Mô hình một nguyện xá
Qua tài liệu về một vài đoạn trưng dẫn được tìm thấy trong công hàm địa phương của các FMA tại Torino,111 có thể cho thấy sợi chỉ đỏ của sự tiến triển mang tính thực hành của khuôn mẫu giáo dục của Hội Con Đức Mẹ, đã làm nên trụ cột của rất nhiều nguyện xá miền thành thị,112 và trở thành điểm quy chiếu cho tất cả các hiệp hội khác.113 Không chỉ thế: Trong tài liệu của Torino có thể lần ra không những dấu vết về sự tiến triển của việc tham gia, mà cả sự cùng hiện diện của nữ tu và người đời, thuộc các độ tuổi và điều kiện xã hội khác nhau. Người ta thu thập được một tài liệu khác dành cho các thanh thiếu nữ: từ việc vui hưởng những hoạt động, đến việc lôi cuốn dần vào các sáng kiến mục vụ, trong việc chăm sóc các đội nhỏ hơn và trong việc kết nạp thành viên mới, cũng như suy nghĩ đến phôi thai cho việc thực hành dân chủ trong việc bầu chọn cố vấn điều hành (bằng sự vận động tranh cử, không có những kết quả đi ngược với các nữ tu và với Giám đốc) và vào việc minh bạch trong điều phối các nguồn kinh phí. Don Rinaldi đã xác nhận hướng đi tinh thần trong nguyện xá năm 1907, nghĩa là một năm sau cuộc đình công hai tháng của các nữ công nhân xưởng bông vải Poma, hướng đi này đã biểu tỏ tình liên đới kinh tế lớn lao giữa những người thợ và thúc đẩy sự gia tăng các liên đoàn, vì sự lệch lạc của chiến lược chủ nghĩa xã hội.114
Thật thế, vào năm 1907, sự thắng thế của lòng tin vào sự cải cách hướng về “thời đại mới” của nền công nghiệp tại Torino cũng ngang qua ngành in ấn xã hội chủ nghĩa, làm giảm đi nhiều cuộc tấn công vào các chủ xưởng, trong khi đó nó lại nuôi dưỡng sự tranh cãi chống lại các “kiến trúc thượng tầng”, giữa những điều đó, Giáo hội với giọng điệu sôi nổi đã bị hòa lẫn với lối tuyên truyền của các nhóm hội kín.115 Trong sự đồng cảm với những hoàn cảnh của người dân, Don Rinaldi gia tăng những sáng kiến mang tính xã hội, với sự đồng thuận hoàn toàn của Bề trên nhà là Sr. Giuseppina Gugliemminotti, con gái của một công nghệ viên không may mắn vùng Bellese (với sự tham gia từng bước của cộng đoàn).116
Phạm vi hoạt động rộng lớn của nguyện xá được gắn liền với một vùng đất giầu sức mạnh của giới nữ Công giáo, với sự thuận lợi của việc đặt toàn bộ thời gian, năng lực vào. Và trong cụ thể, đó cũng là những lý do mà họ đã phải đau khổ bởi một vài giới hạn. Sau mối quan tâm chân thành của các tu sĩ, đặc biệt của các FMA117, đôi khi Nhóm Hiệp nhất Phụ nữ Công giáo Italia cũng dựa vào các Tu Hội Nam để làm những sáng kiến, họ cũng thử cộng tác nhưng trong nhiều trường hợp không có được an hợp.118 Sự đồng bộ và độc đáo của các sáng kiến rất đáng kể, vừa giữa những người đời và những người Công giáo, cũng như giữa các nữ giáo dân công giáo và các nữ tu FMA. Tại Torino cũng như ở bất cứ nơi nào, một vài nhóm của Hiệp hội Người nữ Công giáo Ý là những nhà cộng tác salêdiêng hay là những “bà chủ”, vì thế không khỏi ngạc nhiên rằng họ có thể cùng chia sẻ ý tưởng, đồng thời được cuốn hút vào trong một vài sáng kiến mục vụ.
Don Rua và Don Rinaldi là những người có sự cởi mở nhất trong các anh em Salêdiêng, và các ngài bắt gặp nơi Mẹ Bề trên Tổng Quyền C. Daghiero một nguồn vang âm hết sức nhạy cảm đối với các hoạt động xã hội và với các việc thiện ích được dõi theo với phạm vi rộng lớn. Và rồi bên cạnh đó các ngài cũng phải nhìn lại một vài trường hợp cụ thể, trong đó các bà có tham vọng muốn chiếm quyền kiểm soát quá đáng, hoặc là các nữ tu nhân danh tinh thần giáo dục của mình mà công kích sự tự lập của họ một cách hẹp hòi hay kiêu kỳ. Những căng thẳng trong việc cộng tác có thể được nảy sinh từ mối quan tâm muốn thu hút phía đối tác trong cách nhìn và những chiến lược nhóm. Tuy nhiên, trong ước muốn hiệp nhất sức mạnh, không thiếu sự cạnh tranh, gắn liền với yếu tố con người, nhưng cũng do tầm nhìn không rõ ràng về sự đóng góp chuyên biệt của những người đời nam nữ trong giáo hội và của sự cộng tác với các tu sĩ nam và các giáo sĩ.119
Nguyện xá Đức Maria Phù Hộ, đã được đặt tên là thánh Angela Merici, họ không chỉ tiếp nhận các thanh thiếu nữ thuộc giới bình dân của vùng Valdocco, mà kể các các em của các huyện hay các giáo xứ xa hơn. Ngang qua những báo cáo về tình trạng giáo hội, những câu trả lời những câu hỏi để chuẩn bị cho cuộc thăm viếng ad limina (viếng mộ hai thánh tông đồ của các Giám mục, cứ 5 năm một lần), ghi chú ngắn gọn theo sau những cuộc thăm viếng mục vụ, người ta nhận ra âm vang mang tính giáo hội của công cuộc, trong khi đó nhật báo “Il Momento” đặc biệt quảng bá về công cuộc này.120 Vả lại, cũng chính từ những nguồn này, còn cho phép làm một tổng hợp về bối cảnh, với những điểm nhấn về những nguyện xá ngày lễ dành cho nữ khác đã có mặt trong nhiều giáo xứ dân sự và giáo xứ trong giáo phận.121 Trong 10 năm phong phú nhất 1905-1914 (vì sự nguy cấp của chiến tranh đã đưa đẩy đến nhiều thay đổi, tuy nhiên không có nhiều đề xuất tương tự) bên cạnh những hoạt động truyền thống tại Nguyện xá Torino của các FMA,122 nhiều hoạt động mới mẻ đã được thêm vào: Các lớp tiểu học buổi chiều, những lớp học bình dân cho những bà nội trợ tốt lành, Hội trợ giúp lẫn nhau giữa các con Đức Mẹ,123 quỹ tiết kiệm cho tất cả học sinh nguyện xá,124 Bảo hiểm y tế miễn phí cho các thành viên trong hội, những bài huấn từ mang tính xã hội cho các Con Đức Mẹ và cho tất cả những em nguyện xá, đào tạo thư ký cho công việc (1909), và trước đó còn có hội “Bạn của những người lao động” (1906),125 Nhóm hiệp nhất các cựu học viên (1908- 1909) nhóm Những người nhiệt Thành của Đức Maria Phù Hộ,126 trường thể thao “Nữ tử Sion”,127 trường Cecilia hát phụng vụ, trường học tôn giáo, tĩnh tâm hàng năm cho cả những em giới trẻ sống xa giáo hội và xa các bí tích, hoạt động dành cho các học sinh của trường tiểu học, với việc thực hành hiệp lễ hàng tháng.128
Những hoạt động vào buổi tối đòi hỏi một sự thay đổi cho phù hợp về thời gian biểu của các nữ tu với thời gian của các em làm việc trong các xưởng.129 Cũng giống như thời khóa biểu của những lễ trọng, không phải là Chúa nhật, các em tham dự Thánh lễ vào buổi sáng, các nữ tu cung ứng bữa điểm tâm để các em có thể lãnh nhận Mình Thánh Chúa cách trọng thể (vì việc giữ chay phải được kéo dài từ giữa đêm và các em sống xa nhà nên không thể trở về gia đình để ăn sáng trước rồi đi làm).130 Chiến tranh càng khơi sâu hơn những nhu cầu giáo dục người nữ, và từ năm 1917, đã mở khóa học Kỹ thuật viên thương mại có cấp chứng chỉ.131 Có một sự trưởng thành về thái độ chín chắn hơn trong việc so sánh với các liên đoàn: Nếu vào năm 1909, luật sư Fino cho rằng việc tham dự vào hiệp hội không đi ngược lại với niềm tin Công giáo, thì năm 1919, nữ bá tước phu nhân Luda di Cortemilia quảng bá nhóm Liên đoàn Công Giáo Trắng, bằng việc tán thành giả thiết của những ai nhìn nhận rằng nhóm các Con Đức Mẹ là địa điểm quan trọng cho việc tổ chức các công nhân công giáo.132 Bà than phiền rằng nhiều Con Đức Mẹ đăng ký vào trong liên đoàn xã hội chủ nghĩa một cách dễ dãi, bởi nhút nhát và không có một ý thức mạnh về lý lẽ, các thiếu nữ theo học ở chỗ các nữ tu cũng thế.
Có lẽ các Con Đức Mẹ đã tránh xa các cuộc nổi dậy và theo đuổi sự hiệp thông, tuy nhiên họ lại ghi tên vào nhóm liên đoàn xã hội để tránh đi những phiền toái, và có lẽ, họ nghi ngờ nhóm liên đoàn trắng dựa vào các nữ tu, làm theo những đề xuất như một sự bắt buộc, trong khi đó thì liên đoàn trắng lại hưởng nhận được sự đồng thuận của quần chúng.133
Trọng tâm của “Hai năm đỏ” là giải thích về bổn phận phải tôn trọng những quy tắc kitô giáo ngay cả khi đối mặt với bạo lực của đối phương, và sự cần tự tổ chức “nhằm làm cho mình trở nên những con người mạnh mẽ chứ không biến mình thành những con cừu nhỏ, nhưng biết đấu tranh và chiến đấu để bảo vệ, cứu lấy những quyền lợi Kitô giáo mà mỗi người con Đức Mẹ khấn hứa và phải Tuyên khấn”.134
Trong Tổng Tu Nghị FMA năm 1922, Don Rinaldi gần như ở đỉnh cao của hành trình, ngài khẳng định về sự thích hợp của các công đoàn công nhân trong các nguyện xá, với mục đích là bảo vệ chứ không phải là đấu tranh.135 Chủ nghĩa Phát xít đã làm đóng băng những sáng kiến. Các Con Đức Mẹ, hạt nhân đầu tiên của rất nhiều sự hiện diện giới trẻ tại các Nguyện xá Salêdiêng, họ như một gạch nối giữa bên trong và bên ngoài, trực tiếp nhắm đến việc quảng bá,136 họ là những người cộng tác vào việc giáo dục những em nhỏ hơn và là cố vấn viên cho những sáng kiến bổ ích để làm phong phú môi trường.137
Sau thời gian lâu dài trở thành địa điểm ít hiệu quả, cằn cỗi, nguyện xá muốn cống hiến cho các thanh thiếu nữ, các công nhân nữ hay các sinh viên tất cả những gì mà ở ngoài đời chúng có thể bắt gặp dưới nhiều hình thức mang nét mưu mô xảo quyệt, và chuẩn bị cho các em trước về những thực tại mà các em sẽ luôn tương tác như vấn đề về kinh tế cũng như vấn đề thường ngày.138 Rất nhiều các hội nghị cấp xã hội được trao phó cho các nhân vật có phẩm chất nổi bật của Phong trào Công giáo Torino, để làm rõ những bổn phận của người nữ trong gia đình và ngoài xã hội, cũng như trong thế giới lao động.139 Don Rinaldi nhắm đến việc chuẩn bị một cuộc đối đầu thận trọng và thẳng thắn với những ai thể hiện ý tưởng chống lại tôn giáo hay tập quán. Như thế, ngài cũng tố giác một cách cụ thể một tình trạng vật chất hóa, ngày càng làm gia tăng tính ích kỷ của ích lợi cá nhân, mà những người con Đức Mẹ phải chống lại nó bằng Đức Ái.140 Tuy nhiên, cùng với thời gian, người ta nhận thấy rõ não trạng thận trọng chiếm ưu thế hơn, não trạng này phù hợp với hiện tại, nhưng đánh mất khả năng đối đầu với các thể loại văn hóa thực tiễn, những thách đố sâu xa của những vấn nạn xã hội và vai trò phụ nữ trong một vài lãnh vực.
Trong một thế giới năng động và đa dạng như thế, các nữ tu không xuất hiện dưới hình thức của người thu nhận và những người duy nhất sinh động nguyện xá, nhưng là một nhóm cùng sinh động với Don Rinaldi, với những người nhiệt tâm, với Tổng hội của các Con Đức Mẹ. Từ các nguồn cho thấy Don Rinaldi như người phát động đích thực của rất nhiều sáng kiến và đôi lần rất cởi mở, ngài là người chắc chắn trong lời nói và trong những đề xuất cả với những người đời, những người trưởng thành hay giới trẻ.141
Các nữ tu dù không nổi trội như những nhân vật chính trong những sáng kiến, nhưng họ rất năng động trong việc thực hiện, bởi vậy, vào các lớp buổi chiều, các chị nỗ lực giúp các cựu chiến binh có việc làm toàn thời gian.
Năm 1913 Don Rinaldi đưa ra lời khuyên là cần lôi kéo các thanh thiếu nữ với lòng tốt và “cả những dụ dỗ để các em vui thích”, nhưng phải làm làm cách nào để các em có thể mang về nhà những điều ích lợi, làm thế nào để giúp các em học để sống đúng và được giáo dục tốt; được dạy cho biết đọc, biết viết, biết sử dụng mọi phương tiện cần thiết để làm điều tốt”, để sau đó các em đem ra phục vụ cho cả những người dân ở bên ngoài và cộng tác với các Cha xứ trong các nguyện xá thuộc giáo xứ.
Sau đó, trong nhiều cơ hội khác nhau, các Bề trên đề nghị rằng kinh nghiệm độc đáo của Valdocco dành cho nữ giới được xem như khuôn mẫu cho tất cả Hội Dòng, cho dù ý thức rất rõ rằng có sự khác biệt giữa các trung tâm hạng trung và tầm cỡ nhỏ, giữa những vùng người Ý và những xứ sở khác. Nguyện xá giữ một vị trí chiến lược: Nó được tọa lạc trong một thành phố công nghiệp với những dấu hiệu đi ngược với thời hiện đại, không xa nhà mẹ bao nhiêu và trực tiếp tương tác với cái nôi nguyện xá Salêdiêng. Những hoạt động được cổ võ trong Tu hội đã đạt được nhiều những sự tương hợp khác nhau bởi bối cảnh, lối thức hội nhập và tương quan mang hình tượng xã hội của các nữ tu, khả năng cá nhân và cộng thể.142
Thời đại vàng son của nguyện xá Torino được tiếp ngay sau cuộc phân tách hai hội dòng Salêdiêng và FMA theo luật Giáo hội, điều này được thể hiện qua sự cộng tác tông đồ bền bỉ và trung thành với căn tính tu sĩ lúc ấy bị thu hẹp hơn do sự điều hướng của Toà thánh Roma. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nỗ lực xã hội “hợp thời” đã được nhìn thấy được trong sự các công cuộc đáng phấn khởi tại Torino ngang qua luồng ý thức hệ chủ động và đối lập, dưới sự dưới sự bảo hộ của các anh em Salêdiêng. Nhưng không may, theo não trạng thời bấy giờ loại nguồn tài liệu không đủ để cho phép nhìn thấy rõ ràng sự đóng góp mang tính đối thoại và sáng tạo của các FMA, cũng bởi ánh hào quang và vai trò bao trùm quá quen thuộc của Don Rua trước đó, rồi sau này là của Don Rinaldi. Do vậy, nếu như nguyện xá tại Torino- Valdocco là gương mẫu vì sự phong phú của sự phân loại thì cũng cần phải hướng cái nhìn đến những bối cảnh khác nhau, để nhận ra những sự táo bạo có thể thể có của các FMA, và trong ý nghĩa đó, sự nghiên cứu sẽ trở nên hơn thông thoáng hơn.143
Chú thích
111 Từ năm 1900, ghi nhận 1.000 em, không bao giờ thấp hơn, với một điểm cao lên đến 1.600 em vào 1919. Dẫu rằng đang giảm đi một nửa dữ liệu, nó vẫn là một con số đáng kể và không hề ngang bằng với những cơ chế có liên quan. X. Nguyện xá Đức Maria Phù Hộ. Đường Đức Maria phù hộ, số 1 Torino. Sự kiện được viết, trong Công hàm của các Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ tại Torino (ACT). Về nguyện xá này, x. CIVITELLI Alessia, Nguyện xá của các Nữ tu FMA tại Torino Valdocco vào đầu năm ‘900, trong GONZALEZ Jesús Graciliano - LOPARCO Grazia – MOTTO Francesco – ZIMNIAK Stanisław (a cura di), Việc giáo dục saledieng từ 1880 al 1922. Những khoảnh khắc và những hiện thực trong nhiều bối cảnh khác nhau I, Roma, LAS 2007, 345-375.
112 Don Rinaldi nhấn mạnh mục tiêu nhắm đến sự trong sạch, cách đặc biệt, cho đến tuổi 13 và sau đó, thúc đẩy đem loại hoa trái về ‘sự dịu dàng, tình yêu và bác ái’. Một Thea mầu nhiệm đặt khuôn mẫu của người phụ nữ vào vấn đề, nhằm tăng tiến người nữ ‘mạnh mẽ về tâm hồn và về nhân cách’. Người nữ mạnh mẽ, Mẹ đẻ của Thea, trong Hiệp hội Con Đức Mẹ, 26- 27.
113 X. LOPARCO Grazia, Nền tảng lịch sử về những khơi hứng maria trong những cơ chế giáo dục trong thế kỉ XIX, trong DOSIO Maria – GANNON Marie - MANELLO Maria Piera – MARCHI Maria (a cura di), «Ta trao cho con một Bà giáo …». Sự can trường giáo dục nơi trường của Đức Maria, Roma, LAS 2005, 241-262.
114 Với sự đóng cửa của ngành bông vải Poma, tại Torino lần đầu tiên” nhiều tổ chức Giáo sĩ chống đỡ một cách hiển nhiên cho các chủ xưởng”. X. SPRIANO Paolo, Lịch sử về giới công nhân và xã hội Torino. Da De Amicis a Gramsci, Torino, Giulio Einaudi 19725, 131.
115 P. Spriano mô tả bước ngoặc cải cách của 1906-1907 mà chủ nghĩa giáo sĩ trở thành động cơ căn bản của việc truyền bá xã hội. X. như trên 154- 155
116 Nguyên Xá do tính chất phi chính trị của nó, đã sử dụng tất cả những vật phẩm hữu ích vào mục đích của nó, kể cả những mảnh vải mà hãng Poma đã gửi đến để trao giải thưởng. Nếu một mặt, điều này dường như đưa đến mối liên kết giữa tầng lớp trung lưu của giai cấp tư sản và các người công giáo Torino, thì mặt khác cũng thêm vào rằng trong nguyện xá những buổi huấn từ được tăng thêm nhằm phát triển mối dây liên kết các liên đoàn Công giáo và vấn đề an sinh xã hội. Với tiêu đề mẫu mực: Ngày mùng 1 tháng 5 năm 1909, dù là một ngày nghỉ, tại Nguyện xá vẫn tổ chức một “Ngày lễ lao động”. X. Ký sự ngày 1 tháng 5 năm 1909, trong Ký sự từ năm 1908.
117 Mối quan tâm của các Nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ cho những viễn ảnh của UDCI được thử nghiệm nhờ sự tham dự vào của Mẹ Bề Trên Daghiero vào tuần lễ xã hội thứ nhất. Nhận thấy nơi các FMA một “sự trực giác hiện đại thực thụ” trong giáo dục. X. HIỆP NHẤT CÁC PHỤ NỮ CÔNG GIÁO Ý, Nghị quyết của Tuần lễ xã hội diễn ra tại Torino vào ngày 6-11 tháng 4 năm 1913, Biella, Tip. Unione Biellese 1913, 84-87.
118 Tại Roma vẫn còn giữ được sự tương hợp giữa Chủ tịch của hội UDCI với những người trách nhiệm địa phương. Các FMA cộng tác trong một vài trụ sở, như tại Livorno và tại Piazza Armerina.
X. il Fondo Giustiniani Bandini, in Archivio Generale Ordine dei Predicatori (AGOP) XIV.950 GIB 106/2.
119 X. DOTTA Giovenale, Sự ra đời của phong trào công giáo tại Torino và Hội công cuộc các hội nghị (1870-1891), Casale Monferrato, Piemme 1999, 6-7; 288-289.
120 Trong bản báo cáo về tình trạng các Giáo hội, Don Roberto Riccardi, Cha sở của giáo xứ Đức Mẹ Phù Hộ vào năm 1912 đã đề cập đến “Nguyện xá của các nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ, được các em tham dự với số lượng bình quân từ 700 em nữ (cũng giống như của NX Nam), vào rất nhiều trường học tôn giáo, được chăm sóc về giáo lý và lãnh nhận các Bí tích”. X. Bài báo cáo của Don Roberto Ricardi, Torino, 27 tháng 11 năm 1912, trong Công hàm Tổng Giáo Phận Torino, 8. 2.34, ff 116- 119.
121 X. Báo cáo về tình hình các giáo hội 1899- 1921, trong AAT 8. 2.34;8.2.35;8.2.36. Các nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ có một nguyện xá ngày lễ, cả trong vùng đồi núi của Lingotto và trong 7 trung tâm khác của giáo phận.
122 Việc thực hành đạo đức và giáo dục tôn giáo được gom tóm trong 22 điểm, bao gồm Tuần 9 ngày, tuần Tam Nhật, tĩnh tâm năm, rước kiệu; khen thưởng giáo lý; Huấn đức dành riêng cho các thành viên của hiệp hội; tĩnh tâm tháng cho các Con Đức Mẹ; những hoạt độnh của Thứ sáu đầu tháng; giáo lý giáo xứ và giáo lý ngày lễ cho các em nguyện xá; giáo lý thường ngày vào mùa chay cho các trường học công De Amicis và Scopi; trường học tôn giáo. Như những công cuộc được sáp nhập, những buổi biểu diễn kịch nghệ và những bộ phim hợp thời hơn, những buổi đi dạo hàng năm, thư viện xoay vòng, quảng cáo những ấn phẩm tốt, lô tô hàng tháng cho những em tham dự thường xuyên, những kì nghỉ hè ngày lễ theo từng mùa khí hậu. X. Cuộc nhóm họp Tổng Tu Nghị của hội Con Đức Mẹ, ngày 28 tháng 4 năm 1914, trong Kí sự từ 1908 đến 1914.
123 Sổ ghi nhận, với danh sách những thành viên của Hội tương trợ được thành lập vào năm 1905, viết lại từng năm cho đến năm 1920 số của những người đăng ký, số lượng vay mượn cũng như số những vị ân nhân và ngày trợ cấp (từ 0,50 lire đến cao nhất là 1 lire). Ngoài số người tham dự vào nhóm, trong khoảng 60 và 70 người 1 năm, còn có những thành viên danh dự mà họ cho vay một số lượng nhiều hơn, và từ năm 1911 các “Ân nhân” cũng được sáp nhập vào danh sách. Sách ghi nhận bao gồm thời gian từ năm 1905- 1923 và được tìm thấy trong ACT.
124 Ngang qua kí sự Nguyện xá có thể truy ra được số các em đăng ký và phí tổn. Ví dụ như, vào 1913 có 300 em đăng ký, phí tổn giao động từ 31.515, 21 lire. Sau đó số lượng tăng lên. X. Sử biên niên của Con Đức Mẹ.
125 Những “người bạn” hay những bà chủ phải giúp đỡ các thành viên nguyện xá tìm kiếm công việc. Và như thế ngành thư ký đi vào hoạt động, cũng như một văn phòng nối kết cho một vài thanh thiếu nữ.
126 Nhóm nhiệt thành của Đức Maria Phù Hộ là một nhóm nhỏ của Hội Con Đức Mẹ và họ có lời khấn tư vào năm 1917. Họ là những người được hướng dẫn trực tiếp từ Don Philippo Rinaldi và được hỗ trợ từ Giám đốc FMA. Sau đó, đối với Provvida Mater Ecclesia (1947) xuất hiện Hội Chí Nguyện Don Bosco. X. HỘI CHÍ NGUYỆN DON BOSCO, Tài liệu và văn bản V ‘Quarderno Carpanea”. Những bài huấn từ thiêng liêng của Don Rinandi cho nhóm những người nhiệt thành của Đức Maria phù hộ (1917- 1928). Xuất bản trọn bộ với chú thích, Roma, tip. Poligotta Vaticana 1980.
127 Đội thể thao ‘Thiếu nữ Sion’ được thành lập vào năm 1914. Vào 1920, các Đội thể thao khác nhau gồm có 657 thành viên: hơn 449 thành viên thuộc Torino ‘Đức Mẹ Phù Hộ’ phân bổ vào trong 10 đội, cũng có 40 đội “Thiếu nữ Sion” tại Bertolulla, 40 đội ở Chieri, 40 đội ở Torino Lingotto, 14 đội ở Mathi Torino, và 14 đội ở Moncalieri. Trong một vài NX khác cũng xuất hiện các đội thể thao, cho đến khi sự bành trướng của kiểu mẫu phát xít, nhưng những em nữ vùng Torino thì được tổ chức tốt hơn rất nhiều so với các nhóm khác và có đông người tham dự hơn. X. Hồ sơ của ngày 23 tháng 5 và ngày mùng 6 tháng 6 năm 1920, trong ACT. Những bài tập thể hình và thể thao, được tập luyện với những phương cách giáo dục hiệu nghiệm từ Don Bosco, vào những năm đầu tiên của thế kỷ, đã được đánh giá từ các phong trào công giáo. Thể thao đã cứu lấy dung mạo của người Công giáo ‘yếu mềm và mỏng dòn’ từ thuyết của Nietsche. X. PIVATO, Những người Công giáo và việc giáo dục 136- 139 và BONETTA G., Thể xác và đất nước, Milano, f. Angeli 1990.
128 Trong Nghị quyết của tuần lễ xã hội đầu tiên của UDCI có thể thu nhận môi trường làm nền cho những sáng kiến của những Người Con Đức Mẹ Phù Hộ và những mục tiêu khác để đáp lại những đòi hỏi của thanh thiếu nữ.
129 Vào năm 1911 thời khóa biểu được sắp đặt như sau: Thứ Hai và Thứ sáu học cắt may và thêu; Thứ ba tập hát; Thứ ba, Thứ tư, Thứ sáu và Thứ bảy học ủi; Thứ tư và Thứ sáu học tiếng Ý và vi tính; Thứ bảy học thư pháp; Chủ nhật học vẽ, tiếng Pháp, nấu ăn. X. Kí sự ngày 16 tháng 10 năm 1911, trong Ký sự từ năm 1908.
130 Ký sự của cộng thể tại Torino ghi nhận một cách chính xác sự liên tục của bữa ăn sáng và số các em nguyện xá. Ngay cả khi cộng thể phải chịu đựng sự eo hẹp về kinh tế mà vẫn không bỏ quên việc từ thiện này.
131 X. Kí sự Ngày mùng 8 tháng 11 năm 1917, trong Sử biên niên của Hội Con Đức Mẹ.
132 Liên đoàn trắng, những người Công giáo, rất phổ biến trong những năm đầu của thế kỷ XX, phát sinh đồng thời cùng với cuộc khủng hoảng kinh tế của 1906- 1908, được gắn liền với các cuộc xung đột nhóm lên giữa những nhóm kín, Xã hội chủ nghĩa, những luồng tư tưởng tự do và công giáo. Thật thế, sự gần gũi giữa chúng và những người tự do đã làm nên móc xích mang tính nguồn cội hơn. Rossi nhận ra rằng ngôn luận của những người công giáo trong việc cộng tác mang tính xã hội và trong việc bảo vệ tầng lớp thấp hơn từ phía những tầng lớp cao hơn, dường như luôn có trong các cơ cấu giáo dục được tạo nên vì nguồn nhân lực nữ giới, “trong các cơ cấu đó, thành phần công nhân dường như luôn gặp vấn đề đối với những đường hướng của giới tư sản và giới quý tộc, và trong các cơ chế đó, những đòi hỏi manh tính pháp lý - xã hội được xem là thứ yếu so với luân lý và giáo dục. Chính sự quảng bá cho việc tổ chức đã thực hiện, nhiều nơi làm việc hơn là trong những buổi nhóm họp của các Con Đức Mẹ hay trong một vài tu viện của các nữ tu”. ROSSI Mario G., Nguồn gốc của các Đảng Công Giáo và cuộc đấu tranh giai cấp trong thời tự do, Roma, ed. Riuniti 1977, 194.
133 Một cuốn sách tìm thấy trong AGFMA thu thập nhiều bài huấn từ được lưu giữ từ Hội Con Đức Mẹ. Nhiều thông tin bổ sung cho những điều được viết trong Ký sự kể từ năm 1908 đến năm 1914 và trong Sử biên niên của Hội Con Đức Mẹ. Don Rinaldi mời gọi hãy làm cho tiếng của mình được lắng nghe, “thay vì hò hét đòi sự thật, nhưng không mất đi sự chính trực”. Biên bản bằng lời của các buổi Huấn từ cho Các Con Đức Mẹ Phù Hộ [từ năm 1912 đến năm 1921], trong AGFMA 62.43. Các Con Đức Mẹ Phù Hộ là những người Con Đức Mẹ ở đây, họ đã được gọi tên một cách không cố định trong một vài năm, trong tương quan với hiệp hội của những người Sùng Kính Đức Maria Phù Hộ. Một xuất bản ngoài lề về cuộc huấn từ như thế, trong MAGGIO Stefano, Tinh thần của Don Bosco trong cõi lòng của chân Phước Philippo Rinaldi. Những huấn từ và bài viết, Torino, SEI 1990.
134 Kí sự ngày 3 tháng 8 năm 1919, trong Hồi sử của Hội Con Đức Mẹ.
135 X. Tổng Tu Nghị thứ 8, 36.
136 Từ năm 1916, giữa một vài em Con Đức Mẹ và một vài em nguyện xá khác, thiết lập nhóm ‘Hội Vui’-lega d’allegria’ nhằm mang đến sự sinh động, nhộn nhịp và tình bạn trong NX. Nó có một cơ cấu riêng và một Tu nghị, mỗi tu nghị viên đảm nhận trách nhiệm đối với ít nhất là 7 bạn đồng trang lứa. X. nhóm họp ngày 20 tháng 8 năm 1916, trong sử biên niên…. 1914- 1919.
137 X. Huấn từ của Don Rinaldi cho các Sơ thuộc nhà mẹ, ngày 19 tháng 2 năm 1917, trong AGFMA, loạt bài của Rinaldi; các huấn từ 1. 4 1 2 3- 121.
138 Mục tiêu của quỹ tiết kiệm nhỏ chính là nhắm đến giáo dục kinh tế; bằng việc khuyến khích lợi nhuận, muốn ám chỉ một sự kiên trì và tiên liệu.
139 Tài liệu nằm trong Kí sự của nguyện xá, của cộng thể tu sĩ và nằm trong một vài văn bản bằng lời của những bài huấn từ cho Con Đức Mẹ.
140 X. Văn bản của các bài huấn từ, đặc biệt trong các buổi huấn từ của năm 1919- 1921
141 Rất nhiều chứng từ trong tiến trình phong thánh đã lo lắng về nỗ lực của Don Rinaldi trong NX nữ của Torino. X. SACRA CONGREGATIO PRO CAUSIS SANCTORUM, Taurinen. Canonizationis Servi Dei Philippi Rinaldi Sacerdotis Professi ac Rectoris Maioris Societatis Sancti Francisci Salesii. Positio super Virtutibus, Roma, Tip. Guerra 1985.
142 Trong Tỉnh dòng Romana ví dụ, mời gọi làm việc với tính vui vẻ đồng thời động viên khích lệ cho việc khai mở những trường bình dân dựa trên kiểu trường ở Torino. X. Lá thư của Sơ Eulaila Bosco cho các Giám đốc, Torino, 18 tháng Giêng năm 1910, trong AIR.
143 Thật thích hợp cho việc đối chiếu giữa các nguồn bên trong và bên ngoài, của Văn khố giáo phận và dân sự cũng như của việc in ấn.