA, như công cụ chỉ dẫn hiển nhiên về nét đặc trưng của Hội Dòng do Don Bosco thành lập dành cho tầng lớp bình dân.16 Don Rua đã phục hồi các nguyện xá giữa các anh em Salêdiêng và không ít các nguyện xá được hỗ trợ từ FMA, cho dầu gặp nhiều sự cản trở từ địa phương, do vấn nạn xã hội ảnh hưởng cách đặc biệt trên các thanh thiếu nữ, cách riêng trên các nữ công nhân, được phô bày dưới muôn vàn cạm bẫy.17 Nhu cầu quay trở lại với những vấn đề này chỉ ra rằng cần phải thắng vượt những khó khăn khác nhau, bởi người Con Đức Mẹ Phù Hộ được kêu gọi làm việc phần lớn trong những trung tâm khác nhau của các công cuộc khác, mà chúng đòi phải hao tổn rất nhiều sức lực.
Trong cuốn cẩm nang năm 1908 (bao gồm những giải thích về truyền thống Salêdiêng, bổ xung cho nội dung Hiến luật 1906), Nguyện xá được xác định như một công cuộc bác ái đầu tiên hướng về tha nhân, đã được Don Bosco để lại “như một di sản chuyên biệt không chỉ dành cho các Salêdiêng và cho cả chúng ta”. Tất cả các nữ tu phải xác tín mạnh mẽ rằng nguyện xá là một công việc tông đồ hữu ích không thua kém việc dạy học, vì đối với rất nhiều thanh thiếu nữ nguyện xá là “bàn thờ cứu độ”.18 Nguyện xá phải ở trong con tim của người FMA, vì nó được hiểu như một cách thức thiết thực nhất để thăng tiến việc giáo dục tôn giáo cho lớp bình dân, để nâng đỡ việc hội nhập xã hội của các thanh thiếu nữ. Lôi cuốn các hộ trực và cựu học viên bằng việc kiến tạo một mối dây liên đới giữa họ và các thành viên nguyện xá, bằng việc dõi theo các em trong suốt tuần lễ và trong cả những thăng trầm của công việc. Đừng quên rằng cần phải tìm kiếm nguồn hỗ trợ kinh tế cho những sáng kiến tông đồ. Cũng như một giám đốc phải luôn hiện diện giữa những người trẻ nhiều bao nhiêu có thể và không phân biệt, thì các hộ trực viên cũng phải tìm cách nhớ tên, họ của từng em, chiếm lấy cõi lòng các em để có thể tác động cách hiệu quả với những mức độ giáo dục phù hợp.19
Các nhóm hội, giờ giải trí sống động, giờ giáo lý, phần thưởng cho sự siêng năng của những người thường xuyên đến sinh hoạt, lễ hội, là những cách thức được khích lệ nên làm hơn cả; nhưng phải nói rõ rằng, điều mang lại hiệu quả trước hết vẫn là cách cư xử thân thiện của các nữ tu, hoa trái của sự kiên nhẫn, bác ái và lòng tốt không thiên vị. Trong cách thức đó, các nguyện xá viên sẽ lưu giữ trong ký ức những kỷ niệm đẹp và theo đuổi sinh hoạt nguyện xá cả khi họ đã lớn. Đường hướng của công cuộc dù đã xác định rõ và được tổ chức cách lý tưởng, nhưng không bao giờ là cứng nhắc.
Trong Quy chế năm 1912, dưới ánh sáng của những kinh nghiệm kiểu mẫu tại Torino, có quy định các hoạt động phù hợp cho các người trẻ công nhân và sinh viên:
“Trong những thành phố đông dân và những trung tâm công nghiệp, nơi có nhiều thiếu nữ làm việc trong các công xưởng, nguyện xá cần mở hàng ngày vào những giờ mà trường học và những nhà máy đóng cửa, và trong cách thức đó, các lớp học cho giới bình dân ban ngày và buổi tối được mở ra để dạy chữ. Vào những giờ ấn định, những nữ công nhân có bài học riêng về cắt may, vẽ, kế toán, tiếng Ý, ca hát, giáo dục tôn giáo. Tất cả được thực hiện với mục đích nhằm đào luyện họ trở nên những Ki-tô hữu tốt, ích lợi cho chính bản thân họ, cho gia đình và cho xã hội. Còn những nữ học sinh, ngoài mong muốn giải trí, các em được quy tụ ở những địa điểm thích hợp, được phân chia vào các lớp, theo số giáo viên có được, dưới sự hộ trực của họ các học sinh làm bài tập, nghe bài giáo lý ngắn, đọc kinh chiều, sau đó trở về nhà”.20 Trong cách thức ấy, nguyện xá đã tỏ rõ giá trị giáo dục rộng lớn qua việc hướng tới phần lớn các thanh thiếu nữ, với sự đa dạng hóa các vai trò của những người con Đức Mẹ Phù Hộ, các chị trực tiếp dấn thân vào việc thăng tiến công cuộc và phát triển nó theo như quy định luật pháp cho phép, trong ý thức về giá trị của Nguyện xá theo nhãn quan Salêdiêng.
Vì thế, các nguyện xá được xếp vào danh mục của những công cuộc bảo vệ luân lý, các nguyện xá được thể hiện như công cuộc quan phòng do các FMA điều hành vào những năm 1917, đặc biệt hướng đến những hoàn cảnh nhiều nguy hiểm hơn: “Ngay khi những công cuộc nguy hại của các giáo phái hiện đại bắt đầu ngày càng rõ nét hơn, nhằm tháo bỏ tính Thánh thiêng của Ngày lễ ra khỏi Ngày của Chúa, mở lối cho tất cả những cuộc giải trí phóng túng và điên cuồng, với những bài hát nhấn mạnh đến “Ham thích! Thỏa mãn”, với lý luận rằng sự bận rộn của 6 ngày làm việc phải được đền bù bằng sự vô luân lý và sự buông thả của ngày thứ bảy, thì Thiên Chúa đã cho xuất hiện một Don Bosco, chính Ngài đã mở ra đôi cánh của một niềm vui lan tỏa bảo vệ trên tuổi thanh xuân của cả hai giới. Và đây, những Nguyện xá ngày lễ của Salêdiêng: Này đây, chiến dịch của người Con Đức Mẹ Phù Hộ là với tất cả sức mạnh nâng cao một con đê có sức chống lại sự phá hủy của dòng nước đe dọa sự phá hoại nghiêm trọng những trẻ nữ bình dân.
Những người trẻ này đến từ các địa điểm khác nhau và họ được quy tụ dưới ánh nhìn của các Nữ tu, các em bắt gặp được tính chất thiêng liêng của các ngày lễ theo nội quy sinh hoạt được duy trì trong nguyện xá; tuần này sang tuần khác, gần như vô tình, những người trẻ này loại bỏ dần lớp bụi ô nhiễm bệnh hoạn mà các em đã thu thập được từ môi trường sống không lành mạnh; các em đón nhận những tia sáng mới và nguồn năng lượng mới thông qua những bài dạy về đạo giáo; những lời tốt đẹp của nữ tu luôn khích lệ và hướng dẫn các em; thói quen lãnh nhận các Bí tích, lớp học ngày Chúa nhật, kịch nghệ và phim giải trí, những cảnh trí vui mắt, các giải thưởng khuyến khích, rèn luyện thể lực, trò chơi và sự hòa hợp, tất cả tạo nên một sức nâng đỡ cho tinh thần và thể xác cần được bồi bổ, tăng cường sinh lực và chuẩn bị cho một tuần làm việc được an toàn hơn, yêu thương hơn, được chúc phúc hơn, được vui tươi hơn nhờ bài hát học được từ nguyện xá, thay thế cho những bài hát thô tục ngoài đường phố”.21
Môi trường đô thị và công nghiệp làm xuất hiện những sở thích quá đáng làm cho các thiếu nữ mất định hướng, chính vì thế mà nguyện xá cũng cho thấy hiệu quả lớn lao của nó.
Chú thích
16 X. Hiến luật của Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ được thành lập từ D. Bosco, Torino, Tipografi a Salesiana 1906, số 3. Trong những ấn bản đầu tiên của Hiến luật của các FMA, 1878 e 1885 (khi Don Bosco còn sống), Nguyện xá ngày lễ được đặt trong danh mục trước các trường học, cơ sở giáo dục, trường nội trú (quy chế…1878, tit. I, art. 2), các trường học, trại mồ côi, Trường mẫu giáo (quy chế… 1885, tit. I, art.3). Thậm chí sau năm 1906, Nguyện xá ngày lễ vẫn là công cuộc đầu tiên được đề cập (Hiến Luật… 1922, tit. I, art. 3).
17 X. RUFFINATO Piera, Sự cống hiến của don Michele Rua cho việc phát triển những nguyện xá ngày lễ của các Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ, trong LOPARCO - ZIMNIAK (a cura di), Don Michele Rua Đấng kế vị đầu tiên của Don Bosco. Những đường nét về nhân cách, việc điều hành, các công cuộc. Nghị quyết của cuộc hội thảo quốc tế lần thứ 5 về lịch sử salêdiêng ACSSA, Torino, 28 tháng 10- ngày 1 tháng 11 năm 2009, Roma, LAS 2010, 281-309.
18 Cẩm nang của Người Con Đức Mẹ Phù Hộ được thành lập năm 1872 do Đầy tớ Chúa Gioan Bosco, Torino, art. 251
19 Như trên art. 252-257
20 X. Bản Quy luật nguyện xá ngày lễ cho nhóm Vườn Trẻ, Torino, tip. Silvestrini & Cappellett o 1912, sezione I, Chương 1.
21 Sự phân loại tiến trình của các công của của người Con Đức Mẹ Phù Hộ theo trật tự thành lập, trong AGFMA