Hãy làm cho tất cả mọi công cuộc trở thành một Nguyện xá: tiêu chuẩn Nguyện xá có hiệu lực cho tất cả sự hiện diện?
Tất cả các hiện diện giáo dục, khi bước theo hành trình mục vụ của Don Bosco, trở nên những nơi có khả năng trao ban niềm tin tưởng. ‘Không có niềm tin tưởng, không có giáo dục’ Don Bosco lập đi lập lại điều này. Linh mục salêdiêng người Pháp, Jean Marie Peticler, chia sẻ thường xuyên suy tư này khi nhìn đến một vài biểu hiện của những người trẻ sinh viên, xảy ra tại Pháp: để đưa vào những cải cách mà Đất Nước cần, thì cần tái thiết lập lại niềm tin tưởng. Ngày hôm nay chúng ta rất xa với niềm tin tưởng này. Những sự kiện mà nhiều lần xảy ra cho thấy rõ khoảng cách lớn lao đã bị tạo ra giữa những người trẻ và những người có trách nhiệm trong lĩnh vực chính trị của quốc gia. Don Bosco đã nói trong sứ điệp tại Paris nhân dịp chuyến hành trình đầy thành quả của ngài vào năm 1883: “Các con đừng chần chờ để bận tâm về người trẻ, bởi vì nếu không chúng sẽ sớm bận tâm về các con”. Đây là một lời tiên tri đầy hiện thực của nhà giáo dục đại tài này.
Chúng ta đã nói từ đầu của bài viết này rằng, các tiêu chuẩn nguyện xã không là những công thức hoặc cấu trúc nhưng chúng có một cái tên và đặt nền nơi chính con người của Đức Giêsu, Đấng qui hướng tất cả sứ vụ của ngài khi làm cho sứ vụ trở nên con đường của sự tham dự và kinh nghiệm cứu độ theo như cõi lòng của Thiên Chúa Cha. Don Bosco là một Mục Tử và giới trẻ là cuốn sách được ngài đọc. Việc ở lại giữa người trẻ, đối thoại, truyền thông, cử hành, cầu nguyện, vui chơi và chia sẻ đời sống của chúng đã cho Don Bosco thẩm quyền để làm thấm đậm những tiêu chuẩn được trải nghiệm trong nhiều môi trường khác nhau, bắt đầu từ Nguyện xá tại valdocco, và rồi mở rộng ra tới những nhóm quy tụ đang khi lan tỏa ra tất cả các hiện diện khác.
Ngày hôm nay, rất nhiều lần chúng ta nói về người trẻ, và sau ngày quốc tế giới trẻ thế giới có lẽ tăng thêm cách hiểu mới về người trẻ và có khi là một hiểu biết gây ngỡ ngàng, nhưng chúng ta tự hỏi: “bao nhiêu người đang ở giữa người trẻ, ở với chúng, đang cống hiến thời gian để đối thoại và chia sẻ đời sống thường hằng với chúng? Thực tế trong đời sống của Don Bosco như chúng ta đọc trong Hồi ký Nguyện xá, ngài không nói về người trẻ, nhưng ngài kể về những gì ngài đã sống với chúng, trong cách thức rất đặc biệt, mối tương quan đã làm tăng trưởng đời sống thiêng liêng mà ngài đã thúc đẩy và phát triển đời sống của rất nhiều người trẻ, họ là những người sau này khởi sự cùng ngài Tu Hội Thánh Phanxicô Sale.
Nguyện xá trước hết là một nơi/địa điểm làm tăng trưởng và có nền tảng là Hệ thống dự phòng. Trong tâm tưởng và trong hướng hành động của Don Bosco, Hệ thống dự phòng không chỉ là một phương pháp sư phạm mà còn là một linh đạo thực thụ và sáng rõ. Tiêu chuẩn Nguyện xá được cắm rễ sâu trong hệ thống dự phòng và tương thích theo những phạm trù mới của ngày hôm nay khi chúng ta đọc lại và xem xét lại nó với tầm nhìn và con tim mới. Tôi nêu ra một vài tiêu chuẩn có thể tổng hợp đặc tính Nguyện xá từ mọi thực trạng giáo dục mà chúng ta sống và chúng ta thực hiện.
Chất lượng của mối tương quan sư phạm mà chúng ta đề xuất
Tất cả chúng ta đều biết rằng sự thành thạo sáng giá nhất đối với ai làm việc trong lĩnh vực giáo dục, chính là trở thành con người của tương quan. Chất lượng của mối tương quan giữa người sinh động viên, nhà giáo dục, thầy cô giáo, Bề trên, phụ huynh với các thanh thiếu niên nam nữ định ra hình ảnh của Thiên Chúa tỏ lộ cho các bạn trẻ và hình ảnh ấy hiện diện trong đời sống chung hàng ngày. Nếu có một sự gãy vỡ giữa điều chúng ta nói và chúng ta làm thì tính đáng tin cậy của chúng ta sẽ bị đe dọa.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh về tính sẵn sàng và tính nhưng không. Chỉ có thể nói về Thiên Chúa hiện diện dựa trên mức độ hiện diện và sẵn sàng của chúng ta hướng về, ở với và vì người trẻ. Tuy nhiên, tinh thần Kitô giáo và bầu khí đặc trưng của sự hiện diện salêdiêng không là những món quà từ trời rơi xuống: cần thức tỉnh một cách liên tục sự lớn lên của chúng và tinh thần trách nhiệm của người sinh động môi trường giáo dục là yếu tố quyết định. Nhiều cơ chế giáo dục quốc tế, với các đề xuất và cống hiến của chúng, họ có lý để đòi hỏi về chất lượng, đòi chú tâm trên tính cần thiết của giáo dục và thậm chí đòi tự đánh giá. Chúng tôi buộc phải lưu ý các bạn đến sự chú tâm tối đa, nhưng chúng ta không quên rằng chất lượng của mỗi môi trường giáo dục Kitô giáo hệ tại trước hết trong các mối tương quan sư phạm đặt nền trên các giá trị Tin mừng. Trong một thời đại đầy thách đố nghiêm trọng, cam kết giáo dục bằng Phúc Âm Hóa với một sức năng động và đầy sáng tạo là điều mang tính quyết định. Sự nhiệt tâm để Ở với-‘stare con’ người trẻ cách riêng những em nghèo hơn, làm lớn mạnh hơn chiều kích ngôn sứ của Ơn Gọi Chúng Ta và nâng đỡ chúng ta khi chúng ta đồng hành với người trẻ trong việc đào luyện lương tâm và đào luyện sự tự do để làm nên sự tổng hợp giữa đức tin- văn hóa- đời sống.
Mở rộng ánh nhìn của người trẻ đến những điều sâu xa được ẩn dấu trong thực tại
Tính phức tạp và đầy vấn nạn của bức tranh xã hội, thách thức nỗi trăn trở và niềm hi vọng của chúng ta: thật sự, toàn nhân loại đang trải nghiệm sự thiếu vắng tình yêu. “Trong các Cộng đoàn của chúng ta dù không thiếu chuyên môn, phương tiện, chiến thuật, nhưng sự tươi mát của tình yêu đem lại chất lượng cho đời sống thì nhiều khi lại yếu”.343
Mỗi môi trường giáo dục salêdiêng phải được xem như việc đưa dẫn đến sự ngạc nhiên. Môi trường nào thánh hóa hành động của mình nhằm cho thấy sự tuyệt diệu nơi mỗi con người và mỗi sự vật, nhằm giáo dục đến sự khám phá và ngạc nhiên, thì môi trường đó góp công chống lại sự tầm thường, sự thờ ơ, thuyết hư vô vốn tạo nên đặc tính, đang làm suy yếu và làm rối loạn Thời Đại Của Chúng Ta.
Chính trong sự gặp gỡ với người trẻ, mà các nhà giáo dục (giáo viên, sinh động viên, Phụ huynh) góp phần vào việc thăng tiến đời sống thiêng liêng và luân lý của người trẻ. Sự thăng tiến thiêng liêng liên quan đến việc tìm kiếm ý nghĩa sâu xa của cuộc sống, đó là sự khám phá cách chậm rãi về Đức Giêsu Kitô Đấng kêu gọi mỗi người, trong việc tự hiến bản thân và trong sự thinh lặng. Các nhà giáo dục nam nữ có được đặc ân đồng hành với người trẻ trong việc tìm kiếm này, bằng chính những câu trả lời và kinh nghiệm của họ về những điều mà mọi con người đối diện, về sự chết, sự đau khổ, về cái đẹp và việc gặp phải điều tốt và điều xấu. Họ có thể đề xuất cho người trẻ một sứ điệp hy vọng: “Hãy đứng lên và hãy bước đi!” (Gv 5,8). Thánh sử Marco và Matteo còn thêm “... và trở về nhà của bạn” (Mc 2,11; Mt 9,6). Chúa Giêsu đưa chúng ta ‘về nhà của chúng ta’ nơi đó ngài trao cho chúng ta một sứ mệnh để thực hiện.
Chú thích
343 HỘI DÒNG CON ĐỨC MẸ PHÙ HỘ, Điều lớn lao hơn cả chính là tình yêu 27.