Kết luận
Ở phần kết của bài nghiên cứu ngắn này, một cách rõ ràng là DMA, thành phần chính thức của Trung tâm quốc tế về mục vụ giới trẻ (1975- 1990), đã đồng hành sự chuyển biến từ Nguyện xá ngày lễ, được cấu trúc với 4 Chủ Nhật của tháng, sang Nguyện xá-Trung tâm trẻ được hiểu như một môi trường, có đối tượng là bất kỳ thanh thiếu niên nam nữ, người trẻ nam nữ, và nơi đây, phương pháp giáo dục và nhiều chỉ dẫn được ứng dụng dưới nhiều hình thức khác nhau, theo độ tuổi của đối tượng. Tạp chí đã giúp thay đổi não trạng trên bình diện mục vụ và đã giúp đỡ các Nữ Tu Con Đức Mẹ Phù Hộ hấp thụ đường lối sinh động như một phương pháp giáo dục nhằm thay đổi sự thực hành giáo dục.
Từ những năm 80, phong cách của Nguyện xá - Trung tâm trẻ, bắt nguồn từ tầm nhìn Kitô Giáo về nhân vị, đã lấy sự Nhập Thể vốn là nền tảng của Tin Mừng làm nguyên tắc; Nguyện xá -Trung tâm trẻ chọn phương pháp của sự sinh động đặt nhân vị cụ thể của thanh thiếu niên nam nữ, với những vấn đề, nhu cầu, tiềm năng của chúng, làm trung tâm, ngang qua những năng động lực nhằm thúc đẩy sự tham dự trực tiếp và sự lôi cuốn cá vị, bằng cách thăng tiến tất cả những chiều kích của sự tự do và trân trọng tất cả các ngôn ngữ, kết nối lời loan báo Tin Mừng và sự thăng tiến nhân bản.
Những yếu tố nổi bật từ nghiên cứu này, cho thấy rõ nhiệt tâm của cấp điều hành Hội Dòng nhằm thăng tiến môi trường giáo dục luôn trung thành với những kinh nghiệm giáo dục của Don Bosco, một môi trường có khả năng tự thay đổi để đáp ứng những đòi hỏi giáo dục, đòi hỏi của tính hồn nhiên và tính sáng tạo nơi người trẻ. Tạp chí đề xuất “lý tưởng” và cung cấp những công cụ để chuyển thành hành động, Tạp chí chỉ dẫn những lối đường mang tính phương pháp, giới thiệu những kinh nghiệm cụ thể để khích lệ tiến trình thay đổi này. Nguyện xá- Trung tâm trẻ cho thấy tính đặc trưng do sự phong phú trong những đề xuất và như một công trường mở.
Tính phong phú của những đề xuất
Dung mạo sư phạm của Nguyện xá Salediêng được đặc trưng bởi giá trị giáo dục của vui chơi và lễ hội, bởi lời mời người trẻ trở nên nhân vật chính, bởi mối tương giao năng động giữa đào luyện tôn giáo và sự phát triển nhân bản, giữa dạy giáo lý và giáo dục, bởi sự uyển chuyển của cơ cấu, bởi hoạt động trung gian giữa giáo hội, xã hội và lớp người trẻ bình dân. Ba thế giới khác nhau gặp nhau: 1. Nguyện xá, với cấu trúc và văn hóa của nó, 2. Những người trẻ với những nhu cầu, niềm mong đợi và vấn nạn, và 3. Thực tại xã hội với những cống hiến, cơ may và giới hạn.
Don Bosco, giống như những nhà giáo dục Kitô Giáo khác, đã đặt kinh nghiệm tôn giáo làm nền tảng cho việc giáo dục, ngài đã đặt tầm quan trọng vào mối tương quan giáo dục, vào mối tương quan cá vị, ngài đã xác định một cách chắc chắn cần phải kiến tạo môi trường và bầu khí trong môi trường ấy.249
Một lối nhìn rất phổ biến, nhưng không phản ánh được truyền thống giáo dục Salêdiêng, là lối nhìn xoay quanh việc Nguyện xá chỉ nhằm để lấp đầy thời gian rảnh của người trẻ. Chắc chắn Nguyện xá –Trung tâm trẻ liên kết với thời gian rảnh, nhưng nó vượt qua ranh giới của việc lấp đầy thời gian rảnh và trở nên sự tổng hợp giữa tính ban không và tính chức năng, giữa sự bắt buộc và sự sự thoải mái, bằng một kế hoạch luôn nhằm cổ võ việc nghiên cứu một tầm nhìn và một cảm thức liên quan đến chất lượng đời sống. Nguyện xá là nơi cụ thể, nơi đó những người trẻ và những người lớn cùng nhau một cách tiệm tiến trưởng thành về kinh nghiệm tôn giáo và dấn thân dân sự, là một nơi đào luyện và tập luyện để chinh phục khả năng dân chủ.
Vì thế, Nguyện xá, là một môi trường, được đặc trưng bởi tính đa diện trong lối diễn tả.250 Sự hòa nhập giữa Đức Tin - cuộc sống được diễn tả qua nhiều ngôn từ: mang tính cơ động (vui chơi, hài kịch, nhảy múa) mang tính biểu tượng-ngôn ngữ (kể chuyện, kịch nghệ, bi kịch), mang tính âm nhạc, mang tính môi trường (sự tương tác với môi trường thiên nhiên và lịch sử - nghệ thuật).
Trong Nguyện xá - Trung Tâm trẻ có rất nhiều hoạt động rõ ràng không bằng nhau của một bên là việc giáo dục đức tin và một bên được nối kết với tính giáo dục thực thụ. Những hoạt động liên quan đến việc giáo dục đức tin có đối tượng chuyên biệt là những đề xuất rõ ràng của Tin Mừng. Cấu trúc của lời loan báo này là chứng tá đời sống, sự giải thích về những kinh nghiệm thường ngày, cho đến khi diễn dịch kinh nghiệm ấy thành sứ điệp, thành những cử hành được sống trong các bí tích của Giáo hội. Còn về những hoạt động mang đậm nét giáo dục thì liên quan tới lãnh vực của sự đào luyện - truyền thông về văn hóa. Chúng có đối tượng là sự trưởng thành của nhân vị trong xã hội, qua các đề xuất về giá trị được cống hiến từ đời sống Nhóm, là sự đối chiếu với những khuôn mẫu và những chọn lựa trong cuộc sống, là sự điều phối quân bình của những nhu cầu cá nhân và của những mối tương quan liên vị.251
Nguyện xá - Trung Tâm trẻ là một môi trường có chất lượng vì những giá trị Kitô giáo mà nó sống và đề xuất hơn là vì những hoạt động mà nó thực hiện (thể thao, sự sinh động thời gian rảnh, thời gian tan học, sự thúc đẩy thiện nguyện, sự nâng đỡ các thanh thiếu niên nam nữ gặp khó khăn v.v..). Nó là một môi trường giúp cho những người trẻ khám phá ra chính ơn gọi của mình, là môi trường để kiến tạo một cộng đoàn giới trẻ thực thụ được quy tụ quanh Chúa là Đấng thứ tha, Đấng ban tặng chính mình và kêu gọi phục vụ ngài và trở nên chứng tá của ngài trong tất cả mọi môi trường.
Thể thao, Âm Nhạc, kịch nghệ... được Don Bosco coi như phương cách hữu hiệu để lôi kéo người trẻ và để giáo dục chúng. Có một nguy cơ trong rất nhiều hoàn cảnh thực tế đương thời là sự không nối kết giữa thực tại này và những nỗ lực đào luyện và cụ thể là giáo dục.
Rõ ràng là cần phải có các linh hoạt viên nam nữ có năng lực hiểu về ngôn ngữ của người trẻ và trưởng thành nhân bản và Kitô giáo. Thật thế, hãy nhớ rằng sẽ không có sự phục vụ giáo dục mà không có chứng tá và sự hiện diện của những gương mẫu.
Một công trường mở
Hiệu quả của môi trường giáo dục nguyện xá, đã từ lâu, liên quan đến khả năng tự thay đổi của nó. Có thể lấy hình ảnh về một công trường mở, nơi người ta lên kế hoạch và phát minh sáng chế, để giới thiệu cho người trẻ một Thiên Chúa dễ thương dễ mến, gần gũi với mỗi con người, quan tâm đến đời sống của mỗi người.
Việc đương đầu hàng ngày với sự lan tràn và bao phủ của vấn đề giới trẻ, cho thấy rõ về sự xa rời của rất nhiều thanh thiếu niên nam nữ với Tin Mừng, với Cộng đoàn giáo hội và việc đối đầu với một vùng đất luôn luôn giàu những hình ảnh, những nguồn lực về thể chế và tính riêng tư của đời sống xã hội (Thiện Nguyện- Hiệp hội), đã kích thích việc thay đổi tận bên trong cơ cấu Nguyện xá trung tâm trẻ.
Bối cảnh địa phương hôm nay được xem như một nơi cần cùng nhau xây dựng, nơi đó nhiều cơ cấu giáo dục khác nhau, trong đó có Nguyện Xá, nối kết với nhau để phát kiến ra những nơi gặp gỡ ý nghĩa cho những người trẻ, tạo ra những điểm tích cực của một mạng lưới nâng đỡ cho những ai gặp khó khăn. Một trong những lý do thúc đẩy sự tái khám phá và việc đầu tư nguồn năng lực mới trong môi trường giáo dục này, chính là đào luyện một ý thức dân sự trong những thế hệ mới.
Giáo hội mang trong lòng mối bất lợi mà phần lớn những người trẻ thuộc độ tuổi thanh thiếu niên và giới trẻ gặp phải. Nếu đối với tình trạng bị loại ra bên lề cách nặng nề, người ta có thể cống hiến những giải đáp là các cơ cấu mang tính trị liệu đặc biệt, thì đối với tình trạng bị bứng rễ về mặt xã hội và văn hóa của người trẻ chắc chắn có thể đưa ra giải pháp là một hành động dự phòng được hoạt động trong những cơ cấu mở và năng động.252 Trong bối cảnh xã hội của ngày hôm nay, Nguyện xá - Trung tâm trẻ đặt mình như một thách đố Tin mừng. Những điểm tham chiếu ý nghĩa mới của môi trường giáo dục này khởi sự từ một chiều kích truyền giáo được canh tân, từ việc vạch định bản đồ của môi trường xã hội để nhận ra những vùng bình thường và những vùng gặp khó khăn hiện diện trong môi trường đó, từ khả năng ngăn chặn một thế hệ mới đang lướt sóng trên Internet và đang vùng vẫy trong mạng xã hội. Ngày hôm nay, người ta không nói đến việc sử dụng những phương tiện truyền thông, những kỹ thuật mới nữa; nhưng nói rằng để Tân phúc âm hóa thì cần phải đi vào và ở lại trong nền văn hóa của chúng.253
Vậy Nguyện xá - Trung tâm trẻ là gì? Là một môi trường giáo dục mà tự tái phát minh một cách liên tục để bằng tình yêu dành thời gian ở với người trẻ vì tình bạn.
MARA BORSI254 fma
Chú thích
249 X. CHIOSSO Giorgio, Don Bosco và nguyện xá (1831-1855), trong MIDALI (biên soạn) Don Bosco trong lịch sử, Roma, LAS, 1990, 297- 313.
250 X. SCURATI Cesare, Thời gian rảnh trong Don Bosco và trong truyền thống Công Giáo, trong CNOS-CIOFS, Thời gian rảnh và hiệp hội giới trẻ, nghị quyết của Hội thảo Roma 11- 12 tháng giêng năm 1991.
251 X. TONELLI, Sự tổng hợp sáng tạo và hợp thời/hiện hành giữa giáo dục và giáo dục đức tin, trong NPG XXII (1988) 5,28.
252 X. RICCA Domenico, Nguyện Xá vượt ra khỏi những cánh cổng, trong NPG XXVII (1993) 4, 76- 77
253 X. LASCONI Tonino, Tân Phúc Âm Hóa và mass-media, trong AA.VV., Truyền thông và đời sống Thánh hiến, bản phụ lục của đời sống Thánh hiến và sự phục vụ (1996)2, 101.
254 Giáo sư xuất bản và nhà phương pháp luận, làm việc trong lĩnh vực đào luyện những nhà giáo dục và những Cộng đoàn giáo dục.