Nguyện xá ngày lễ: môi trường ưu biệt của hành động giáo dục
Nguyện xá ngày lễ được Tạp chí coi là kiểu mẫu duy nhất cho đến năm 1970 và là nơi ưu biệt để thể hiện hành động giáo dục trong sự trung thành với phương pháp của Don Bosco. Trong môi trường giáo dục này, theo truyền thống salêdiêng, đời sống hiệp hội/nhóm được đề cao; những trò chơi, kịch nghệ, âm nhạc, những buổi đi dạo được tận dụng nhằm để đào luyện toàn diện về nhân bản và Kitô giáo. Nếu tham khảo những đề xuất đào luyện của nhóm Các Hiệp Hội đạo đức trẻ”, người ta sẽ thấy, việc huấn từ mỗi tháng và những buổi họp mặt hàng tuần, được sử dụng như một phương thế thực hành. Những buổi gặp mặt hàng tuần xoay quanh trên những chủ đề khác nhau: những bài học luân lý nho nhỏ, cách cư xử đúng và hiểu biết về các chân lý của Kitô giáo.189 Nguyện Xá, môi trường ưu biệt nơi các hiệp hội trẻ được nối kết, là “một công cuộc giáo dục chất lượng cao của thời đại” [...] trường học của kinh nguyện và của nhân đức”.190 Là nơi chiến đấu với chủ nghĩa vật chất vô thần và giúp trung thành với những giá trị đức tin và luân lý;191 là công cuộc đề xuất nhiều hoạt động đào luyện ngang qua những bài giáo lý, những buổi nhóm họp của Hiệp Hội Đạo Đức Trẻ”, và những kinh nghiệm vui chơi - giải trí.192
Sự cần thiết phải có một chương trình phù hợp và một sự tổ chức tốt cho các hoạt động nhiều lần được nhắc đến trong Tạp chí, ngang qua các “Tiêu mục Tiên liệu”- Rubrica Prevedere. Bốn chủ nhật của tháng đồng hành trong suốt một năm cho rất nhiều hoạt động khác nhau của Nguyện xá.193 Vào những tháng hè, ngoài Nguyện xá ngày lễ, còn xúc tiến Nguyện xá ngày trong tuần cho các thanh thiếu nữ không có cơ hội để tham dự vào nhóm, đây là phương cách đặc trưng được thực hiện vào những năm ‘50 và ‘60 cho những cuộc giải trí đào luyện dành cho giới trẻ vào thời gian nghỉ hè.194 Nói về căn tính của Nguyện xá, trong một bài viết của 1955 ta đọc thấy: «Nguyện xá là gì? Là một căn nhà nơi đó có thể học để biết, để yêu, để phục vụ Thiên Chúa, là nơi có thể chơi, có thể sống vui vẻ, là nơi học để yêu tất cả mọi người và hưởng nếm niềm vui của việc phục vụ Giáo hội và Đức Thánh Cha. »195 Trong một bản văn khác của năm 1960, Nguyện xá được trình bày như một phòng thao luyện về đời sống, là cửa sổ mở ra với thế giới. Tác giả của bài viết nhấn mạnh rằng:
“Trong Nguyện Xá, các tâm hồn trẻ không chỉ đến để làm cho mình nên mạnh mẽ trong tinh thần, mà còn mang tới cả những vấn đề về công việc, học hành, môi trường gia đình và xã hội, người trẻ tin chắc sẽ luôn tìm thấy một bàn tay hướng dẫn đường đi cho chúng, tìm thấy một con tim biết cảm thông với chúng, yêu mến chúng vì sự sống vĩnh cửu nhưng cũng cả sự sống trong hiện tại nữa, và làm tất cả để giúp chúng lớn lên về đời sống tự nhiên cũng như nhân bản.”196
Nguyện xá là nơi của tương quan giáo dục, của đón tiếp, của tin tưởng hỗ tương giữa các FMA và các thanh thiếu nữ, là không gian của việc hướng dẫn thiêng liêng.197
Công báo của Cuộc hội thảo quốc tế đầu tiên về Nguyện xá, được diễn ra tại Torino từ ngày 18 đến 24 tháng 9 năm 1960, cho thấy rằng, trong 1325 nhà trực thuộc Hội Dòng vào 1960, số nguyện xá là 1086 được phân bổ như sau: 475 tại Ý, 148 tại các Quốc gia khác thuộc Châu Âu, 27 thuộc Miền Trung Đông và vùng Viễn Đông, 436 tại Châu Mỹ.198 Buổi hội thảo, ngoài việc nhìn vào tình hình của những châu lục khác nhau, đã đối thoại trên những đề mục quan trọng như việc điều hành nguyện xá trong sự cộng tác với các giáo xứ và việc thúc đẩy một thực hành mà lúc ấy đã vững chắc: dự liệu và chuẩn bị 4 Chúa Nhật của tháng nhấn mạnh về niềm vui, về việc đào luyện thiêng liêng và về những hoạt động đặc trưng của Nguyện xá như: vui chơi, kịch nghệ, văn chương, ca hát.
Iside Malgrati, vào những năm ấy, là người trách nhiệm của Tạp chí DMA, trong bài thuyết trình tại buổi Hội thảo, đã nhấn mạnh đến việc cần thiết soạn thảo một chương trình cho các hoạt động của Nguyện xá, bằng cách dùng tới những nguồn năng lực trẻ trung:
“Đội, nhóm là nhu cầu của tuổi thanh thiếu niên. Những buổi nhóm họp hằng tuần chính là cách thức tốt hơn cả để bảo vệ bốn Chúa nhật khỏi kẻ thù chính: là sự đột xuất. Những buổi nhóm họp của Ban Cố vấn là dịp để bàn tới các vấn đề về việc tổ chức và các sáng kiến phải thực hiện, để cho tất cả được tự do thảo luận trao đổi của tất cả, hướng dẫn chúng với sự khôn ngoan phân định, đánh giá và đào luyện. Các em trong nguyện xá được chọn để tham dự vào các buổi nhóm họp giáo lý như những giáo lý viên”.199
Từ buổi Hội thảo cho thấy kiểu Nguyện xá phổ biến hơn cả là Nguyện xá ngày lễ, mà chính nó có thể mang nhiều thể loại khác: NX phụ thuộc hoàn toàn vào Hội Dòng; NX được đặt sát cạnh với một công cuộc FMA, nhưng giao thoa với giáo xứ; mang đặc tính giáo xứ; nguyện xá vùng ven.200 Ngoài ra, Nilde Maule, Tổng Cố Vấn, trong khi đề ra bức tranh về tình hình môi trường giáo dục này, cho thấy, ở ngoài nước Ý, cũng có các nguyện xá hàng ngày trong các xưởng.201
Vào nửa sau của những năm Sáu mươi, DMA lấy lại những định hướng mục vụ của Giovani Bastista Montini, lúc đó đang là Tổng Giám Mục Milano, thúc đẩy Nguyện xá tự đổi mới trong mối liên hệ với những điều kiện xã hội thay đổi và mở ra cho tất cả các thanh thiếu nữ, không hề giới hạn về tuổi tác, về hoàn cảnh và về văn hóa.202
Nguyện xá trong thời điểm này dần dần trở nên nơi người trẻ là nhân vật chính, theo những hướng dẫn của sắc lệnh về tông đồ giáo dân của Công đồng; một số trách vụ đào luyện như dạy giáo lý và hộ trực các em nhỏ được trao phó cho các em nữ có trách nhiệm hơn.203 Vào cuối những năm Sáu mươi, DMA động viên khích lệ khởi sự một cách rõ ràng việc cập nhật:
“Trong khi kín múc từ kho tàng không thể thay thế về sự khôn ngoan và về kinh nghiệm của quá khứ, cũng như chú tâm đến những dấu chỉ của thời đại, chúng ta tìm cách để khám phá ra công thức mới -formula nuova, khả dĩ, giúp chúng ta đặt mình trong tư thế thích ứng với bước đi [...] theo nhịp độ của người trẻ”.204
Ngoài những hoạt động truyền thống, những phương cách mới được sử dụng như những cuộc bàn luận về xinê những buổi hòa nhạc nho nhỏ, thảo luận về âm nhạc. Từ cái nhìn thực hành, những phương cách mới tìm thấy chỗ của mình trong Nguyện xá, kể cả những bài học về cắt may, thêu thùa, hội họa, làm gốm, kinh tế gia đình, học ngoại ngữ và cấp cứu trong trường hợp khẩn cấp. Những nỗ lực và những đề xuất đổi mới được thực nghiệm đôi chút ở bất kì nơi đâu, đều được Tạp chí đăng tải với chủ đích thúc đẩy tính sáng tạo tông đồ và sắp xếp các hoạt động gắn liền hơn với bối cảnh mới của đời sống. Tổng Tu Nghị đặc biệt thứ 15, vào năm 1969 đã tái nhắc lại Nguyện xá như một công cuộc chủ chốt của Hội Dòng FMA và chỉ ra những viễn tượng mới cho môi trường giáo dục này. TTN tiếp tục đề cao những nguyên lý của phong trào hiệp hội và sức năng động của nhóm, chiều kích cộng thể của kinh nghiệm, ngang qua việc thiết lập Ban cố vấn nguyện xá, và đề cao việc dạy giáo lý như đỉnh cao của mục tiêu mục vụ của Hội Dòng.205
Chú thích
189 X. ví dụ Nhóm giới trẻ đạo đức [Pie Associazioni Giovanili], trong DMA 7 (1960)8, 16-17; iD, in DMA 12 (1964-’65)6, Fascicolo (F) 3, 2-5. Trong Nguyện xá đề nghị cách thường xuyên với các bạn đồng nhóm chống lại thời trang và những in ấn vô thần (x. Dự phòng-Prevedere, trong DMA 6 [1959]4, 7). Cho đến những năm 60, Domenico Sigalini, ngoài cách thức đã được thực hiện của các buổi nhóm họp hay của các buổi huấn từ, chú thích rằng những trung gian đặc biệt khác của hành động mục vụ của thời điểm đó chính là những cuộc đi ra ngoài’ - l’uscita ( kinh nghiệm cổ điển của hướng đạo-Scouts), Cây Đà- il raggio (Sự bùng nổ đầu tiên của các buổi nhóm họp hướng đến những cuộc gặp gỡ nhóm được trải nghiệm từ giới trẻ sinh viên- Gioventù Studentesca), động cơ công việc (những sáng kiến hấp dẫn của nhóm ACLI cho những Người học nghề- apprendisti) (x. Sigalini Domenico, Mục vụ giới trẻ (lịch sử), in Istituto di Teologia Pastorale, Phụ trương cho lần in đầu tiên của từ điển về mục vụ giới trẻ, do Midali Mario - Tonelli Riccardo, LeumannTorino, Elle Di Ci 1992, 123).
190 Những vấn đề lớn của chúng ta, trong DMA 2 (1955)1, 15. Về mối tương quan của Nguyện xá và Hội giới trẻ đạo đức- Pie Associazioni Giovanili x. COLLINO Maria, Nguyện Xá, Trung tâm Giáo Lý và Trường dạy Giáo Lý viên, trong DMA 7 (1960)3, 12-13
191 X. như đã trích dẫn
192 Trong lần ấn bản vào tháng 11 năm 1956, Tạp chí đã xuất bản một bài viết của Tổng Giám Mục Milano Giovanni Battista Montini trong đó ngài luôn luôn nhấn mạnh đến những mục đích và phương pháp giáo dục của Nguyện xá. Ngài đã nhắc đến một cách rõ ràng về việc giải trí, xem phim, thể thao, du lịch, văn chương, những buổi nhóm họp đồng trang lứa, những buổi thi đua (x. Trong sự tín nhiệm, trong DMA 3 [1956]9, ấn bản thứ hai)
193 X. SUPPARO Luisa, Xảy ra như thế trong Nguyện xá của chúng tôi? trong DMA 8 (1961- 1962) 1, F 1,11.
194 X. Những vấn đề lớn của chúng tôi, trong DMA 2 (1955) 6, 13- 15
195 Dự phòng, trong DMA 2 (1955) 5, 11.
196 X. COLLINO, Nguyện xá nền giáo dục dân chủ, trong DMA 7(1960) 2, 16.
197 X. Ví dụ, Những vấn đề của Nguyện xá, trong DMA 5(1958) 14; COLLINO, Nguyện xá: ánh sáng sự thật, trong DMA 7 (1960) 4, 9-10; SUPPARO, Những lừa dối và ảo tưởng. Việc giáo dục và hướng dẫn thiêng liêng trong DMA 9 (1962)6, F1,5-7.
198 HỘI DÒNG CON ĐỨC MẸ PHÙ HỘ, Nghị quyết của Buổi hội thảo quốc tế đầu tiên về nguyện xá (Torino 18-24 Tháng 9 năm 1960), Torino, Hội Dòng FMA 1961, 66.
199 Nghị quyết của cuộc hội thảo quốc tế đầu tiên về Nguyện Xá 165. 165. Iside Malgrati (Varese, ngày 27 tháng 7 năm 1904- Cinisello Balsamo, ngày 29 tháng 10 năm 1992) là một Nữ Tu Con Đức Mẹ Phù Hộ về các công cuộc tông đồ đổi mới. Đối với ngài, phải phát triển Tạp chí “Mùa Xuân” và những khóa học về Đào Luyện chuyên môn tại Cinisello Balsamo (Milano)
200 X. như trên 71
201 X. như trên 66
202 X. RAMPINI Maria, Nguyện xá đang xem xét, trong DMA 15 (1967-’ 68) 9, F 4,1.
203 X. Cùng một tác giả, Biết để giúp đỡ, trong DMA 15 (1967-’ 68) 10, F4,2.
204 X. Cùng một tác giả, Những hoạt động bổ trợ, trong DMA 15 (1967-’ 68) 5, F4,2. Qui hướng đến những thể loại hoạt động khác nhau của Nguyện xá thường ngày x. “Những ngày nghỉ” nghĩa là: Nguyện Xá thường ngày, sự hỗ trợ, đồng bạn, thời gian, sự tự do, trong DMA 15 (1967-’ 68) 6, F4,2.
205 X. RAMPINI, Nguyện xá là sự phục vụ yêu thương đối với Giáo Hội, trong DMA 17 (1969-’ 70) 10, F4,1-3.