Lăng kính của những đề xuất cho nguyện xá
Cuộc sống hối hả trong những nguyện xá của các FMA dẫn đưa đến một mô tả chính yếu về sự kết hợp bên trong của những hiệp hội và những hoạt động đã được chín muồi trong những năm được kiểm nghiệm. Một bài viết về hiện tượng luận có thể được soi chiếu bởi ý nghĩa văn hóa-xã hội của nhiều hiệp hội nữ giới, mà lúc ấy đặc biệt trong giáo hội Công giáo, được đặt cạnh bên với rất nhiều khơi hứng của chủ nghĩa nữ giới.95
Tuy nhiên, kết quả của cách tiếp cận đó không đủ để thăm dò những động cơ tôn giáo và những kiểu mẫu giáo dục căn bản. Những điều này đòi hỏi có một sự phân tích kỹ lưỡng về mặt quy phạm trong sự tương tác với thực tại. Việc “nữ giới hóa” của Giáo hội tại nước Ý có sự giao thoa với những hiệp hội, diễn tả cụ thể từ con số đông vô kể của các Con Đức Mẹ, mà lúc ấy nó được phát triển đến sự chọn lựa thánh hiến cá nhân hay đặt nền trên các Dòng tu.96
Đây là một chương sáng giá về lịch sử “dân gian” của Giáo hội Ý, tường thuật về sự suy yếu dần của một vài hiệp hội và nhóm với sự xác nhận những mô hình giáo xứ mới của nhóm Công giáo Tiến hành.97
Tài liệu trình bày trong môi trường của các FMA cho phép nhận ra một vài vấn đề vốn có về việc đào luyện các hiệp hội giới trẻ, về mối tương quan giữa các Giáo xứ và của riêng mình theo truyền thống chung của các Dòng Tu.
Một mặt khác nhìn về sự phát triển bên trong của nguyện xá (ví dụ như sự phong phú của các hoạt động liên quan đến những đổi mới xã hội: Rạp chiếu bóng, sân thể thao, đại hội xã hội, hiệp hội xã hội y tế miễn phí, gói hỗ trợ khẩn cấp...); việc cơ cấu hóa và cộng tác của nhóm Nhiệt thành, hội cựu học viên và ân nhân. Hơn nữa, có sự tác động với môi trường, sự cộng tác với nhóm Hiệp nhất Nữ giới Công giáo nước Ý (đặc biệt tại Torino, Livorno, Piazza America và trong rất nhiều trung tâm trong suốt thời gian chiến tranh), sau một vài khởi sự của các đoàn thể giới trẻ địa phương, những người tiên phong của Hội Hiệp nhất Giới trẻ Nữ giới Công giáo Nước Ý.98 Theo sau nhiều cám dỗ nhằm hiệp nhất các hiệp hội, thì vào năm 1895, người ta đã có thể làm cho ước mong thành lập một hiệp hội duy nhất của Hội Con Đức Mẹ được thực hiện, nó được tháp nhập vào cây Tổng liên đoàn của Hiệp hội Lòng Sùng kính Đức Maria Phù Hộ,99 được công nhận theo giáo luật trong rất nhiều nhà thờ và nhà nguyện.
Năm 1920, tại Torino nơi khai sinh Hiệp hội đã cử hành long trọng mừng 25 năm ra đời,100 được xảy ra đồng thời với sự phát khởi tiệm tiến của nhóm Hiệp nhất Nữ giới của Giới trẻ Công giáo Ý, tuy nhiên cả hai hiệp hội này không đồng hiện diện ngang bằng trong các nhà của FMA, mà chúng tiếp tục con đường riêng của chúng, tách biệt và chuyên nghiệp. Bên cạnh Hiệp hội Con Đức Mẹ, trong lứa tuổi tiền vị thành niên là những tổ chức trong Hiệp hội Các Thánh Thiên Thần (hay Thiên thần nhỏ; từ 7-10 tuổi), Vườn hoa Đức Maria (từ 10-13 tuổi) và nhóm Đệ tử Con Đức Mẹ. Năm 1909, nổi lên một hiệp hội truyền giáo, Hiệp hội Thánh Nhi, được nảy sinh từ khó khăn của việc Phúc Âm Hóa tại Trung Quốc và được Mẹ Marina Coppa ủng hộ.101
Lòng sùng kính Thánh Tâm, vốn lấn át hết các hiệp hội trùng tên, được vun trồng trước hết ngang qua Đội Bảo vệ danh dự với “giờ bảo vệ” gồm 9 ngày trước thứ sáu đầu tháng và những sáng kiến khác.102 Trái lại, để thu nhận được tính độc đáo của Hiệp hội Con Đức Mẹ cần phải thiết lập một sự đối chiếu giữa những hiệp hội đang có ảnh hưởng trong các giáo xứ trên nước Ý, lệ thuộc vào hiệp hội đầu tiên ở Roma, có trụ sở tại Thánh Agnes và xuất hiện vào năm 1864,103 và mang tính chất Salêdiêng. Cho dù không đi sâu vào việc so sánh các thủ bản, nhưng người ta có thể liệt kê ra các đề xuất của vùng Roma, xung quanh việc chuẩn bị cho người trẻ bước vào đời. Trong bất cứ nguyện xá nào thì các đề xuất cũng đều được xoay quanh lòng đạo và các nhân đức.104
Hiệp hội Đức Mẹ đề cao ý nghĩa của sự rút lui, của bổn phận và sự hoài nghi đối với thế gian, các hình thức giới hạn của hoạt động tông đồ. Cuốn cẩm nang của Hội Đức Mẹ đậm chất Salêdiêng, đơn giản và dễ hiểu, cho dù nó xác định rõ các vai trò và trách nhiệm, một vài thời hạn và việc hoàn thành.
Trong Cẩm nang có sự khuyến khích việc giúp đỡ lẫn nhau và việc tham gia vào một vài thực hành đạo đức, song những “bổn phận đặc biệt” hiển nhiên vượt khỏi bầu khí cá nhân, bằng việc lôi cuốn các trẻ nữ vào một hoạt động tông đồ tích cực.105 Nhiệm vụ của người Ki-tô hữu nữ trong gia đình là đề tài chung cho những nhà giảng thuyết, nhưng theo tinh thần salêdiêng, những người Con Đức Mẹ đã tham dự một cách tiệm tiến vào sứ mệnh giáo dục của các nữ tu. Hơn cả việc dạy các thiếu nữ hãy thận trọng với bản thân và thu mình lại, họ mời gọi các trẻ nữ đánh giá những năng khiếu riêng và dùng nó để phục vụ cho thiện ích. Cho dù lối thức này được đặt nền trên tầm nhìn tôn giáo mang tính lạc quan và tương hợp với trực giác salêdiêng, nhưng nó đã không hoàn toàn phù hợp với những gì đã có trong cuốn Cẩm nang kinh nguyện cổ điển về cầu nguyện dành cho tất cả các thanh thiếu nữ, Cẩm nang cầu nguyện của người nữ Ki-tô hữu, được đồ lại từ cuốn Cẩm nang cầu nguyện của người trẻ (Giovane provveduto) từ năm 1878. Quả thật, cuốn cẩm nang đã không trình bày nét khác biệt cụ thể nào của tính nữ giới trong đời sống thiêng liêng.106 Yêu sách đòi buộc diễn tả một căn tính rõ ràng trong Giáo hội, đã điều hướng cho ý định chuyển đổi sự đa dạng các nhóm mang tính Maria vào trong nhiều chi nhánh trực thuộc vào Torino.
Trong Tổng Tu Nghị năm 1899 đặt ra một kiến nghị rằng có phù hợp không nếu như chấp nhận đường hướng của Hội Bạn đường Đức Maria Vô Nhiễm. Mặc dù đánh giá lời đề nghị này nhưng Ủy ban vẫn chỉ ra những khó khăn: Sự bất ổn của việc có được sự đồng thuận với Cha xứ hay với giám đốc của nhóm bạn của Đức Maria Vô Nhiễm; nguy cơ đụng đến sự nhạy cảm của các thành viên chính thức, thành viên nhiệt thành hay chính các con cái của nhóm; khó khăn trong việc hộ trực các thiếu nữ ở những nơi làm việc và khó khăn trong việc đào luyện hành vi của họ; sự phiền toái khi cần phải đồng hành với các thiếu nữ trong các lễ tang, các buổi rước; sự cần thiết để hộ trực các thanh thiếu nữ trong suốt thời gian tập hát.
Người ta dự tính đến việc đơn giản hóa những nhiệm vụ, dựa trên những khuôn mẫu của công cuộc, hay chấp nhận một vài điều kiện: Trụ sở đặt tại nhà các nữ tu; một quyền tự do nào đó của vị bề trên nhà trước cha xứ hay với vị giám đốc; có sự tương hợp giữa phong tục địa phương với thực hành đời tu; miễn trừ cho các nữ tu việc đồng hành trong các tang lễ và các cuộc rước, ngoại trừ cuộc rước Thánh Thể Chúa Giêsu và Mẹ Maria Vô Nhiễm; ủy nhiệm cho cha xứ hay giám đốc quyền trục xuất một vài thành phần trong nhóm; không chấp nhận nhiệm vụ làm thủ quỹ.107 Việc làm cho rõ ràng mọi sự là điều cần thiết bởi trong nhiều trung tâm nhỏ các FMA luôn bị lệ thuộc vào giáo xứ. Đến đầu thế kỷ 20 người ta có ý định làm gia tăng hiệp hội của mình, mà không đụng đến các nhóm hội trong giáo xứ.108 Cuốn cẩm nang năm 1908 và Nghị quyết năm 1913, tiếp tục đi theo đường hướng này.109 Đến năm 1916 Văn phòng thư ký Trung ương đã gửi đi những nguyên tắc sáng tỏ, bằng việc khơi lên tính chuyên biệt của những đề xuất Salêdiêng: Đơn giản hóa cấu trúc, lòng đạo đức giản dị và nỗ lực làm tông đồ.110
Chú thích
95 X. TARICONE Fiorenza, Hiệp hội nữ giới ý kể từ thời hiệp nhất phát xít, Milano, Unicopli 1996.
96 Những sự kiện của Dòng tu mới Orsoline được gắn kết với Giuseppe Frassinetti và liên hệ với các Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ đã được nghiên cứu từ PORCELLA Maria Francesca, Đời sống thánh hiến nữ giữa đời. Tư tưởng và hướng hành động, trong Giuseppe Frassinetti, Roma, LAS 1999 và BRUZZONE Daniele - PORCELLA Maria, Đào luyện đến sự thánh thiện trong Giáo hội genova của năm 800. Sự đóng góp của Giuseppe Frassinetti, Roma, LAS 2004.
97 Khối lượng sách của P. Gaiotti về Phong trào Công giáo Nữ giới và việc nghiên cứu của C. Dau Novelli về Hiệp hội nữ công giáo của Ý (UDCI), không nghiên cứu trên những mối liên kết giữa những hình thức hiệp hội mới và những hiệp hội đã có trước đây. Dẫu rằng những hiệp hội này được đặt trọng tâm trên việc đào luyện con người và sau đó đưa dẫn họ đến đời sống tông đồ, chính những điều này, cách không thường xuyên, xây dựng nên lưu vực để các thành viên của nhóm công giáo tiến hành nữ giới kín múc. X. GAIOTTI DE BIASE Paola, Nguồn gốc của phong trào công giáo nữ giới, Brescia, Morcelliana 1963 [II ed. 2000]; DAU NOVELLI Cecilia, Xã hội, Giáo hội và Chủ Nghĩa Hiệp Hội Nữ Giới. Sự hiệp nhất giữa các trẻ nữ công giáo của Ý (1902-1919), Roma, A.V.E. 1988; GAIOTTI DE BIASE Paola, Đời sống tôn giáo và chủ nghĩa tục hóa. Những người nữ của “cuộc cách mạng dài hạn”, Roma, Studium 2006.
98 Trong nguyện xá của các Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ tại Borgo S. Martino vào năm 1903 xuất hiện trường học tôn giáo và vào năm 1908 xuất hiện Hiệp hội Công giáo “thánh Giovanna thành Arco” một công cụôc Salêdiêng do Cha Grigorio. Các thanh thiếu nữ trở nên những nhà quảng bá đầu tiên của hiệp hội Công giáo tiến hành, những sáng kiến tương tự được thực hiện trong vùng.
X. Borgo S. Martino, trong Kí sự của các Nguyện xá. Tỉnh Dòng Monferrato 29-31. Một vài năm sau ở Roma, trong giáo xứ St. Maria Liberatrice, khi soạn thảo căn tính của Nhóm hội Thánh Maria Liberatrice, được đồng thuận giữa các thành viên trong ban Cố Vấn Tỉnh của các FMA, Giám đốc và Cha xứ. X. Văn bản ghi chép ngày mùng 7 tháng 11 năm 1912, trong Các văn bản ghi chép của Ban Cố Vấn, 1911 -1915, in AIR.
99 X. CAPETTI Giselda, Nền tảng lịch sử về các Hiệp hội đạo đức giới trẻ của Hội Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ (Các sr Saledieng di S. Giovanni Bosco), Torino, Scuola tip. privata FMA 1958, 3-15. Xưởng in ấn bản Điều lệ: Điều lệ của Hiệp Hội Rất Thánh Đức Maria Phù Hộ cho Hội Dòng và các Nguyện xá dành cho nữ giới, Torino, Tip. Salesiana 1897; Cẩm nang nhỏ về Hiệp Hội Đức Maria Phù Hộ Cho Giới Trẻ Nữ, a cura di F. Maccono, Torino, Libreria Ed. Società Buona Stampa 1910; Cẩm nang nhỏ của nhóm các con cái Đức Maria được đăng ký vào trong nhóm huynh đệ của Đức Maria Phù Hộ, Torino, Tip. S.A.I.D. 1914.
100 X. Hội Con Đức Mẹ của Nguyện xá Đức Mẹ Phù Hộ nhân dịp 25 năm kỷ niệm sự thành lập của họ dưới sự che chở của Đấng Phù Hộ. Nhắc nhớ lại... ngày 8 tháng 12 năm 1895- 8 tháng 12 năm 1920, Torino, SEI, 1920. Số hội viên người torino tất cả là 940, với trung bình mỗi năm là 36 người xin gia nhập.
101 X. Nhóm tông đồ của sự thơ ngây vào 25 năm đầu của đời sống giữa những người con Đức Mẹ Phù Hộ 1909- 1984 [Bản viết tay], tip. privata 1934.
102 Dẫu rằng lòng sùng kính thánh tâm vẫn còn sống động, nhưng tránh việc tỏ hiện ra cách công khai, vì trong những năm ấy dấy lên nhiều khiêu khích mang tính chính trị. X. Nêu ví dụ MENNOZZI Daniele, Lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu và việc thành lập vương quốc xã hội của Đức Kitô: Chính trị hóa việc thờ phượng trong Giáo Hội vào những năm ‘800, trong FATTORINI Emma (a cura di), Các thánh, phụng tự, dấu chỉ trong thời tục hóa (1815-1915), Torino, Rosenberg & Sellier 1997, 161-194; DE GIORGI Fulvio, Việc thờ phượng Thánh Tâm Chúa Giêsu: hình thức thiêng liêng, hình thức biểu trưng, hình thức chính trị trong tiến trình hiện đại hóa, trong như trên 195-211.
103 Sợi chỉ đỏ qui Kitô của Hội Dòng Đức Mẹ, được rập khuôn từ Hội Dòng nam, đặt trọng tâm trên sự Thánh hiến bản thân ngang qua một linh đạo Kitô - Maria và tông đồ. Vào năm 1847, Sig. Etiene, Bề trên Tổng quyền nhóm các quý ông của Sứ mệnh; đã đưa vào các trường của Con Cái Đức Ái tại Pháp một Hiệp hội rất phát triển tại Ý; trong sự nối tiếp với nhóm Các Bà Đạo Đức của Con Đức Maria Vô Nhiễm, nhóm này dưới sự bảo trợ của Trinh Nữ Vô Nhiễm và Thánh Agnes, làm xuất hiện một công cuộc của Cha Alberto Passeri, và của những Bậc hiển thánh của Laterano. Rất sớm nó trở nên trung tâm của tất cả những nhóm Các Bà đạo đức địa phương.
104 X. Cuốn cẩm nang lớn mà các con cái Đức Maria sử dụng, được biên soạn từ Rev.mo P. Abate D. Alberto Passèri, Vic. Gen. De’ canonici Reg. lat. Với sự bổ sung về ơn toàn xá và Ơn đặc sủng được ban bố từ Triều Giáo hoàng Leone XIII, Roma, Desclée, Lefebvre e C. 189935. Lần xuất bản đầu tiên của cuốn Cuốn cẩm nang vào năm 1867.
105 Nhận thấy khả năng trong bộ môn Giáo Lý, (x. cuốn cẩm nang nhỏ, cap.XVI, art. 2), Nỗ lực nên gương sống tốt trong gia đình và nỗ lực chăm lo đời sống thiêng liêng (art. 3), sự lan tràn các ấn phẩm tốt, nhưng “đặc biệt là nỗi bận tâm cứu vớt nhiều thiếu nhi khỏi nguy cơ đánh mất sự Thơ Ngây trong trắng; [...] Nhờ vào công cuộc, các em Nguyện xá được hộ trực và giáo dục dưới sự hướng dẫn của Giám đốc, hay là dưới sự hướng dẫn của Cha xứ trong giáo xứ” (art. 6-9)
106 X. BOSCO Giovanni, Giovane Provveduta, cho việc thực hành những bổn phận đạo đức của nó, Torino, Società Editrice Internazionale 1920 [edizione consultata; la prima era del 1878]. Có rất ít bài viết tương tự như bài viết này dành cho thanh thiếu niên (ví dụ, một vài điểm quy chiếu về tính hư vô và về sự kính trọng con người đào ngũ).
107 X. Đề xuất thứ tư của báo cáo của Hội đồng nghiên cứu cho Tổng Tu Nghị lần thứ 4, trong AGFMA 11.4/113
108 X. Báo cáo về chủ thể Nguyện xá, của Hội đồng thứ 7, trong AGFMA 11.5/121. Đối với những em cựu Nguyện xá, đề xuất một hiệp hội của những học sinh cũ, được cụ thể sau một vài năm. X. Văn bản bằng lời vào ngày 16 tháng 9 năm 1905, trong Văn bản bằng lời nhóm họp tổng tu nghị, trong AGFMA 11.5/131
109 X. Cuốn cẩm nang … 1908, khoản 312-315. Tổng Tu Nghị thứ 7 thay đổi khoản 313: “Nó là một thử thách lớn về lòng đạo đức và về đời sống luân lý giữa các học viên của nhóm Bạn đường của Con Đức Mẹ, vì thế sẽ xây dựng trong mỗi nhà hoặc là nội trú, đồng thời chăm lo cho sự công nhận và sáp nhập vào trong Trường Tiểu Học thuộc Torino”. Nghị quyết của tổng tu nghị thứ 7, 18.
110 Mẹ Clelia Genghini tỏ rõ rằng nơi nào có sự tự do để thiết lập các hiệp hội nơi đó yêu thích cái riêng, trong khi những nơi nào phát triển trong sự hiệp nhất được nối kết với hiệp hội đầu tiên của Roma thì hãy nâng đỡ nó và biến đổi chúng một cách tiệm tiến. Có thể thừa nhận những hiệp hội mới theo cuốn ‘Cẩm nang nhỏ’ và thông truyền cho tất cả về lòng sùng kính Chúa Giêsu Thánh Thể, Đức Maria, tinh thần tông đồ. Thiết lập hiệp hội của những người Sùng Kính Đức Mẹ Phù Hộ. Bản đúc kết ngày 24 tháng 2 năm 1916, trong Văn bản bằng lời của lần nhóm họp thứ hai, trong Công hàm Tỉnh dòng Torino. (AIT)