18. Mọt Phylloxera
Năm 1876; MB. XII, 475
Một giống mọt ở cây nho
Mọt Philloxera là biểu hiện của sự bất phục tùng tu luật và bề trên, là những lời lẩm bẩm, phê bình, chỉ trích — và là một căn bệnh rất nguy hiểm trong đời sống dòng tu. Cần phải nghiêm trị giống mọt này.
Don Bosco thấy mình ở trong một căn phòng rất lớn tại Borgo San Salvario, thuộc thành phố Torino. Trong căn phòng này có rất nhiều tu sĩ nam nữ thuộc dủ mọi dòng.
Khi Don Bosco bước vào, tất cả các tu sĩ liền quay mặt nhìn cha, và dường như họ đã đợi Don Bosco ở đây từ lâu. Giữa đoàn tu sĩ ấy, Don Bosco nhận thấy có một nhân vật lạ, trên đầu quấn khăn và khoác thêm một chiếc khăn liệm trông giống như một chiếc áo choàng.
Don Bosco tiến đến giữa các tu sĩ; tất cả đều vui vẻ đứng vây quanh cha, nhưng không một ai cất lời. Don Bosco sinh nghi trong lòng, đưa mắt quan sát các tu sĩ. Còn họ, họ cũng nhìn cha, vừa nhìn vừa mỉm cười, nhưng vẫn không ai nói một lời nào.
Don Bosco hỏi: "Tại sao các con cười cha, các con chê cười cha phải không"?
Các tu sĩ nói: "Thưa cha không, chúng con không dám cười cha, cha lầm rồi. Chúng con cười cha vì chúng con đoán được mục đích của cha đến đây.
- Nhưng mà lạ quá, Don Bosco nói, cha có bao giờ biết các con và cũng chưa xem thấy các con bao giờ.
- Nhưng chúng con lại biết cha đang giảng tĩnh tâm cho các Salêdiêng ở Lanzo, và bây giờ cha đến đây để tìm tài liệu cho bài bế mạc tuần phòng.
- Đúng lắm, vậy các con cho cha một ý kiến hay, hoặc một lời khuyên tốt để có thể giúp Tu hội Salêdiêng luôn phát triển. Cha sẽ hết lòng cảm ơn các con.
- Cha hãy nói cho các Salêdiêng phải hết sức tránh loại mọt Philloxera.
- Mọt Philloxera à?
- Đúng, phải diệt trừ mọt Philloxera trong dòng Salêdiêng, nhờ dó dòng sẽ trường tồn và phát triển nhiều, sẽ ích lợi cho các linh hồn.
- Cha không hiểu gì cả.
- Mọt này rất tai hại, đã làm hư hỏng rất nhiều dòng tu, đã đưa rất nhiều linh hồn xuống hỏa ngục.
Giữa lúc ấy, cha nghe thấy một tiếng động nhỏ vọng ra từ giữa đoàn tu sĩ, và chính vào lúc đó, Don Bosco nhận thấy nhân vật lạ đang tiến lên phía trước.
- Xin ông cắt nghĩa dùm tôi, tôi không hiểu gì cả. Các tu sĩ đây nói: mọt Philloxera đã làm hư Tu hội Salêdiêng của tôi và các tu sĩ muốn tôi nói về điều này trong bài giảng bế mạc tuần phòng.
- Cha Bosco, thế ra cha cũng không biết điều này sao? Nếu cha chiến đấu với mọt Philloxera này, và nếu cha dạy các con của cha phương pháp chiến đấu với mọt này cho có hiệu quả, thì Tu hội Salêdiêng sẽ càng ngày càng phát triển. Khi Philloxera bắt đầu làm hư một cây nho, thì chẳng bao lâu các cây khác ở xung quanh cũng bị mọt này làm hư hết. Sau đó mọt sẽ bay lung tung và mau chóng làm hư cả vườn nho.
Việc lẩm bẩm cũng vậy, những lời phê bình xầm xì cũng thế: chúng lan truyền vô định, và căn bệnh bất phục tùng sẽ làm hư hỏng người ở bên cạnh trước tiên, rồi sau đó là cả dòng tu.
- Thế bây giờ tôi mới hiểu, Don Bosco đáp lại.
- Tai họa do mọt Philloxera gây ra là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, những lời lẩm bẩm làm tiêu tan tinh thần bác ái; sau đó, khiến lòng nhiệt tâm đối với các linh hồn dần sa sút. Từ đó, thói quen sống buông thả sẽ lan tràn, và các nhân đức cũng lần lượt bị hủy hoại. Cuối cùng, lúc gương mù đã lan tràn nơi mọi người, Chúa sẽ phẫn nộ và giáng hình phạt xuống trên nhà dòng đó, và cả người đời cũng không ưa thích nhà dòng đó nữa.
- Đúng lắm, nhưng phải dùng phương pháp nào để ngăn ngừa mới được chứ?
- Dùng những phương pháp nửa vời sẽ không đem lại kết quả gì; phải áp dụng những biện pháp tích cực. Để ngăn chặn tai họa do mọt Philloxera gây ra, người ta thường dùng nước lưu toan để tưới gốc nho, hoặc dùng nước vôi để tưới lên lá. Phương pháp này tuy hữu ích nhưng vẫn chưa đủ. Muốn giữ gìn vườn nho khỏi bị hư hại hoàn toàn, cần phải chú ý đến tai họa này ngay từ lúc nó vừa bộc phát. Khi một cây nho bị nhiễm mọt Philloxera, phải lập tức chặt bỏ và đem đốt. Nếu cả một vườn nho bị loại mọt này tấn công, thì phải chặt bỏ toàn bộ cây nho trong vườn ấy để bảo vệ các vườn khác xung quanh.
- Vậy nếu mọt Philloxera xuất hiện trong một cộng đoàn qua những lời phê bình lẩm bẩm, sự phản đối mệnh lệnh của các bề trên, cách ăn ở thể hiện thái độ chống đối luật dòng, hay sự khinh thường bổn phận của đời sống chung, thì không thể nhẫn nại trì hoãn được nữa. Phải đóng cửa cộng đoàn ấy ngay, trục xuất các hội viên liên quan, vì đây là vấn đề hết sức nguy hiểm, không thể dung thứ.
Nếu mọt Philloxera xuất hiện nơi một cá nhân, cũng phải xử lý tương tự. Cha có thể sẽ suy nghĩ rằng: những người ấy vẫn còn hy vọng sửa mình, tìm lại con đường đúng đắn; cha sẽ tiếc khi phải loại họ ra, vì họ giỏi giang, có tài năng nổi bật, và có thể khiến Tu Hội bị mất tiếng. Cha sẽ cảm thấy khó xử khi phải cắt đứt mối dây tình cảm với họ. Nhưng những người hay phê bình không dễ thay đổi tính cách như cha tưởng đâu. Tôi không nói là hoàn toàn không thể, tuy nhiên kinh nghiệm cho thấy điều đó rất hiếm, ngay cả khi cha tin là có thể. Vì thế, cha đừng dung thứ cho hạng người ấy. Có thể cha sẽ viện lý do rằng: nếu họ ra thế gian, họ sẽ trở nên xấu xa hơn, vậy thì giữ họ lại trong nhà dòng để giúp việc vẫn tốt hơn. Nhưng cha phải biết rằng: khi họ ở thế gian, cha sẽ không còn chịu trách nhiệm nặng nề về hạnh kiểm của họ nữa. Phải loại bỏ họ còn hơn giữ lại trong nhà dòng, để rồi họ gieo những hạt giống xấu trong vườn nhà Chúa. Xin cha hãy nhớ lại tất cả những điều đã nói ở trên, không cần nghi ngờ, nhưng phải đem ra thực hành ngay. Cha cũng cần trình bày vấn đề này cho các cha giám đốc của mình.
- Vâng tôi sẽ cố gắng thực hành các lời khuyên đó…
Vừa lúc đó, chuông nhà thờ điểm và cha thức giấc…